Doğru cevap: D
AYT Edebiyat Halk Edebiyatı Test Çöz
Halk Edebiyatı, AYT Edebiyat dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %50'i orta, %30'i zor seviyede. Aşağıdaki testte Halk Edebiyatı konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. AYT Edebiyat dersinde toplam 14 konu bulunuyor.
- 1KolayYedi heceli dizelerden oluşan, çoğunlukla tek dörtlükten ibaret olan, aaxa biçiminde uyaklanan ve asıl duygunun genellikle son iki dizede verildiği anonim halk şiiri türü aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Yedili hece ölçüsü, çoğunlukla tek dörtlük, aaxa uyak düzeni ve ilk iki dizenin hazırlık, son iki dizenin asıl duyguyu taşıması maninin özellikleridir. Koşma on bir, semai ve varsağı sekiz heceyle söylenir; türkü ise bent ve bağlamalardan oluşur.
- 2KolayÂşık edebiyatında on bir heceli dizelerle, genellikle üç ile beş dörtlük arasında söylenen, aşk, doğa, özlem ve ayrılık gibi konuları lirik bir söyleyişle işleyen nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Çözüm: On bir heceli, üç–beş dörtlükten oluşan ve lirik konuları işleyen âşık tarzı nazım biçimi koşmadır. Destan da on bir heceyle söylenir ancak dörtlük sayısı sınırsızdır ve bir olayı anlatır. Mani yedi, semai ve varsağı sekiz hecelidir. - 3OrtaKoşmanın konusuna göre ayrılan türlerinden, yiğitlik, savaş ve kahramanlık konularını coşkulu bir dille işleyen tür aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Çözüm: Yiğitlik, savaş ve kahramanlık konularını coşkulu bir dille işleyen koşmaya koçaklama denir; Köroğlu ve Dadaloğlu bu türün tanınmış şairleridir. Güzelleme sevgiliyi ve doğayı över, taşlama kişileri ya da toplumu eleştirir, ağıt ölen biri için söylenir. Semai ise bir tür değil, sekiz heceli ayrı bir nazım biçimidir. - 4OrtaTekke edebiyatında varlığın Allah'tan gelip çeşitli aşamalardan geçtikten sonra yine O'na döneceğini anlatan tasavvufi "devir" düşüncesini işleyen şiir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Çözüm: Tasavvuftaki devir düşüncesini, yani varlığın Allah'tan gelip yine O'na dönüşünü anlatan şiirlere devriye denir. İlahi Allah sevgisini ve övgüsünü, nefes Alevi-Bektaşi şairlerinin tasavvufi şiirlerini, şathiye alaycı görünen ama derin anlam taşıyan söyleyişleri, nutuk ise tarikata yeni girenlere verilen öğütleri kapsar. - 5Orta19. yüzyılda yaşamış, Avşar aşiretinin yerleşik hayata geçirilmesine karşı direnişini coşkulu koçaklamalarla dile getiren ve bu yüzden "aşiretin sesi" olarak anılan halk şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Çözüm: Avşar aşiretinin iskâna (yerleşik hayata geçirilmeye) karşı direnişini koçaklamalarıyla dile getiren 19. yüzyıl şairi Dadaloğlu'dur. Karacaoğlan 17. yüzyılda aşk ve doğayı sade bir dille işlemiştir; Köroğlu 16. yüzyılın koçaklama şairidir; Âşık Ömer ve Gevheri ise divan şiirinden etkilenen âşıklardır. - 6OrtaAşağıdakilerden hangisi âşık geleneğiyle ilgili kavramlardan biri değildir?
