TYT Coğrafya İç ve Dış Kuvvetler Test 5 Test Çöz
Bu, İç ve Dış Kuvvetler konusunun 5. testidir; önceki testlerden farklı sorular içerir. İç ve Dış Kuvvetler, TYT Coğrafya dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %40'i orta, %40'i zor seviyede. Aşağıdaki testte İç ve Dış Kuvvetler konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. TYT Coğrafya dersinde toplam 7 konu bulunuyor.
- 1Kolay
İç kuvvetlerin oluşturduğu şekillendirme sürecinde aşınma ve yıpranma hangi temel süreçle gerçekleşir?
Doğru cevap: C
Çözüm: SEBEP: İç kuvvetlerin oluşturduğu şekillendirme sürecinde aşınma ve yıpranma, aşınma süreci ile gerçekleşir. - 2Orta
Laboratuvarda bir kayaç örneğini inceleyen Ece, aşağıdaki özellikleri tespit ediyor: I. Katmanlı yapı II. Fosil içeriği III. Kırıklı yapı IV. Metamorfik dokular Bu özelliklere sahip kayacın geçirdiği süreçler hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Doğru cevap: B
Çözüm: ANALIZ: Katmanlı yapı ve fosil içeriği tortul süreçleri, metamorfik dokular ise başkalaşım sürecini gösterir. SONUÇ: Kayaç hem tortullanma hem de başkalaşım süreçlerinden geçmiştir. - 3Orta
Laboratuvar teknisyeni İrem, bir araştırma sahasında aşağıdaki verileri toplamıştır: <table> <tr><th>Bölge</th><th>Yüzey Şekli</th><th>Etken Kuvvet</th></tr> <tr><td>A Bölgesi</td><td>Mantar kaya</td><td>Rüzgar</td></tr> <tr><td>B Bölgesi</td><td>Peribacası</td><td>?</td></tr> <tr><td>C Bölgesi</td><td>Şahit kaya</td><td>?</td></tr> </table> B ve C bölgelerindeki yüzey şekillerinin oluşumunda etkili olan kuvvetler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Doğru cevap: D
Çözüm: ANALIZ: Peribacaları ve şahit kayalar rüzgar aşındırması sonucu oluşur. Her iki oluşumda da sert kayaçlar altındaki yumuşak kayaçların rüzgar tarafından aşındırılması etkilidir. SONUÇ: Her iki bölgede de etken dış kuvvet rüzgardır. - 4Orta
Malzeme araştırma enstitüsünde çalışan Ece, farklı bölgelerden alınan kayaç örneklerini inceliyor. Aşağıdaki tabloda verilen kayaç örneklerinin oluşum süreçlerini analiz ediyor: <table> <tr><th>Örnek</th><th>Yapı</th><th>Bulunduğu Yer</th></tr> <tr><td>A</td><td>Katmanlı</td><td>Deniz Kıyısı</td></tr> <tr><td>B</td><td>Kristalli</td><td>Volkan Çevresi</td></tr> <tr><td>C</td><td>Metamorfik</td><td>Dağ Eteği</td></tr> </table> Bu örneklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: B
Çözüm: ANALIZ: Metamorfik kayaçlar yüksek basınç ve sıcaklık etkisiyle başkalaşıma uğrar. SONUÇ: C örneği metamorfik yapıda olduğundan, yüksek basınç ve sıcaklık etkisiyle başkalaşıma uğramıştır. - 5Zor
Dış kuvvetlerin aşındırma faaliyetleri arasında yer almayan süreç hangisidir?
