AYT Biyoloji Sinir Sistemi Test Çöz

Sağlık ocağına getirilen 45 yaşındaki hastada, sağ taraf ekstremitelerde güçsüzlük ve konuşma bozukluğu gözleniyor. Hastanın bilinci açık ve anlama yetisi normal. Yapılan acil görüntülemede sol hemisfer motor korteksinde iskemik alan tespit ediliyor. Bu tablonun ortaya çıkmasındaki temel neden aşağıdakilerden hangisidir?

Berkay, güvenlik kamerası monitörleme odasındaki iki operatörün görsel algı performansını test ediyor. Operatör A: Retinadan görsel kortekse iletim 40 ms, lateral inhibisyon güçlü, kontrast algısı %95, renk ayrımı 16 milyon ton, görsel alan 180°. Operatör B: Retinadan görsel kortekse iletim 65 ms, lateral inhibisyon zayıf, kontrast algısı %70, renk ayrımı 8 milyon ton, görsel alan 160°. <table> <tr><th>Görsel Parametre</th><th>Operatör A</th><th>Operatör B</th></tr> <tr><td>İletim süresi</td><td>40 ms</td><td>65 ms</td></tr> <tr><td>Lateral inhibisyon</td><td>Güçlü</td><td>Zayıf</td></tr> <tr><td>Kontrast algısı</td><td>%95</td><td>%70</td></tr> <tr><td>Renk ayrımı</td><td>16 milyon</td><td>8 milyon</td></tr> <tr><td>Görsel alan</td><td>180°</td><td>160°</td></tr> </table> Güvenlik kamerası monitörleme için hangi görsel sinir sistemi durumu daha avantajlıdır?

Çevre merkezi'nde çalışan sosyal girişimci Ata, iklim değişikliğinin nörolojik hastalıklar üzerindeki etkilerini inceliyor. Araştırmasında, yüksek sıcaklıklarda multipl skleroz (MS) hastalarının semptomlarının kötüleştiğini, Parkinson hastalarının motor kontrollerinin bozulduğunu ve Alzheimer hastalarının bilişsel fonksiyonlarının azaldığını tespit ediyor. Nöroloji uzmanı Dr. Mehmet, Ata'ya şu açıklamayı yapıyor: "Sıcaklık artışı, hasarlı miyelin kılıfları olan MS hastalarında sinir iletimini daha da yavaşlatıyor. Parkinson'da ise, dopaminerjik nöronların termoregülasyon stresine karşı daha hassas olması motor semptomları artırıyor. Alzheimer'da hipokampus'taki nöronlar sıcaklık stresine karşı savunmasız kalıyor." Ata'nın topladığı veriler şöyle: \n• MS hastaları: 28°C üzerinde %40 semptom artışı \n• Parkinson hastaları: 30°C üzerinde %35 motor bozukluk artışı \n• Alzheimer hastaları: 32°C üzerinde %50 bilişsel gerileme Buna göre, iklim değişikliğinin nörodejeneratif hastalıklar üzerindeki etkilerinin optimal çözüm yolu hangisidir?

Sosyal girişimci Ata, yazılım ofisinde çalışırken beyin-bilgisayar arayüzü projesi geliştiriyor. Felçli hastalara yardım etmek için motor korteksten alınan sinyalleri analiz ediyor. Projede, nöronların aksiyon potansiyeli oluşturma sürecini simüle etmeye çalışıyor. Ata'nın geliştirdiği algoritma, dinlenim potansiyelinden (-70mV) başlayarak depolarizasyon sürecini takip ediyor. Ancak yazılımda bir hata var: Na+ kanallarının açılma eşiği -55mV olarak ayarlanmış, ancak K+ kanallarının gecikmeli açılması modellenmiyor. Bu durumda Ata'nın algoritması sürekli depolarizasyon gösteriyor ve repolarizasyon gerçekleşmiyor. Ata bu problemi çözmek için hangi parametreyi öncelikle düzeltmelidir?

