Doğru cevap: D
AYT Tarih Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı Test Çöz
Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı, AYT Tarih dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %50'i orta, %30'i zor seviyede. Aşağıdaki testte Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. AYT Tarih dersinde toplam 14 konu bulunuyor.
- 1KolayDivan-ı Hümayun'da padişah adına yazılan fermanlara tuğra çeken, toprak ve vergi kayıtlarını (tahrir defterlerini) tutan ve kanunnamelerin hazırlanmasında görev alan üye aşağıdakilerden hangisidir?Çözüm: Fermanlara padişahın imzası niteliğindeki tuğrayı çeken, tahrir kayıtlarını tutan ve kanunnamelerin hazırlanmasında görev alan Divan üyesi nişancıdır. Sadrazam padişahın mutlak vekili, kazasker hukuk ve eğitim işlerinin, defterdar mali işlerin, kaptan-ı derya ise donanmanın sorumlusudur.
- 2KolayDevşirme yoluyla alınan çocuklardan yetenekli olanların Topkapı Sarayı'nda eğitilerek üst düzey devlet adamı olarak yetiştirildiği saray okulu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Çözüm: Devşirmeler arasından seçilen yetenekli gençlerin eğitilip devlet adamı olarak yetiştirildiği saray okulu Enderundur. Birun sarayın dış hizmetlerinin görüldüğü bölüm, Harem padişahın ailesinin yaşadığı bölümdür. Acemi Ocağı ise devşirmeleri Yeniçeri Ocağı'na asker olarak hazırlayan kurumdur. - 3OrtaOsmanlı Devleti'nde başlangıçta şehzadeler yanlarında devlet adamları bulunan lalalarla birlikte sancaklara gönderilerek yönetim tecrübesi kazanırdı. XVII. yüzyıldan itibaren bu uygulama terk edilmiş, şehzadeler sarayda denetim altında yaşamaya başlamıştır.
Bu değişikliğin doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?Doğru cevap: A
Çözüm: Şehzadeler sancaklarda yönetimi uygulamalı olarak öğrenirdi. Sarayda denetim altında yaşamaya başlamaları, onları yönetim deneyiminden uzaklaştırmış ve tahta çıkan padişahların tecrübesiz olmasına yol açmıştır. Sarayda tutulan şehzadelerin halkla ilişkisi zayıflamış, taşrada isyan çıkarma imkânları da azalmıştır; B ve C bu nedenle yanlıştır. - 4OrtaOsmanlı Devleti'nde sadrazam, padişahın mühr-i hümayununu (devlet mührünü) taşır; padişah adına devlet işlerini yürütür ve gerektiğinde orduya komuta ederdi.
Bu bilgiler sadrazamın aşağıdaki niteliklerinden hangisini ön plana çıkarır?Doğru cevap: C
Çözüm: Devlet mührünü taşımak, padişah adına devlet işlerini yürütmek ve orduya komuta etmek, sadrazamın padişahın yetkilerini onun adına kullandığını, yani padişahın mutlak vekili olduğunu gösterir. Mali işler defterdarın, hukuk ve eğitim işleri kazaskerin, fetva şeyhülislamın, donanma ise kaptan-ı deryanın görev alanıdır. - 5OrtaOsmanlı Devleti'nde Divan'da davalara bakan, kadı ve müderrislerin atamalarını yapan kazaskerlik makamı başlangıçta tekti. Fatih Sultan Mehmed döneminde bu makam Rumeli ve Anadolu kazaskerliği olarak ikiye ayrılmıştır.
Bu düzenleme aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?Doğru cevap: E
Çözüm: Kazaskerlik makamının Rumeli ve Anadolu olarak ikiye ayrılması, sınırların genişlemesiyle kazaskerin sorumlu olduğu hukuk ve eğitim işlerinin arttığını ve bu işlerin bölgelere göre paylaştırıldığını gösterir. Kazaskerler kadı ve müderris atadığından hukuk işleri kadılardan alınmamış, medreseler de kapatılmamıştır. Mali işler defterdarın görevidir. - 6OrtaOsmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun'da devlet işlerinin görüşülmesinin yanı sıra davalar da karara bağlanırdı. Müslüman ya da gayrimüslim, kadın ya da erkek herkes yerel yöneticilerin haksızlıklarına ilişkin şikâyetlerini doğrudan Divan'a iletebilirdi.
Bu bilgilere göre
I. Divan-ı Hümayun yargı işlevi de görmüştür.
II. Halkın yöneticilerle ilgili şikâyetleri merkezde değerlendirilebilmiştir.
III. Divan'a başvuru hakkı belirli bir din ya da cinsiyetle sınırlandırılmamıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?Doğru cevap: E
Çözüm: Divan'da davaların karara bağlanması yargı işlevini gösterir (I). Yerel yöneticilerin haksızlıklarına ilişkin şikâyetlerin doğrudan Divan'a iletilebilmesi, bu şikâyetlerin merkezde değerlendirildiğini gösterir (II). Müslüman ya da gayrimüslim, kadın ya da erkek herkesin başvurabilmesi başvuru hakkının din ve cinsiyetle sınırlanmadığını ortaya koyar (III). Üç yargıya da ulaşılır. - 7ZorYavuz Sultan Selim'in 1517'deki Mısır Seferi sonucunda halifelik Osmanlı hanedanına geçmiştir.