Doğru cevap: C
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Dış kuvvetler, atmosfer, hidrosfer ve biyosferden kaynaklanan ve yer yüzeyini şekillendiren kuvvetlerdir. Deflasyon rüzgarın ince malzemeleri alıp götürmesi, korazyon rüzgarın taşıdığı malzemelerle aşındırma yapması, soliflüksiyon donma-çözülme olayları sonucu toprak ve kayaların yavaş akması, kimyasal ayrışma ise kayaçların kimyasal süreçlerle parçalanmasıdır. Magmatizma ise magmanın hareketleri ve kristalleşmesi ile ilgili süreçleri kapsar ve iç kuvvetler grubunda yer alır. SONUÇ: Magmatizma iç kuvvetlerin faaliyeti olduğu için dış kuvvetlerin aşındırma süreçleri arasında yer almaz. Cevap: C - 6Orta
Dr. Kaan'ın gözlemlediği bir dağ yamacında: I. Yamaç molozu birikintileri II. Heyelan izleri III. Kıvrımlı tabakalar IV. Fay dikliği Yukarıdaki yer şekillerinden hangileri iç kuvvetlerin etkisiyle oluşmuştur?
Doğru cevap: C
Çözüm: ANALIZ: III ve IV numaralı şekiller tektonik hareketlerle oluşurken, I ve II kütle hareketleri sonucu oluşur. SONUÇ: İç kuvvetler orojenik ve epirojeniktir. - 7Zor
Aşağıdakilerden hangisi dış kuvvetlerin aşındırma faaliyetinin bir sonucu değildir?
Doğru cevap: D
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Dış kuvvetler aşındırma, taşıma ve biriktirme faaliyetleri yapar. Kanyon oluşumu akarsu erozyonu, mağara sistemleri kimyasal çözünme, peneplen sahaları uzun süreli aşınma, dolinler karstik çözünme sonucudur. Rift vadileri ise tektonik kuvvetlerin etkisiyle yeryüzünün çatlaması ve çökmesiyle oluşur. SONUÇ: Rift vadileri iç kuvvetlerin (tektonik hareketler) ürünü olduğu için dış kuvvetlerin aşındırma faaliyeti değildir. Cevap: $1D - 8Zor
Teknoloji girişimcisi Başak, İstanbul'da kurduğu şirketin yeni kampüsü için arazi araştırması yapıyor. Jeolog danışmanından aldığı raporda, potansiel arazilerin jeolojik özellikleri şu şekilde: <table> <tr><th>Arazi</th><th>Ana Kaya</th><th>Aktif Süreçler</th><th>Risk Faktörleri</th></tr> <tr><td>A Bölgesi</td><td>Granit</td><td>Fiziksel ayrışma</td><td>Termal genleşme</td></tr> <tr><td>B Bölgesi</td><td>Kireçtaşı</td><td>Kimyasal ayrışma</td><td>Karstlaşma</td></tr> <tr><td>C Bölgesi</td><td>Şist</td><td>Kütle hareketi</td><td>Heyelan riski</td></tr> </table> Başak, 50 yıllık sürdürülebilir bir yatırım planladığından, iç kuvvetlerin etkisiyle oluşan ana kayanın dış kuvvetlere karşı direncini değerlendirmek istiyor. Problemi çözmek için hangi adımlar izlenmelidir?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLLI AÇIKLAMA: İç kuvvetlerle oluşan ana kayanın özelliklerini anlamak (granit-magmatik, kireçtaşı-tortul, şist-metamorfik), dış kuvvetlerin bu kayalar üzerindeki etkilerini belirlemek (fiziksel/kimyasal ayrışma, kütle hareketi), uzun vadeli riskleri değerlendirmek gerekir. SONUÇ: Sistematik yaklaşım önce iç kuvvet ürünü olan ana kayanın direncini, sonra dış kuvvet süreçlerini, son olarak uzun vadeli etkileri analiz etmelidir. Cevap: B - 9Zor