Yenilik danışmanı Lara, geri dönüşüm tesisinde çalışanların güvenlik eğitimi sırasında dikkat çekici bir gözlem yapıyor. Tehlikeli kimyasal buharlarla karşılaştıklarında bazı işçiler anında refleks gösterirken, diğerleri bilinçli karar verme süreci geçiriyor. Lara, bu durumu sinir sistemi açısından analiz ediyor: <table> <tr><th>Tepki Türü</th><th>Süre</th><th>Sinir Yolu</th></tr> <tr><td>Refleks tepki</td><td>0.1-0.5 saniye</td><td>Omurilik</td></tr> <tr><td>Bilinçli tepki</td><td>1-3 saniye</td><td>Beyin korteksi</td></tr> </table> Vatandaş gözünden bakıldığında, acil durumlarda hayatta kalma açısından hangi faktör en belirleyicidir?

<table> <tr><th>Güvenlik Uzmanı Baran, alışveriş merkezinde bir kişinin aniden bayıldığını fark ediyor. Kişinin yüzünün kızardığını, nabzının hızlandığını ve kasılmalar yaşadığını gözlemliyor.</th></tr> <tr><td>Buna göre, bu kişinin bayılma nedeninin en olası açıklaması nedir?</td></tr> </table>

Nöroloji laboratuvarında İrem, bir hastanın EEG kaydını incelerken anormal elektriksel aktivite paternleri gözlemliyor. Hasta: - Bilinç kaybı - Kasılmalar - İdrar kaçırma şikayetleri ile başvurmuş. Bu bulgular hangi hastalığı düşündürür?

Çevre kulübü etkinliğinde yatırımcı Nehir, katılımcılardan birinin ani olarak konuşma bozukluğu, yüz asimetrisi ve sağ kol güçsüzlüğü yaşadığını fark ediyor. Kişinin sol orta serebral arterinde emboli nedeniyle tıkanma olduğu anlaşılıyor. İlk 6 saatte penumbra bölgesinde nöronlar henüz ölmemiş ancak fonksiyonları bozulmuş durumda. Nehir, bu süreçte kollateral dolaşımın devreye girdiğini ve bazı bölgelerin kısmi kan akımı aldığını öğreniyor. Ancak zaman geçtikçe iskemik kaskad gelişiyor ve hücre ölümleri artıyor.\n\nBuna göre, serebral iskemide nöron ölümüne giden sonuç zinciri nasıl ilerler?

<table> <tr><th>Doğa Araştırma Üssü'nde Beklenmedik Sinir Sistemi Değişikliği</th></tr> <tr><td>Güvenlik uzmanı Baran, doğa araştırma üssünde beklenmedik bir sinir sistemi değişikliği gözlemliyor. Üssün güvenlik sistemlerinde ani arızalar yaşanmaya başlıyor ve personelin tepki süreleri yavaşlıyor. Ayrıca, bazı personelin denge ve koordinasyon problemleri de ortaya çıkıyor.\n\nBuna göre, bu durumun temel nedeni nedir?</td></tr> </table>

Doğa koruma merkezi yenilik danışmanı Lara, merkeze getirilen yılan türlerinin termoregülasyon mekanizmalarını karşılaştırmalı olarak inceliyor. Soğukkanlı yılanların vücut sıcaklığını çevre sıcaklığına göre ayarladığını, sıcakkanlı memelilerin ise iç sıcaklığı sabit tuttuğunu gözlemliyor. Yılanların hipotalamus bölgesinde termoregülasyon merkezinin bulunduğunu ancak metabolik ısı üretim kapasitesinin sınırlı olduğunu öğreniyor. Memelilerde ise hipotalamus hem ısı üretimini hem de ısı kaybını aktif olarak kontrol ediyor. Davranışsal termoregülasyon stratejilerinin her iki grupta da önemli olduğunu fark ediyor. Bu durumda Lara'nın termoregülasyon kontrolü hakkında en doğru yaklaşımı nedir?