Doğru cevap: B
Çözüm: Âşığın şiirin son dörtlüğünde adını söylemesi (tapşırma), iki âşığın karşılıklı söyleşmesi (atışma), rüyada bade içerek âşık olduğuna inanılan âşık (badeli âşık) ve dudakların birbirine değmediği seslerle söylenen şiir (leb değmez) âşık geleneğine ait kavramlardır. Matla ise gazel ve kasidenin ilk beytine verilen addır; divan edebiyatı terimidir. - 7OrtaGüney Anadolu'daki Türkmen oymakları arasında doğan, sekiz heceli dizelerle ve kendine özgü bir ezgiyle söylenen, dizelerde "bre, hey, behey" gibi seslenmelerin sık kullanıldığı, yiğitçe bir söyleyişe sahip nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Çözüm: Sekizli hece ölçüsü, kendine özgü ezgi, "bre, hey, behey" gibi ünlemler ve yiğitçe söyleyiş varsağının belirleyici özellikleridir; en güzel örneklerini Karacaoğlan vermiştir. Semai de sekiz hecelidir ancak daha yumuşak bir söyleyişe sahiptir ve bu ünlemlerle öne çıkmaz. - 8ZorAşağıdaki şair–özellik eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: C
Çözüm: Karacaoğlan bir tekke şairi değil, âşık tarzı halk şiirinin temsilcisidir; aşk, doğa ve gurbet konularını sade bir dille işlemiştir. Devriye ve nutuk tekke edebiyatına ait türlerdir. Yunus Emre ilahileriyle, Pir Sultan Abdal nefesleriyle, Kaygusuz Abdal şathiyeleriyle tanınır; "Makalat" Hacı Bektaş-ı Veli'nin eseridir. - 9ZorAnonim halk edebiyatı türlerinden türküyle ilgili
I. Bent ve bağlama (kavuştak) adı verilen bölümlerden oluşur.
II. Genellikle söyleyeni bilinmez ve bir ezgiyle söylenir.
III. Yalnızca on bir heceli dizelerle söylenir.
yargılarından hangileri doğrudur?Doğru cevap: C
Çözüm: Türkü, bent adı verilen bölümlerle her bentten sonra tekrarlanan bağlama (kavuştak) bölümlerinden oluşur (I doğru). Çoğunlukla anonimdir ve belirli bir ezgiyle söylenir (II doğru). Türkülerde hece sayısı türküden türküye değişir; tek bir ölçüye bağlı değildir, bu yüzden III yanlıştır. - 10ZorKadısı rüşvetsiz karar vermedi,
Ağası yoksulun yüzün görmedi,
Beyi köylünün derdin dinlemedi,
Böyle bir düzenden hayır gelir mi?
Bu dörtlük, konusu bakımından aşağıdaki türlerden hangisine örnektir?Doğru cevap: E
Çözüm: Dörtlükte kadının rüşvetçiliği, ağanın yoksulu görmemesi ve beyin köylünün derdiyle ilgilenmemesi eleştirilmekte, son dizede de düzen sorgulanmaktadır. Kişileri ve toplumdaki aksaklıkları yermek amacıyla söylenen koşmaya taşlama denir. Dörtlükte sevgili ya da doğa övgüsü (güzelleme), yiğitlik (koçaklama) veya ölüm acısı (ağıt) yoktur.
Sık Sorulan Sorular
Halk Edebiyatı konusundan kaç soru çözebilirim?
Sınırsız. Bu sayfadaki test ücretsiz ve üyeliksiz çözülebilir; üye olduğunuzda SınavUP'ın yapay zekası Halk Edebiyatı konusundan size özel, sürekli yeni sorular üretir. Sabit sayıda soru içeren bir soru bankası değildir — sorular bitmez.
Halk Edebiyatı soruları cevap anahtarlı mı?
Evet. Her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü sorunun hemen altında yer alır. Ayrı bir cevap anahtarı dosyası aramanıza veya PDF indirmenize gerek yoktur.
AYT Edebiyat dersinde Halk Edebiyatı konusu çıkar mı?
Halk Edebiyatı, AYT Edebiyat müfredatında yer alan konulardan biridir. Konunun sınavdaki ağırlığı yıllara göre değişebilir; güncel soru dağılımı için ÖSYM'nin yayımladığı kılavuz ve çıkmış sorular esas alınmalıdır.
Bu sorular gerçek sınav sorusu mu?
Hayır. Bu sorular SınavUP'ın yapay zeka motoru tarafından ÖSYM soru formatı ve MEB müfredatı esas alınarak üretilmiştir; çıkmış sınav sorularının kopyası değildir. Bu sayede telif sorunu olmadan sınırsız pratik yapılabilir.
AYT Edebiyat diğer konular
Bunlar da işine yarar
- Net Hesaplama — testteki doğru-yanlışından netini hesapla
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi
- Sıralama Rehberi — sıralaman hangi bölümlere yetiyor?
- Üniversiteler ve Taban Puanları — hedef bölümünün taban puanını gör
- Blog — çalışma stratejileri ve sınav rehberleri