Bu gelişmenin sonuçlarıyla ilgili
I. Osmanlı padişahının dinî otoritesi güçlenmiştir.
II. Osmanlı Devleti'nde örfi hukuk kaldırılmıştır.
III. Osmanlı Devleti İslam dünyasının liderliğini üstlenmiştir.
yargılarından hangileri doğrudur?Doğru cevap: D
Çözüm: Halifeliğin Osmanlı hanedanına geçmesiyle padişah siyasi liderliğin yanında İslam dünyasının dinî lideri sıfatını da kazanmış (I) ve Osmanlı Devleti İslam dünyasının liderliğini üstlenmiştir (III). Buna karşın padişahların ferman ve kanunnamelerine dayanan örfi hukuk uygulanmaya devam etmiştir; hatta Kanuni döneminde çok sayıda kanunname hazırlanmıştır. II yanlıştır. - 8ZorI. Ahmed döneminde tahta hanedanın en yaşlı ve olgun erkek üyesinin geçmesini öngören "ekber ve erşed" sistemi benimsenmiştir.
Bu sistemin benimsenmesinin sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?Doğru cevap: A
Çözüm: Ekber ve erşed sisteminde taht hanedanın en yaşlı üyesine geçtiğinden kardeşlerin öldürülmesine gerek kalmamış (B), taht babadan oğula değil çoğu zaman kardeşe ya da amcaoğluna geçmiş (C) ve tahta geçişte yaş belirleyici ölçüt olmuştur (D). Sarayda yaşayan şehzadelerin tahta çıkışında saray çevrelerinin etkisi artabilmiştir (E). Bu dönemde şehzadeler sancaklara gönderilmeyip sarayda tutulduğu için sancaklarda yönetim tecrübesi kazanmaları söz konusu değildir. - 9OrtaOsmanlı Devleti'nde Divan'da alınan kararlar padişah adına ferman hâline getirilir; fermanın başına padişahın imzası yerine geçen tuğra çekilmeden belge geçerlilik kazanmazdı. Fermanların sureti de ilgili defterlere kaydedilirdi.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?Doğru cevap: B
Çözüm: Tuğra çekilmeden fermanın geçerlilik kazanmaması, resmî belgelerin geçerliliğinin belirli şekil şartlarına bağlandığını gösterir. Fermanların defterlere kaydedilmesi yazılı ve kayıtlı bir bürokrasinin varlığını ortaya koyar; A ve E bu yüzden yanlıştır. Kararların padişah adına ferman hâline getirilmesi D'yi çürütür; tuğranın imza yerine geçmesi de fermanın padişahça yazılmadığını gösterir. - 10ZorFatih Sultan Mehmed döneminden itibaren padişahlar Divan-ı Hümayun toplantılarına bizzat katılmamış, Divan'a sadrazam başkanlık etmeye başlamıştır. Padişah gerektiğinde toplantıları bir pencere arkasından izleyebilir, Divan'da alınan kararlar ise sadrazam tarafından padişahın onayına sunulurdu.
Bu bilgilere göre
I. Sadrazamın devlet yönetimindeki etkisi artmıştır.
II. Padişah, Divan'ın çalışmalarından tamamen uzak kalmıştır.
III. Divan kararlarının son onay yetkisi padişaha aittir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?Doğru cevap: C
Çözüm: Divan'a padişah yerine sadrazamın başkanlık etmesi, sadrazamın yönetimdeki etkisini artırmıştır (I). Kararların padişahın onayına sunulması, son onay yetkisinin padişahta olduğunu gösterir (III). Padişahın toplantıları izleyebilmesi ve kararları onaylaması, onun Divan'ın çalışmalarından tamamen uzak kalmadığını gösterir; II'ye ulaşılamaz.
Sık Sorulan Sorular
Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı konusundan kaç soru çözebilirim?
Sınırsız. Bu sayfadaki test ücretsiz ve üyeliksiz çözülebilir; üye olduğunuzda SınavUP'ın yapay zekası Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı konusundan size özel, sürekli yeni sorular üretir. Sabit sayıda soru içeren bir soru bankası değildir — sorular bitmez.
Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı soruları cevap anahtarlı mı?
Evet. Her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü sorunun hemen altında yer alır. Ayrı bir cevap anahtarı dosyası aramanıza veya PDF indirmenize gerek yoktur.
AYT Tarih dersinde Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı konusu çıkar mı?
Sultan ve Osmanlı Merkez Teşkilatı, AYT Tarih müfredatında yer alan konulardan biridir. Konunun sınavdaki ağırlığı yıllara göre değişebilir; güncel soru dağılımı için ÖSYM'nin yayımladığı kılavuz ve çıkmış sorular esas alınmalıdır.
Bu sorular gerçek sınav sorusu mu?
Hayır. Bu sorular SınavUP'ın yapay zeka motoru tarafından ÖSYM soru formatı ve MEB müfredatı esas alınarak üretilmiştir; çıkmış sınav sorularının kopyası değildir. Bu sayede telif sorunu olmadan sınırsız pratik yapılabilir.
AYT Tarih diğer konular
Bunlar da işine yarar
- Net Hesaplama — testteki doğru-yanlışından netini hesapla
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi
- Sıralama Rehberi — sıralaman hangi bölümlere yetiyor?
- Üniversiteler ve Taban Puanları — hedef bölümünün taban puanını gör
- Blog — çalışma stratejileri ve sınav rehberleri