TYT Felsefe Ahlak Felsefesi Test Çöz

<table> <tr><th>Tasarımcı Zeynep, su arıtma tesisinde yeni bir filtre sistemi geliştirmek için çalışırken, çevreye duyarlı olma ve maliyet etkinliği arasında bir denge kurmak zorunda kalıyor. Filtre sisteminin çevreye daha az zarar vermesi için daha pahalı malzemeler kullanması gerekiyor, ancak bu durumun işletme maliyetlerini artıracağını biliyor.</th></tr> <tr><td>Optimal çözüm yolu hangisidir?</td></tr> </table>

Dr. Kaan'ın yapay zeka araştırmasında, "bir eylemin sonuçlarının toplum için faydalı olması" görüşünü savunan etik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki tabloda verilen etik yaklaşımlardan hangisi "Mutluluk en yüksek iyidir" görüşünü savunur? <table> <tr><th>Etik Yaklaşım</th><th>Temel İlke</th></tr> <tr><td>I. Stoacılık</td><td>Erdeme uygun yaşam</td></tr> <tr><td>II. Epikürcülük</td><td>Haz ve mutluluk</td></tr> <tr><td>III. Kinizm</td><td>Doğaya uygun yaşam</td></tr> </table>

Başak, uzay istasyonundaki kaynakların dağıtımında iki etik modeli test ediyor: <table> <tr><th>Kriter</th><th>Durum A: Rawls'un Adalet Teorisi</th><th>Durum B: Nozick'in Hak Teorisi</th></tr> <tr><td>Dağıtım İlkesi</td><td>Cehalet peçesi altında eşitlik</td><td>Mülkiyet hakları ve özgürlük</td></tr> <tr><td>Kaynak Paylaşımı</td><td>En dezavantajlıya öncelik</td><td>Meşru kazanımları koruma</td></tr> <tr><td>Verimlilik</td><td>%75 memnuniyet, yavaş süreç</td><td>%80 verimlilik, hızlı uygulama</td></tr> </table> Uzay kolonisinde uzun vadeli sosyal istikrar için tercih edilecek seçenek hangisidir?

Başak müzesinde "Biyoetik ve Teknoloji" sergisinde gen düzenleme teknolojilerinin ahlaki boyutlarını ele alırken çok katmanlı bir etik sorunla karşılaşıyor. CRISPR teknolojisiyle hastalıkları tedavi etmek mümkünken, aynı teknoloji "tasarım bebek" oluşturmak için de kullanılabiliyor. Başak, tıbbi faydalar ile insan doğasına müdahale arasındaki ince çizgiyi belirlemek için doğal hukuk teorisini, biyomedikal etiği ve teknoloji felsefesini birleştiren bir analiz yapıyor. Hem bireysel özerklik hem de toplumsal sonuçları değerlendirmesi gerekiyor. <table> <tr><th>Uygulama</th><th>Tıbbi Fayda</th><th>Etik Risk</th><th>Toplumsal Etki</th></tr> <tr><td>Hastalık Tedavisi</td><td>Yüksek</td><td>Düşük</td><td>Pozitif</td></tr> <tr><td>Genetik İyileştirme</td><td>Orta</td><td>Orta</td><td>Belirsiz</td></tr> <tr><td>Tasarım Bebek</td><td>Düşük</td><td>Yüksek</td><td>Negatif</td></tr> </table> Bu durumda Başak'ın gen düzenleme teknolojileri için optimum etik yaklaşımı nedir?

Teknoloji girişimcisi Başak, sağlık ocağında geliştirdiği yapay zeka destekli hasta takip sistemini test ediyor. Sistem, hastaların tedavi süreçlerini optimize etmek için kişisel verilerini analiz ediyor. Ancak Başak, sistemin bazı hastalara öncelik tanırken diğerlerini geri plana attığını fark ediyor. Özellikle yaşlı hastalar ve kronik rahatsızlığı olanlar sistem tarafından "düşük verimlilik" kategorisine alınıyor. Başak bu durumun etik açıdan sorunlu olduğunu düşünürken, sistem geliştiricileri "en fazla sayıda insana fayda sağlama" ilkesini savunuyor. Sağlık ocağı müdürü ise kaynakların sınırlı olduğunu ve pratik çözümler gerektiğini belirtiyor. Buna göre, bu durumda ortaya çıkan temel ahlaki çelişkinin ana faktörü hangisidir?

Melek yatırımcı Sude, doğa araştırma üssünde genetik mühendisliği ile bitki türlerini geliştirme projesini değerlendiriyor. Projede doğal seçilimi hızlandırarak iklim değişikliğine dayanıklı türler yaratılacak. Ancak bu müdahale doğallık kavramını sorgulatıyor: <table> <tr><th>Etik Pozisyon</th><th>Doğallık Anlayışı</th><th>Müdahale Yaklaşımı</th></tr> <tr><td>Biyosentrizm</td><td>İçsel değer</td><td>Minimal müdahale</td></tr> <tr><td>Ekosentrizm</td><td>Bütünlük</td><td>Sistem odaklı</td></tr> <tr><td>Antroposentrizm</td><td>İnsan merkezli</td><td>Pragmatik çözüm</td></tr> </table> Sude'nin bu etik çelişkiyi test etme yaklaşımıyla çözmek için hangi adımları izlemesi gerekir?

