Doğru cevap: A
AYT Tarih Klasik Çağda Osmanlı Toplum Düzeni Test Çöz
Klasik Çağda Osmanlı Toplum Düzeni, AYT Tarih dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %50'i orta, %30'i zor seviyede. Aşağıdaki testte Klasik Çağda Osmanlı Toplum Düzeni konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. AYT Tarih dersinde toplam 14 konu bulunuyor.
- 1KolayOsmanlı Devleti'nde toplumun etnik kökene göre değil inanç esasına göre gruplandırılması ve her inanç topluluğunun kendi dinî liderinin gözetiminde örgütlenmesi aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?Çözüm: Osmanlı Devleti'nde toplum Müslümanlar, Rumlar, Ermeniler ve Yahudiler gibi inanç esasına dayalı gruplara ayrılmış; her grup kendi dinî lideri aracılığıyla devletle ilişki kurmuştur. Bu düzene millet sistemi denir. Tımar ve iltizam toprak ve vergi düzeniyle, lonca esnaf örgütlenmesiyle, iskân ise nüfusun yerleştirilmesiyle ilgilidir.
- 2KolayKlasik dönem Osmanlı toplumunda tarım, ticaret ve zanaatla uğraşan, vergi vermekle yükümlü olan yönetilen kesime verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Çözüm: Osmanlı toplumu yönetenler (askerî sınıf) ve yönetilenler (reaya) olarak ikiye ayrılırdı. Üretimle uğraşıp vergi veren kesim reayadır. Seyfiye (askerler), ilmiye (din ve hukuk adamları), kalemiye (bürokratlar) ve kapıkulu askerleri yöneten kesimde yer alır ve vergiden muaftır. - 3OrtaOsmanlı şehirlerinde her meslek grubu bir lonca içinde örgütlenmişti. Loncalar üretilen malın kalitesini ve miktarını denetler; malların satış fiyatı ise devlet tarafından narh adı verilen uygulamayla belirlenirdi. Kurallara uymayan esnaf, çarşıyı denetleyen muhtesip tarafından cezalandırılırdı.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?Doğru cevap: B
Çözüm: Kalite ve miktarın lonca tarafından denetlenmesi, fiyatların narh ile belirlenmesi ve kurallara uymayanların muhtesip tarafından cezalandırılması, hem tüketiciyi hem de haksız rekabeti önleyerek üreticiyi korumaya yönelik bir denetim düzeninin varlığını gösterir. Fiyatların devletçe belirlenmesi serbest piyasa (A) ve esnafın fiyatı kendisinin belirlemesi (C) yargılarıyla çelişir; muhtesip denetimi D'yi çürütür. - 4OrtaOsmanlı Devleti'nde toprağını geçerli bir sebep olmadan üç yıl üst üste boş bırakan köylüden "çift-bozan" adı verilen bir vergi alınır ve toprak işlemesi için başka birine verilirdi.
Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?Doğru cevap: E
Çözüm: Çift-bozan vergisi, toprağın işlenmeden bırakılmasını cezalandırır ve toprağın başka birine verilmesini sağlar. Böylece toprak boş kalmaz ve tarımsal üretim sürekli hâle gelir. Bu uygulama köylünün toprağını bırakıp göç etmesini caydırmaya yöneliktir; göçü teşvik etmez. Toprağın mülkiyeti ise devlette kalmaya devam etmiştir. - 5OrtaOsmanlı Devleti'nde konar-göçer topluluklar hayvancılıkla uğraşarak şehirlerin et, süt, yün ve deri ihtiyacını karşılardı. Bu topluluklar ayrıca devlet tarafından yol yapımı, köprü onarımı ve ordunun ihtiyaçlarının taşınması gibi işlerde görevlendirilirdi.
Bu bilgilere göre
I. Konar-göçerler ekonomik hayata katkı sağlamıştır.
II. Konar-göçerlerden devletin askerî ve lojistik ihtiyaçlarında yararlanılmıştır.
III. Konar-göçerler her türlü vergiden muaf tutulmuştur.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?Doğru cevap: C
Çözüm: Şehirlerin et, süt, yün ve deri ihtiyacının karşılanması konar-göçerlerin ekonomik hayata katkısını gösterir (I). Yol yapımı, köprü onarımı ve ordunun ihtiyaçlarının taşınması gibi işlerde görevlendirilmeleri devletin askerî ve lojistik ihtiyaçlarında onlardan yararlandığını gösterir (II). Metinde vergi muafiyetine dair bir bilgi yoktur; III'e ulaşılamaz. - 6OrtaOsmanlı şehirlerinde mahalleler genellikle bir cami, kilise ya da sinagog çevresinde kurulurdu. Mahalle sakinleri birbirine kefil olur; mahallede işlenen bir suçtan ya da mahalleye yerleşmek isteyen bir kişinin tutumundan mahalle halkı birlikte sorumlu tutulurdu.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?Doğru cevap: A
Çözüm: Mahalle sakinlerinin birbirine kefil olması ve suçlardan birlikte sorumlu tutulması, mahallede güçlü bir toplumsal denetim ve dayanışma olduğunu gösterir. Mahallelerin kilise ve sinagog çevresinde de kurulması B'yi, halkın birlikte sorumlu tutulması C ve D'yi çürütür. Yeni yerleşenlerden söz edilmesi, yerleşimin yasak olmadığını gösterir. - 7ZorOsmanlı Devleti'nde gayrimüslimler askerlik yapmaz, bunun karşılığında cizye adı verilen bir vergi öderdi. Aile ve miras gibi konularda kendi dinî kurallarına göre yargılanabilir, isterlerse kadı mahkemesine de başvurabilirlerdi.
