YKS puanı tek bir net değildir
ÖSYM, ham doğruyu doğrudan puana çevirmez. Önce test bazında netler hesaplanır, ardından aday kitlesinin ortalaması ve standart sapmasıyla standart puan üretilir. Bu yüzden “30 net = şu puan” cümlesi yıllar arasında kayar. 2026 yerleştirme döneminde de kural aynıdır: netiniz, o yılın dağılımına göre anlamlanır.
Kendi netinizi hemen puana çevirmek için SınavUP YKS puan hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Aşağıdaki metin, aracın arkasındaki mantığı ve sık karıştırılan noktaları açıklar.
TYT, AYT ve OBP nasıl birleşir?
Yerleştirme puanı üç kaynaktan gelir:
- TYT: Tüm adayların girdiği temel yeterlilik. Yerleştirmede belirli bir ağırlıkla yer alır.
- AYT: Sayısal, eşit ağırlık veya sözel oturumu. Alan puanının asıl yükünü taşır.
- OBP (Ortaöğretim Başarı Puanı): Diploma notundan üretilir ve yerleştirme puanına eklenir. Okul başarısı, sınav netinden bağımsız bir katmandır.
Ağırlık katsayıları her yıl ÖSYM kılavuzunda yayımlanır. Ezber rakam yerine kılavuzu esas alın; araçlar da bu katsayılara göre güncellenir. SAY, EA ve SÖZ puan türlerinde TYT–AYT karışımı farklıdır. Yani aynı TYT neti, farklı alanlarda farklı yerleştirme puanı üretir.
Netten puana giderken dikkat edilecekler
- Yanlışlar neti düşürür. Formül: doğru − yanlış/4. Ayrıntı için 4 yanlış 1 doğru yazısına bakın.
- TYT barajı / baraj uygulamaları kılavuz yılına göre değişebilir. Puan hesaplamadan önce o yılın aday kılavuzunu kontrol edin.
- OBP katkısı diplomaya bağlıdır; son dakika net artışı OBP’yi değiştirmez.
- Sıralama ≠ puan. Kontenjan ve yığılma, aynı puanda farklı sıralama üretir.
Sıralama tahmini neden sapar?
Deneme netinizi geçen yılın tavan/taban tablosuna koymak kaba bir tahmindir. Asıl sapma üç yerden gelir: o yılın soru zorluğu, aday sayısı ve tercih yığılması. Bu yüzden “şu netle kesin şu bölüm” cümleleri yanıltıcıdır. Daha dürüst ifade: net aralığınız sizi hangi sıralama bandına yaklaştırır?
Tercih döneminde taban puan ve sıralamaları karşılaştırmak için YKS tercih sihirbazı ve bölüm sayfalarını kullanın. Puan hesaplama, tercih listesinin girdisidir; listenin kendisi değildir.
Son günlerde net mi, OBP mi?
Sınava bir hafta kala OBP’yi değiştiremezsiniz. Yapabileceğiniz tek şey, emin olduğunuz doğruları koruyup gereksiz yanlışı kesmektir. 2 netlik bir TYT artışı, bazı puan türlerinde beklediğinizden fazla yer değiştirebilir; çünkü standart sapma ölçeği küçük farkları büyütebilir.
Özetleyin: Netinizi doğru hesaplayın, yılına uygun katsayılarla puana çevirin, sıralamayı bant olarak okuyun. Kesin vaat yerine aralık kullanmak, hem çalışma hedefini hem tercihi daha sağlıklı kılar.