<table> <tr><th>Ahlak Felsefesi'nde Egoizm ve Faydacılık Kavramları</th></tr> <tr><td>Veri analisti Pelin, hava gözlem merkezinde Ahlak Felsefesi'nin diğer iki temel kavramı olan Egoizm ve Faydacılık'ın birbirleriyle olan ilişkisini inceliyor. \n\nEgoizm, bireyin kendi çıkarlarını ve menfaatlerini ön planda tutması ve bunları gerçekleştirmeye çalışması anlamına gelirken; Faydacılık, eylemlerin sonuçlarına göre ahlaki değerlendirme yapılması ve en fazla sayıda insana en fazla fayda sağlayan eylemlerin doğru olduğu görüşüdür. \n\nPelin'e göre, Egoizm ve Faydacılık kavramları arasında bir çelişki bulunuyor. Egoizm, bireyin kendi çıkarlarını ön planda tutarken; Faydacılık, en fazla sayıda insana en fazla fayda sağlayan eylemleri doğru kabul eder. Yani Egoizm, bireysel çıkarları savunurken; Faydacılık, toplumsal faydayı önceler. Bu iki kavram, ahlaki değerlendirme konusunda birbirinden farklı yaklaşımlar sergiler.</td></tr> </table>

Melek yatırımcı Sude, oyun stüdyosunda iki farklı etik yaklaşımla karşılaşıyor. A Durumu: Stüdyo, oyuncuların bağımlılık yapabilecek mikro-ödeme sistemleri kullanarak maksimum kar elde ediyor ancak toplumsal faydayı gözetmiyor. B Durumu: Stüdyo, daha az kar elde etse de oyuncuların refahını ve toplumsal sorumluluğu önceleyerek sürdürülebilir bir model benimsiyor. <table> <tr><th>Durum</th><th>Kar Oranı</th><th>Toplumsal Etki</th><th>Uzun Vadeli Sürdürülebilirlik</th></tr> <tr><td>A Durumu</td><td>%85</td><td>Negatif</td><td>Düşük</td></tr> <tr><td>B Durumu</td><td>%60</td><td>Pozitif</td><td>Yüksek</td></tr> </table> Hangi durum ahlaki açıdan daha avantajlıdır?

Güvenlik şirketi veri analisti Pelin, şirket içi etik uygulamaları incelerken Ödev Ahlakı, Erdem Ahlakı ve Faydacılık kavramlarının nasıl bir etkileşim içinde olduğunu gözlemliyor. Buna göre, bu üç ahlak felsefesi kavramının şirket içi etik uygulamalara yansıması nasıl olabilir?

Dr. Kaan'ın geliştirdiği yapay zeka sistemi, farklı kültürlerin ahlak anlayışlarını analiz ediyor. Bu durum ahlaki görecelik konusunda hangi felsefi yaklaşımı destekler?

İş insanı Umut, sağlık ocağında gönüllü çalışırken, bir doktorun hasta tedavisinde hem bilimsel verileri hem de hastanın kişisel değerlerini dikkate aldığını gözlemliyor. Doktor, kanıta dayalı tıp ile hasta otonomisi arasında denge kuruyor. Umut bu durumu kendi iş kararlarıyla karşılaştırıyor: objektif veriler ile paydaş değerleri arasındaki gerilim. Doktor "Hasta bilimsel olarak en iyi tedaviyi reddederse ne yapmalıyım?" derken, Umut "Müşteri ekonomik olarak mantıksız bir tercih yaparsa nasıl davranmalıyım?" diye düşünüyor. Bu bağlamda özerklik, paternalizm ve rasyonellik kavramlarının çok boyutlu analizi nasıl gerçekleştirilmelidir?

<table> <tr> <th>Ahlak Felsefesi Durum A</th> <th>Ahlak Felsefesi Durum B</th> </tr> <tr> <td>Ahlaki eylemlerin temelinde mutluluk ve haz vardır.</td> <td>Ahlaki eylemlerin temelinde ödev ve sorumluluk vardır.</td> </tr> <tr> <td>Eylemlerin sonuçları önemlidir, niyet değil.</td> <td>Eylemlerin niyeti önemlidir, sonuçlar değil.</td> </tr> <tr> <td>Faydacı ahlak anlayışı</td> <td>Deontolojik ahlak anlayışı</td> </tr> </table> Temel fark, Ahlak Felsefesi Durum A'da eylemlerin sonuçları önemliyken Durum B'de eylemlerin niyeti önemlidir.

Araştırma hastanesinde çalışan sosyal girişimci Ata, yeni geliştirilen deneysel bir kanser ilacının test edilmesi sürecinde karmaşık bir durumla karşılaşıyor. İlaç şirketinin sunduğu veriler umut verici olmakla birlikte, yan etkileri henüz tam olarak bilinmiyor. Hastane yönetimi ekonomik kaygılarla bu ilacı kullanmayı tercih ederken, bazı doktorlar "Önce zarar verme" ilkesini öne sürerek karşı çıkıyor. Ata ise hastaların bilgilendirilmesi ve kendi kararlarını vermesi gerektiğini savunuyor. Bu süreçte bir hasta ailesi, "Doktor ne diyorsa o olsun, biz karar veremeyiz" derken, başka bir hasta "Tüm riskleri bilmek ve kendim karar vermek istiyorum" diyor. Ata'nın hastalar arasında gözlemlediği bu farklı yaklaşımlar, ahlak felsefesinde hangi temel kavramların çeşitli yorumlarını yansıtmaktadır?

Teknoloji merkezinde çalışan Dr. Kaan, yapay zeka sistemlerinin ahlaki karar verme süreçlerini araştırırken, aşağıdaki kavramlardan hangisinin diğerlerinden farklı bir etik yaklaşımı temsil ettiğini fark eder?