Toplum merkezi'nde görevli yenilik danışmanı Lara, bölgedeki tarımsal verimliliği artırmak için toprak analizi yapıyor. Farklı arazilerdeki toprak özelliklerini inceliyor: <table> <tr><th>Arazi Tipi</th><th>Toprak Derinliği</th><th>Organik Madde</th><th>Problem</th></tr> <tr><td>Vadi tabanı</td><td>Çok derin</td><td>Yüksek</td><td>Drenaj sorunu</td></tr> <tr><td>Yamaç arazisi</td><td>Sığ</td><td>Düşük</td><td>Erozyon riski</td></tr> <tr><td>Plato yüzeyi</td><td>Orta</td><td>Orta</td><td>Kuraklık etkisi</td></tr> <tr><td>Alüvyal alan</td><td>Derin</td><td>Değişken</td><td>Tuzluluk</td></tr> </table> Lara, bu toprak özelliklerinin oluşumunda etkili olan süreçleri analiz ederek, her arazi tipi için uygun tarım tekniklerini önermek istiyor. Bu amaçla sebep-sonuç ilişkilerini değerlendirmek için hangi sistematik yaklaşım benimsenmelidir?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYILI AÇIKLAMA: Toprak oluşumu uzun süreli bir süreçtir ve hem iç kuvvetler (tektonik hareketler, volkanizma) hem de dış kuvvetler (ayrışma, erozyon, taşınma, birikim) etkilidir. İç kuvvetler ana kayacı ve topografyayı oluştururken, dış kuvvetler bu materyaller üzerinde ayrışma ve taşınma süreçlerini gerçekleştirir. Kronolojik analiz, mevcut toprak özelliklerinin nedenlerini anlamaya yardımcı olur. SONUÇ: İç ve dış kuvvetlerin toprak oluşumundaki rollerinin kronolojik analizi, her arazi tipi için en uygun tarım tekniklerinin belirlenmesinde temel oluşturur. Cevap: B --- - 10Zor
Sosyal girişimci Ata, kütüphanede çalışırken deprem risk haritası projesini inceliyor. Türkiye'nin tektonik yapısını analiz ederken karşısına çıkan veriler: <table> <tr><th>Fay Sistemi</th><th>Hareket Türü</th><th>Yıllık Kayma (mm)</th><th>Deprem Riski</th></tr> <tr><td>Kuzey Anadolu Fayı</td><td>Doğrultu atımlı</td><td>20-25</td><td>Çok Yüksek</td></tr> <tr><td>Doğu Anadolu Fayı</td><td>Sol yanal</td><td>8-12</td><td>Yüksek</td></tr> <tr><td>Batı Anadolu Grabenleri</td><td>Normal fay</td><td>1-3</td><td>Orta</td></tr> </table> Ata, bu verileri değerlendirerek toplumsal farkındalık projesi hazırlıyor. Fay sistemlerinin oluşum mekanizmalarını ve risk seviyelerini karşılaştırmalı olarak analiz ettiğinde, optimum yaklaşım nedir?
Doğru cevap: A
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Doğu Anadolu Fayı, Arabistan levhasının kuzeye doğru hareketi sonucu Anadolu levhasını batıya doğru itmesi nedeniyle sol yanal doğrultu atımlı hareket gösterir. Bu fay sistemi, levha tektoniği teorisi çerçevesinde yakınsama sınırındaki transpresyonal rejimin ürünüdür. SONUÇ: Fay sistemlerinin hareket türleri, bölgesel tektonik stres alanları ve levha hareketleriyle doğrudan ilişkilidir. Cevap: B --- - 11Zor
Aşağıdakilerden hangisi kimyasal ayrışmanın bir türüdür?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Ayrışma fiziksel ve kimyasal olmak üzere iki türe ayrılır. Kimyasal ayrışma, kayaçların kimyasal bileşiminin değişmesi sonucu parçalanmasıdır. Karbonasyon, atmosferdeki CO₂'nin suyla birleşerek karbonik asit oluşturması ve bu asidin kayaçları çözmesi olayıdır. Donma-çözülme, termal genleşme, kristal büyümesi ve tuz kristalleşmesi fiziksel ayrışma türleridir. SONUÇ: Karbonasyon, kayaçların kimyasal bileşimini değiştirerek ayrışmasına neden olan kimyasal ayrışma türüdür. Cevap: B - 12Orta
Aşağıdakilerden hangisi epirojenez hareketinin özelliklerinden biri değildir?
