TYT Coğrafya Doğal Afetler Test Çöz

Doktora öğrencisi Arda, sel felaketinden etkilenen hastaların yaşadığı bölgeleri inceliyor: Aşağıdakilerden hangisi sel riskini artıran beşeri faktörlerden değildir?

Sağlık ocağında bilişim uzmanı Nisa, deprem sonrası yaşanan sorunları çözmek için çalışmaktadır. Deprem nedeniyle yolların zarar görmesi, acil yardım ve kurtarma ekiplerinin bölgeye ulaşmasını zorlaştırmaktadır. Buna göre, deprem sonrası yol hasarının acil yardım çalışmalarına etkisi nedir?

<table> <tr><th>Kritik Bilgi Parçası</th></tr> <tr><td>Deprem Erken Uyarı Sistemi</td></tr> </table> Sistem yöneticisi Mert, müzedeki ziyaretçilerin güvenliği için deprem erken uyarı sisteminin önemini değerlendiriyor. Deprem anında hızlı ve etkili bir müdahale için kritik olan bu sistem, depremin oluşumundan kısa bir süre önce uyarı sinyalleri göndererek insanların güvenli bölgelere yönlendirilmesini sağlıyor. Deprem erken uyarı sisteminin temel amacı, can ve mal kaybını en aza indirmektir. Sistemin etkin çalışması için sismik sensörlerin doğru konumlandırılması, veri iletiminin kesintisiz olması ve uyarı sinyallerinin hızlı bir şekilde yayılması gerekmektedir. Kritik bilgi parçası, deprem erken uyarı sisteminin müzedeki ziyaretçilerin güvenliği için hayati önem taşıdığıdır. Sistemin doğru şekilde kurulması ve sürekli bakımının yapılması, deprem anında can kaybının önlenmesinde kilit rol oynamaktadır.

Aşağıdakilerden hangisi heyelanı tetikleyen doğal faktörlerden biri değildir?

Aşağıdakilerden hangisi volkanik patlamaların oluşum nedenlerinden biri değildir?

Girişimci merkezi'nde çalışan Simge, Türkiye'nin farklı bölgelerinde yatırım yapacak şirketler için risk analizi hazırlıyor. Elindeki veriler şöyle: <table> <tr><th>Bölge</th><th>Deprem Riski</th><th>Sel Riski</th><th>Heyelan Riski</th><th>Ekonomik Kayıp (Milyar TL)</th></tr> <tr><td>Marmara</td><td>Çok Yüksek</td><td>Orta</td><td>Düşük</td><td>45</td></tr> <tr><td>Karadeniz</td><td>Orta</td><td>Yüksek</td><td>Çok Yüksek</td><td>12</td></tr> <tr><td>Akdeniz</td><td>Yüksek</td><td>Düşük</td><td>Orta</td><td>18</td></tr> <tr><td>İç Anadolu</td><td>Orta</td><td>Düşük</td><td>Düşük</td><td>8</td></tr> </table> Simge, nüfus yoğunluğu ve yapılaşma kalitesini de göz önünde bulundurarak, hangi bölgenin toplam afet riskinin en yüksek olduğunu belirlemeye çalışıyor. Marmara'da yoğun nüfus ve eski yapılar, Karadeniz'de ise coğrafi koşulların zorluğu dikkat çekiyor. Buna göre, Simge'nin risk analizinde en etkili strateji hangisidir?

Arda'nın çalıştığı rehabilitasyon merkezine gelen çığ mağdurlarının yaşadığı bölge için; 1. Kar yağışının fazla olması 2. Eğimin 30 dereceden fazla olması 3. Rüzgâr şiddetinin yüksek olması 4. Güneşlenme süresinin uzun olması Yukarıdaki özelliklerden hangileri çığ riskini artırır?

Sosyal girişimci Ata, gözlemevinde doğal afet risk yönetimi projesi geliştiriyor. İki farklı bölgenin afet hazırlık stratejilerini karşılaştırıyor: <table> <tr><th>Özellik</th><th>A Bölgesi</th><th>B Bölgesi</th></tr> <tr><td>Deprem riski</td><td>Yüksek (7+ büyüklük)</td><td>Orta (5-6 büyüklük)</td></tr> <tr><td>Erken uyarı sistemi</td><td>Gelişmiş sensör ağı</td><td>Temel uyarı sistemi</td></tr> <tr><td>Yapı dayanıklılığı</td><td>%85 depreme dayanıklı</td><td>%60 depreme dayanıklı</td></tr> <tr><td>Tahliye planı</td><td>Detaylı, simülasyonlu</td><td>Basit, teorik</td></tr> <tr><td>Halkın bilinç düzeyi</td><td>%90 eğitimli</td><td>%45 eğitimli</td></tr> </table> Ata'nın pratik yaklaşımla birleştirme yöntemiyle değerlendirmesinde, afet dirençliliği açısından tercih edilecek seçenek hangisidir?