Lara, tarım işletmesindeki hayvanların stres durumlarını karşılaştırmalı olarak inceliyor. Ani gürültüye maruz kalan tavukların "savaş ya da kaç" tepkisini analiz ederken, sempatik sinir sisteminin aktivasyonu sonucu adrenal bezlerden epinefrin salındığını gözlemliyor. Aynı zamanda parasempatik sistemin baskılandığını ve sindirim sisteminin yavaşladığını tespit ediyor. Lara, bu durumu normal dinlenme halindeki fizyolojik parametrelerle karşılaştırıyor. <table> <tr><th>Durum</th><th>Kalp Hızı</th><th>Pupil</th><th>Sindirim</th><th>Bronşlar</th></tr> <tr><td>Stres</td><td>Artmış</td><td>Dilate</td><td>Yavaş</td><td>Dilate</td></tr> <tr><td>Dinlenme</td><td>Normal</td><td>Konstrikt</td><td>Aktif</td><td>Konstrikt</td></tr> </table> Bu karşılaştırmada, stres anındaki fizyolojik değişikliklerin koordinasyonundaki kritik bilgi parçası nedir?

Teknoloji girişimcisi Başak, muhasebe ofisinde çalışırken uzun saatler boyunca bilgisayar ekranına odaklanıyor. Son haftalarda gözlerinde yanma, bulanık görme ve baş ağrısı yaşamaya başladı. Oftalmolog muayenesinde göz kaslarında aşırı gerilim tespit edildi. Başak'ın şikayetleri özellikle yakın mesafe çalışması sırasında artıyor ve uzak mesafeye baktığında rahatlama hissediyor. Ayrıca göz kırpma sıklığının azaldığı ve gözyaşı üretiminin düştüğü gözlemlendi. Normal şartlarda göz kasları otomatik olarak odaklanma mesafesine göre ayarlanırken, bu durumda sürekli yakın odaklanma nedeniyle kas yorgunluğu gelişti. <table> <tr><th>Semptom</th><th>Şiddet</th><th>Tetikleyici</th></tr> <tr><td>Göz yanması</td><td>Yüksek</td><td>Uzun ekran kullanımı</td></tr> <tr><td>Bulanık görme</td><td>Orta</td><td>Yakın odaklanma</td></tr> <tr><td>Baş ağrısı</td><td>Yüksek</td><td>Kas gerilimi</td></tr> </table> Buna göre, Başak'ın yaşadığı görme problemlerinin temel sebep nedir?

Grafik tasarımcı Oğuz, bilgisayar laboratuvarında çalışırken, sinir sisteminin işleyişi hakkında düşünmeye başlar. Oğuz, sinir sistemindeki nöronların iletişim hızının, tasarım sürecindeki verimlilik için önemli olduğunu varsayar. Buna göre, sinir sistemindeki nöronların iletişim hızının yüksek olmasının grafik tasarım sürecine en büyük katkısı hangisidir?

Doğa üssünde yapılan bir deneyde, bir grup fareye hipotalamusun arka kısmına hasar verildiğinde aşağıdaki değişimlerden hangisi gözlenmez?

İş danışmanı Berkay, çalışanların bilişsel performansını artırmak için iki farklı nörotransmitter sistemini karşılaştırıyor. Dopamin ve asetilkolin yollarının etkinlik verilerini analiz ediyor: <table> <tr><th>Bilişsel Fonksiyon</th><th>Dopamin Sistemi</th><th>Asetilkolin Sistemi</th></tr> <tr><td>Dikkat Süresi</td><td>25 dakika</td><td>45 dakika</td></tr> <tr><td>Motivasyon Skoru</td><td>8.7/10</td><td>6.2/10</td></tr> <tr><td>Hafıza Konsolidasyonu</td><td>%65</td><td>%88</td></tr> <tr><td>Karar Verme Hızı</td><td>2.3 saniye</td><td>3.8 saniye</td></tr> <tr><td>Öğrenme Kapasitesi</td><td>Orta</td><td>Yüksek</td></tr> </table> Berkay, uzun vadeli öğrenme gerektiren görevler için hangi nörotransmitter sistemini tercih etmelidir?