Bu bilgilere göre
I. Gayrimüslimlere hukuki alanda belirli bir özerklik tanınmıştır.
II. Gayrimüslimler kadı mahkemesine başvurma hakkından yoksundur.
III. Gayrimüslimlerin yükümlülükleri Müslümanlardan farklı düzenlenmiştir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?Doğru cevap: D
Çözüm: Aile ve miras gibi konularda kendi dinî kurallarına göre yargılanabilmeleri, gayrimüslimlere hukuki alanda belirli bir özerklik tanındığını gösterir (I). Askerlik yerine cizye ödemeleri, yükümlülüklerinin Müslümanlardan farklı düzenlendiğini ortaya koyar (III). Metin gayrimüslimlerin isterlerse kadı mahkemesine başvurabildiğini söylediği için II metinle çelişir. - 8ZorOsmanlı Devleti'nde bir köylü çocuğu medresede eğitim alarak kadı ya da müderris olabilir; devşirme yoluyla saraya alınan bir çocuk eğitimi ve başarısıyla sadrazamlığa kadar yükselebilirdi.
Bu bilgiler Osmanlı toplum yapısıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?Doğru cevap: E
Çözüm: Köylü çocuğunun medrese eğitimiyle kadı olabilmesi ve devşirmelerin sadrazamlığa yükselebilmesi, Osmanlı toplumunda sınıflar arasında eğitim ve yetenek yoluyla geçişin mümkün olduğunu gösterir. Bu durum soyluluğa ve babadan oğula geçen ayrıcalıklara dayalı bir düzenin olmadığını da ortaya koyar (A, B, D yanlış). Ancak geçişin mümkün olması reaya ile askerî sınıf arasında fark bulunmadığı anlamına gelmez; C de yanlıştır. - 9OrtaOsmanlı Devleti'nde tarım arazilerinin büyük bölümünü oluşturan miri arazinin mülkiyeti devlete aitti; köylüye bu toprağın kullanım hakkı tapu ile verilirdi. Köylü toprağı satamaz, bağışlayamaz ve vakfedemezdi; ancak toprağı işlediği sürece kullanım hakkı oğluna geçebilirdi.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?Doğru cevap: B
Çözüm: Mülkiyetin devlette, kullanım hakkının köylüde olması A'yı; kullanım hakkının oğula geçebilmesi C'yi; köylünün toprağı satamaması ve bağışlayamaması D'yi; hakkın "toprağı işlediği sürece" devam etmesi E'yi destekler. Metin köylünün toprağı satamayacağını açıkça belirttiğinden B'ye ulaşılamaz. - 10ZorOsmanlı devlet anlayışında şu görüş yaygındı: Devlet ordu ile ayakta durur; ordu hazine ile beslenir; hazine halkın ödediği vergiyle dolar; halk ise ancak adaletle korunduğunda üretimini sürdürebilir.
Bu görüşe göre
I. Devletin gücü ile halkın refahı birbirine bağlıdır.
II. Adaletin bozulması, zincirleme olarak devletin gücünü zayıflatabilir.
III. Ordunun ihtiyaçları halkın üretiminden bağımsız olarak karşılanır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?Doğru cevap: C
Çözüm: Görüşte devlet, ordu, hazine, halk ve adalet birbirine bağlı bir zincir olarak sunulur; halkın üretimi ve refahı bozulursa hazine, ordu ve sonunda devlet zayıflar (I). Zincirin son halkası olan adaletin bozulması, halkın üretimini aksatarak bu zinciri geriye doğru çözer (II). Hazinenin halkın vergisiyle dolduğu ve orduyu beslediği belirtildiği için ordunun ihtiyaçları halktan bağımsız değildir; III yanlıştır.
Sık Sorulan Sorular
Klasik Çağda Osmanlı Toplum Düzeni konusundan kaç soru çözebilirim?
Sınırsız. Bu sayfadaki test ücretsiz ve üyeliksiz çözülebilir; üye olduğunuzda SınavUP'ın yapay zekası Klasik Çağda Osmanlı Toplum Düzeni konusundan size özel, sürekli yeni sorular üretir. Sabit sayıda soru içeren bir soru bankası değildir — sorular bitmez.
Klasik Çağda Osmanlı Toplum Düzeni soruları cevap anahtarlı mı?
Evet. Her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü sorunun hemen altında yer alır. Ayrı bir cevap anahtarı dosyası aramanıza veya PDF indirmenize gerek yoktur.
AYT Tarih dersinde Klasik Çağda Osmanlı Toplum Düzeni konusu çıkar mı?
Klasik Çağda Osmanlı Toplum Düzeni, AYT Tarih müfredatında yer alan konulardan biridir. Konunun sınavdaki ağırlığı yıllara göre değişebilir; güncel soru dağılımı için ÖSYM'nin yayımladığı kılavuz ve çıkmış sorular esas alınmalıdır.
Bu sorular gerçek sınav sorusu mu?
Hayır. Bu sorular SınavUP'ın yapay zeka motoru tarafından ÖSYM soru formatı ve MEB müfredatı esas alınarak üretilmiştir; çıkmış sınav sorularının kopyası değildir. Bu sayede telif sorunu olmadan sınırsız pratik yapılabilir.
AYT Tarih diğer konular
Bunlar da işine yarar
- Net Hesaplama — testteki doğru-yanlışından netini hesapla
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi
- Sıralama Rehberi — sıralaman hangi bölümlere yetiyor?
- Üniversiteler ve Taban Puanları — hedef bölümünün taban puanını gör
- Blog — çalışma stratejileri ve sınav rehberleri