Sosyal merkezdeki asistan Ece, deprem riski yüksek bir bölgede yaşayan vatandaşlara bilgilendirme yapmaktadır. Aşağıdaki tabloda verilen önlemlerin hangilerinin alınması gerektiğini değerlendirmektedir: <table> <tr><th>Önlem</th><th>Etki Alanı</th></tr> <tr><td>I. Zemin etüdü yapılması</td><td>Yapısal</td></tr> <tr><td>II. Deprem çantası hazırlama</td><td>Bireysel</td></tr> <tr><td>III. Ağır eşyaların sabitlenmesi</td><td>Ev içi</td></tr> <tr><td>IV. Toplanma alanlarının belirlenmesi</td><td>Toplumsal</td></tr> </table>

Park ve bahçeler müdürlüğünde çalışan sosyal girişimci Ata, doğal afetlerin sosyal etkilerini analiz ediyor. Afet sonrası parkların hem fiziksel toparlanma hem de toplumsal iyileşme merkezi olarak işlev gördüğünü, ancak farklı sosyo-ekonomik grupların afet öncesi hazırlık ve afet sonrası erişim kapasitelerinin eşit olmadığını tespit ediyor. Düşük gelirli mahallelerdeki parkların afet direnci daha zayıfken, bu alanların afet sonrası desteğe en çok ihtiyaç duyduğunu gözlemliyor. Ata'nın sosyal adalet odaklı entegre afet yönetimi yaklaşımı nasıl olmalıdır?

Simge, öğrencilerine farklı bir senaryo sunuyor: "Akdeniz'de deniz suyu sıcaklığı son 5 yılda ortalama 3°C arttı. Bu durum bölgedeki atmosferik basınç sistemlerini değiştirdi. Meteoroloji uzmanları, bu sıcaklık artışının hava kütlelerinin hareket dinamiklerini köklü şekilde etkilediğini tespit etti. Özellikle yaz aylarında oluşan termal kontrast farkları beklenenden %40 daha yüksek seviyelere ulaştı." Bu varsayıma göre beklenen meteorolojik etki nedir? <table> <tr><th>Sıcaklık Artışı</th><th>Basınç Değişimi</th><th>Sonuç</th></tr> <tr><td>+3°C</td><td>Düşük basınç</td><td>Siklon oluşumu</td></tr> </table>

Girişimci merkezi'nde çalışan veri uzmanı Cem, ülkemizde sıklıkla yaşanan deprem felaketleri hakkında vatandaş perspektifinden bir analiz yapıyor. Deprem felaketlerinin en kritik parametresi nedir? \n Vatandaş olarak, deprem felaketlerinin en önemli parametresi yapı kalitesidir. Ülkemizde mevcut binaların önemli bir kısmının depreme dayanıklı olmadığı bilinmektedir. Yapı kalitesindeki yetersizlikler can ve mal kayıplarının en önemli nedenidir. \n

Simge laboratuvarında sel ve taşkın risk haritası hazırlıyor. Farklı havza özelliklerini mikroskop altında incelediği toprak örnekleriyle karşılaştırarak, aşağıdaki verileri topluyor: <table> <tr><th>Havza</th><th>Eğim (%)</th><th>Orman Örtüsü (%)</th><th>Geçirgenlik</th><th>Yerleşim Oranı (%)</th></tr> <tr><td>Karadeniz Havzası</td><td>35-45</td><td>65</td><td>Düşük</td><td>25</td></tr> <tr><td>Akdeniz Havzası</td><td>25-35</td><td>45</td><td>Orta</td><td>40</td></tr> <tr><td>Marmara Havzası</td><td>15-25</td><td>30</td><td>Orta</td><td>70</td></tr> </table> Simge'nin sebep-sonuç yaklaşımıyla yaptığı analizde, sel ve taşkın riskinin minimize edilmesi için optimum yaklaşım nedir?

Sosyal girişimci Ata, eğitim merkezinde doğal afet risk yönetimi eğitimi veriyor. Araştırmacı yaklaşımıyla iki farklı bölgenin deprem hazırlık stratejilerini analiz ediyor: <table> <tr><th>Özellik</th><th>A Bölgesi</th><th>B Bölgesi</th></tr> <tr><td>Deprem Sıklığı</td><td>5 yılda 1 (büyük)</td><td>2 yılda 1 (orta)</td></tr> <tr><td>Yapı Dayanıklılığı</td><td>%85 deprem yönetmeliğine uygun</td><td>%60 deprem yönetmeliğine uygun</td></tr> <tr><td>Erken Uyarı Sistemi</td><td>30 saniye önceden</td><td>10 saniye önceden</td></tr> <tr><td>Tahliye Planı Etkinliği</td><td>%70 başarı oranı</td><td>%90 başarı oranı</td></tr> <tr><td>Toplumsal Bilinç</td><td>Orta düzey</td><td>Yüksek düzey</td></tr> </table> Ata'nın örüntü bulma yaklaşımına göre, hangi bölge deprem riskine karşı daha avantajlıdır?

Aşağıdakilerden hangisi heyelanı tetikleyen doğal faktörlerden biri değildir?