Doğru cevap: C
Çözüm: ANALIZ: Kıvrım oluşumu orojenez hareketinin bir sonucudur. Epirojenez, geniş alanları etkileyen yavaş ve dikey yönlü hareketlerdir. SONUÇ: Kıvrım oluşumu epirojenezin değil, orojenezin bir özelliğidir. Cevap: C - 13Zor
İç kuvvetlerin etkisiyle oluşan magmatik kayaçlar aşağıdaki sınıflandırmaya göre kaç gruba ayrılır?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Magmatik kayaçlar, magmanın soğuma ve katılaşma koşullarına göre üç ana gruba ayrılır: 1) Plutonik (derinlik) kayaçları - yerin derinliklerinde yavaş soğuyan magmadan oluşur (granit, gabro), 2) Volkanik (püskürük) kayaçları - yeryüzünde hızla soğuyan lavdan oluşur (bazalt, andezit), 3) Hipabisal kayaçları - orta derinliklerde soğuyan magmadan oluşur (diyabaz, porfir). SONUÇ: Magmatik kayaçlar oluşum derinliklerine göre üç temel gruba ayrılır. Cevap: B - 14Zor
Sude, hastane bahçesindeki peyzaj düzenlemesi sırasında farklı yükseltilerdeki toprak özelliklerini inceliyor. Bahçenin kuzey yamacında toprak kalın ve verimli, güney yamacında ise ince ve kayalık yapıda. Bu durumu açıklamak için hangi jeolojik süreç kombinasyonunu analiz etmelidir?
Doğru cevap: A
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Kuzey ve güney yamaçlar arasındaki toprak kalınlığı farkı, güneşlenme farklılığından kaynaklanan ayrışma hızı değişimiyle açıklanır. Güney yamaçlar daha fazla güneş alır, bu da kimyasal ayrışmayı hızlandırır ancak aynı zamanda erozyonu da artırır. Kuzey yamaçlarda nem daha uzun süre korunur, fiziksel ayrışma yavaş ama süreklidir. SONUÇ: Yamaç yönelimi, güneşlenme farkı yaratarak iç ve dış kuvvetlerin etki hızını değiştirir. Cevap: B --- - 15Kolay
Vatandaş Ayşe, iç ve dış kuvvetlerin etkilerini kendi yaşam alanı üzerinden değerlendiriyor. Ayşe'nin gözünden bakıldığında, aşağıdaki durumlardan hangisi daha avantajlıdır? \n Durum A: İç kuvvetlerin etkisiyle oluşan deprem, heyelan ve erozyon gibi doğal afetler nedeniyle evinin zarar görmesi ve can güvenliğinin tehdit altında olması. \n Durum B: Dış kuvvetlerin etkisiyle oluşan rüzgar, yağmur ve kar gibi iklimsel olayların yaşam alanını olumlu etkilemesi ve tarımsal faaliyetleri desteklemesi.
Doğru cevap: B
Çözüm: Vatandaş Ayşe'nin gözünden bakıldığında, dış kuvvetlerin etkisiyle oluşan iklimsel olayların yaşam alanını olumlu etkilemesi ve tarımsal faaliyetleri desteklemesi, Durum B'nin daha avantajlı olduğunu göstermektedir.
İç ve Dış Kuvvetler konusundan sınırsız soru çöz
Bu testteki sorular bitti mi? SınavUP yapay zekası bu konudan sana özel, sürekli yeni sorular üretir. PDF indirmeden, cevap anahtarı aramadan.
İç ve Dış Kuvvetler testleri
TYT Coğrafya diğer konular
Bunlar da işine yarar
- Net Hesaplama — testteki doğru-yanlışından netini hesapla
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi