Doğru cevap: A
AYT Biyoloji Canlılar ve Çevre Test Çöz
Canlılar ve Çevre, AYT Biyoloji dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %50'i orta, %30'i zor seviyede. Aşağıdaki testte Canlılar ve Çevre konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. AYT Biyoloji dersinde toplam 15 konu bulunuyor.
- 1KolayAşağıdakilerden hangisi bir ekosistemin cansız (abiyotik) bileşenlerinden biri değildir?Çözüm: Işık, sıcaklık, su ve topraktaki mineraller ekosistemin cansız (abiyotik) bileşenleridir. Ayrıştırıcılar (bakteriler ve mantarlar) ise canlıdır; ölü organizmaların organik maddelerini inorganik maddelere dönüştürerek madde döngüsüne katılan biyotik bileşenlerdir.
- 2KolayBir ekosistemde enerji akışıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: A
Çözüm: Maddeler (karbon, azot, su vb.) ekosistemde döngü hâlinde tekrar kullanılabilir; enerji ise tek yönlü akar. Her aktarımda enerjinin bir kısmı solunumla ısı olarak ortama verilir ve geri kazanılamaz. Bu nedenle ilk ifade yanlıştır; diğer ifadeler enerji akışının doğru özellikleridir. - 3OrtaŞekilde bir gölde oluşan besin zinciri gösterilmiştir. Bu göle, canlı vücudunda yıkılamayan ve dışarı atılamayan bir tarım ilacı karışmıştır.
Buna göre
I. İlacın birim vücut kütlesindeki derişimi en yüksek balıkçıllarda ölçülür.
II. Toplam enerji miktarı en fazla olan beslenme basamağı alglerdir.
III. Büyük balıkların besinle aldığı toplam enerji, küçük balıkların besinle aldığı toplam enerjiden fazladır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Doğru cevap: C
Çözüm: Vücuttan atılamayan maddeler her beslenme basamağında birikerek üst basamaklara aktarılır; bu biyolojik birikim nedeniyle derişim zincirin son halkası olan balıkçıllarda en yüksektir (I doğru). Enerji her basamakta azaldığından en fazla enerji üretici olan alglerdedir (II doğru). Büyük balıklar enerjiyi küçük balıklardan aldığı için aldıkları toplam enerji küçük balıklarınkinden azdır (III yanlış). - 4OrtaŞekilde azot döngüsünün bazı basamakları numaralandırılarak gösterilmiştir.
Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?Doğru cevap: D
Çözüm: 1 numaralı basamak atmosferdeki N2'nin azot bağlayıcı bakterilerce amonyuma dönüştürülmesidir (azot bağlama). 2 ve 3 numaralı basamaklar amonyumun önce nitrite, sonra nitrata yükseltgendiği nitrifikasyondur; bunu yapan bakteriler kemosentetiktir. 4 numaralı basamak nitratın N2'ye dönüştürüldüğü denitrifikasyondur; topraktaki nitrat azaldığı için bitkilerin kullanabileceği azot miktarı azalır. - 5OrtaI. Fotosentez
II. Kemosentez
III. Ayrıştırıcıların organik maddeleri ayrıştırması
IV. Fosil yakıtların yakılması
Yukarıdaki olaylardan hangileri atmosferdeki CO2 miktarını azaltıcı yönde etki eder?Doğru cevap: B
Çözüm: Fotosentez yapan canlılar ile kemosentez yapan bakteriler CO2'yi kullanarak organik madde üretir; bu nedenle I ve II atmosferdeki CO2'yi azaltır. Ayrıştırıcıların organik maddeleri parçalaması (solunum) ve fosil yakıtların yakılması ise atmosfere CO2 verir. Kemosentezin de CO2 bağladığını gözden kaçıranlar yanlışlıkla "Yalnız I" seçeneğine yönelir. - 6OrtaTarım alanlarından azot ve fosfor içeren gübrelerin karıştığı bir gölde aşağıdaki olaylar gözleniyor:
I. Ölen alglerin ayrıştırıcılar tarafından ayrıştırılması
II. Balık ölümlerinin artması
III. Alglerin aşırı çoğalması
IV. Suda çözünmüş oksijen miktarının azalması
Bu olayların gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisidir?Doğru cevap: B
Çözüm: Göle karışan nitrat ve fosfatlar alglerin aşırı çoğalmasına yol açar (III). Ömrünü tamamlayan çok sayıda alg ölür ve ayrıştırıcılar bu organik maddeyi ayrıştırırken (I) sudaki çözünmüş oksijeni hızla tüketir (IV). Oksijen yetersizliği sonucunda balık ölümleri artar (II). Bu sürece ötrofikasyon denir; doğru sıra III – I – IV – II'dir. - 7OrtaTabloda bazı güncel çevre sorunları ve bu sorunların bir nedeni eşleştirilmiştir.
Çevre sorunu Nedeni I Sera etkisinin artması Atmosferde CO2 ve metan birikmesi II Ozon tabakasının incelmesi Kloroflorokarbonların (CFC) atmosfere salınması III Asit yağmurları Kükürt dioksit ve azot oksitlerin atmosfere salınması IV Ötrofikasyon Nitrat ve fosfatların göllere karışması V Biyolojik birikim Karbondioksidin besin zinciri boyunca birikmesi
Buna göre numaralandırılmış eşleştirmelerden hangisinde hata yapılmıştır?Doğru cevap: E
Çözüm: Biyolojik birikime, canlı vücudunda yıkılamayan ve atılamayan maddeler (DDT gibi bazı tarım ilaçları, cıva ve kurşun gibi ağır metaller) yol açar. Karbondioksit canlılar tarafından kullanılıp solunumla geri verildiği için besin zincirinde birikmez; bu nedenle V hatalıdır. Diğer sorun–neden eşleştirmeleri doğrudur. - 8ZorBir ekosistemde baykuş, aldığı enerjinin yarısını farelerden, yarısını yılanlardan sağlamaktadır. Fareler yalnızca bitkilerle, yılanlar ise yalnızca farelerle beslenmektedir.
Her beslenme basamağında alınan enerjinin %10'unun bir üst basamağa aktarıldığı kabul edilirse baykuşun 20 kJ enerji kazanabilmesi için bitkilerde en az kaç kJ enerji depolanmış olmalıdır?Doğru cevap: D
Çözüm: Baykuşun 10 kJ'lik kısmı farelerden gelir: bunun için farelerde 100 kJ, bitkilerde 1000 kJ enerji gerekir. Diğer 10 kJ yılanlardan gelir: yılanlarda 100 kJ, farelerde 1000 kJ, bitkilerde 10000 kJ gerekir. Toplam 1000 + 10000 = 11000 kJ olur. Yalnızca yılan yolunu hesaplayan 10000, tüm enerjiyi fare yolundan hesaplayan ise 2000 bulur. - 9ZorEkolojik piramitlerle ilgili
I. Enerji piramidi hiçbir ekosistemde ters (tepesi aşağıda) olamaz.
II. Biyokütle piramidi hiçbir ekosistemde ters olamaz.
III. Tek bir ağaç ve üzerinde beslenen çok sayıda tırtıldan oluşan bir besin zincirinde sayı piramidi ters olabilir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?Doğru cevap: E
Çözüm: Her basamakta enerjinin bir kısmı ısı olarak kaybolduğundan üst basamaktaki enerji alttakini hiçbir zaman aşamaz; enerji piramidi ters olamaz (I doğru). Bazı sucul ekosistemlerde hızla çoğalıp tüketilen fitoplanktonların belirli bir andaki biyokütlesi zooplanktonlarınkinden az olabilir; bu nedenle biyokütle piramidi ters olabilir (II yanlış). Tek bir ağaçta çok sayıda tırtıl beslendiğinde birey sayısı üst basamakta daha fazla olur ve sayı piramidi ters dönebilir (III doğru). - 10ZorGrafikte X ve Y türlerine ait bireylerin büyüme hızlarının ortam sıcaklığına göre değişimi gösterilmiştir.
Grafiğe göre
I. Y türünün sıcaklığa karşı tolerans aralığı X türününkinden daha geniştir.
II. 15 °C'de X türünün büyüme hızı Y türününkinden fazladır.
III. İki türün optimum sıcaklık değerleri aynıdır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?Doğru cevap: C
Çözüm: X türü yalnızca 10–20 °C, Y türü ise 5–35 °C aralığında büyüyebildiği için Y'nin tolerans aralığı daha geniştir (I doğru). 15 °C'de X eğrisi en yüksek noktasındadır ve Y eğrisinin üzerindedir (II doğru). X türünün büyüme hızı 15 °C'de, Y türününki ise 20 °C'de en yüksektir; optimum sıcaklıklar farklıdır (III yanlış).
Sık Sorulan Sorular
Canlılar ve Çevre konusundan kaç soru çözebilirim?
Sınırsız. Bu sayfadaki test ücretsiz ve üyeliksiz çözülebilir; üye olduğunuzda SınavUP'ın yapay zekası Canlılar ve Çevre konusundan size özel, sürekli yeni sorular üretir. Sabit sayıda soru içeren bir soru bankası değildir — sorular bitmez.
Canlılar ve Çevre soruları cevap anahtarlı mı?
Evet. Her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü sorunun hemen altında yer alır. Ayrı bir cevap anahtarı dosyası aramanıza veya PDF indirmenize gerek yoktur.
AYT Biyoloji dersinde Canlılar ve Çevre konusu çıkar mı?
Canlılar ve Çevre, AYT Biyoloji müfredatında yer alan konulardan biridir. Konunun sınavdaki ağırlığı yıllara göre değişebilir; güncel soru dağılımı için ÖSYM'nin yayımladığı kılavuz ve çıkmış sorular esas alınmalıdır.
Bu sorular gerçek sınav sorusu mu?
Hayır. Bu sorular SınavUP'ın yapay zeka motoru tarafından ÖSYM soru formatı ve MEB müfredatı esas alınarak üretilmiştir; çıkmış sınav sorularının kopyası değildir. Bu sayede telif sorunu olmadan sınırsız pratik yapılabilir.
AYT Biyoloji diğer konular
Bunlar da işine yarar
- Net Hesaplama — testteki doğru-yanlışından netini hesapla
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi
- Sıralama Rehberi — sıralaman hangi bölümlere yetiyor?
- Üniversiteler ve Taban Puanları — hedef bölümünün taban puanını gör
- Blog — çalışma stratejileri ve sınav rehberleri