TYT Felsefe Bilim Felsefesi Test 3 Test Çöz

<table> <tr><th>Bilim Felsefesi Sorusu</th></tr> <tr><td>Su arıtma tesisinde çalışan pazarlama uzmanı Deniz, yeni bir su arıtma teknolojisi hakkında bilgi toplamaktadır. Deniz, bu teknolojinin bilimsel temelleri konusunda kararsız kalmıştır. Bilim insanı bakışıyla, Deniz'in optimal çözüm yolu hangisi olmalıdır?</td></tr> </table>

Berkay, hastane yönetimi için hasta memnuniyet oranlarını analiz ederken şu veri tablosunu oluşturuyor: <table> <tr><th>Bölüm</th><th>Memnuniyet %</th><th>Teknoloji Seviyesi</th></tr> <tr><td>Kardiyoloji</td><td>92</td><td>Yüksek</td></tr> <tr><td>Ortopedi</td><td>78</td><td>Orta</td></tr> <tr><td>Dahiliye</td><td>85</td><td>Düşük</td></tr> </table> Berkay bu verilerden "teknoloji seviyesi yüksek olan bölümlerde hasta memnuniyeti daha yüksektir" sonucunu çıkarıyor. Ancak dahiliye bölümünün düşük teknoloji seviyesine rağmen yüksek memnuniyet oranına sahip olması bu genellemeyi çürütüyor. Bu durum bilimsel yöntemde tümevarımsal akıl yürütmenin sınırlarını gösteriyor.\n\nBuna göre, bu durumun bilim felsefesi açısından beklenen etkisi nedir?

İnternet kafede araştırma yapan öğrenciler, farklı bilim insanlarının aynı konudaki çelişkili görüşlerini görünce kafaları karışır ve Ece'ye danışırlar. Bu durumda bilimin hangi özelliği ön plana çıkmaktadır?

Sağlık ocağındaki verileri değerlendiren Ece, bilimsel bilginin özelliklerini araştırıyor. Aşağıdakilerden hangisi bilimsel bilginin temel özelliklerinden değildir?

Girişimci Simge, çevre merkezinde iklim değişikliği modellemesi yapıyor. Bilgisayar simülasyonları 2050 yılı için farklı senaryolar sunuyor. Model A %70 olasılıkla 2°C sıcaklık artışı, Model B %85 olasılıkla 1.5°C artış öngörüyor. Ancak modellerin dayandığı varsayımlar farklı. Simge, Pierre-Simon Laplace'ın determinizm anlayışı ile Werner Heisenberg'in belirsizlik ilkesi arasındaki gerilimi düşünüyor. Ayrıca Imre Lakatos'un araştırma programları metodolojisini uygulayarak hangi modelin daha "ilerici" olduğunu belirlemeye çalışıyor. \nİklim biliminin karmaşık sistemler teorisi ile kesiştiği noktada, Simge şu soruyla karşılaşıyor: Belirsizlik içinde bilimsel karar verme nasıl yapılmalı? Buna göre, bilim felsefesi perspektifinden en etkili strateji hangisidir?

Poliklinik'te çalışan Ece, tedavi protokollerinin değişim sürecini gözlemlerken bilimsel ilerlemenin doğasını düşünüyor. Hangisi bilimsel ilerlemeye dair doğru bir yaklaşımdır?

Ata, sanat merkezindeki "Bilimsel Devrim" temalı interaktif sergide, ziyaretçilerin Thomas Kuhn'un paradigma teorisini anlamalarını sağlamak için bir simülasyon hazırlıyor. Simülasyonda farklı dönemlerdeki bilimsel yaklaşımları karşılaştırıyor:\n\nAntik Dönem: Aristoteles fiziği (ağır cisimler daha hızlı düşer)\nKlasik Dönem: Newton fiziği (evrensel çekim yasası)\nModern Dönem: Einstein fiziği (görelilik teorisi)\n\nKuhn'un paradigma değişimi teorisine göre, bu geçişlerin ortak özelliği nedir? Araştırmacı yaklaşımıyla optimum değerlendirme hangisidir?

Banka şubesinde stajyer olarak çalışan Ece, müşterilerin kredi başvurularını değerlendirirken bilimsel yöntem basamaklarını kullanmaktadır. Gözlem yaparak veri toplamakta, hipotez kurmakta ve test etmektedir. Bu durumda Ece'nin kullandığı yöntem aşağıdakilerden hangisine örnek oluşturur?

Sosyal girişimci Ata, kütüphanede bilimsel araştırma metodolojileri üzerine çalışırken iki farklı yaklaşımı karşılaştırıyor: <table> <tr><th>Yaklaşım</th><th>Hipotez Oluşturma</th><th>Veri Toplama</th><th>Sonuç Değerlendirme</th></tr> <tr><td>Tümdengelim (A)</td><td>Genel teoriden başlar</td><td>Hipotezi test eder</td><td>Doğrulama/çürütme</td></tr> <tr><td>Tümevarım (B)</td><td>Gözlemlerden başlar</td><td>Veri toplar, analiz eder</td><td>Genelleme yapar</td></tr> </table> Ata, sosyal girişimcilik projelerinde hangi bilimsel yöntemin daha güvenilir sonuçlar vereceğini merak ediyor. Sebep-sonuç ilişkisi açısından hangi durum daha avantajlıdır?

Yenilik danışmanı Lara, gözlemevi'ndeki araştırmacıların "karanlık madde" hipotezi üzerinde çalışırken farklı metodolojik yaklaşımlar sergilediklerini gözlemliyor. Dr. Kemal, sadece doğrudan gözlemlenebilen fenomenleri kabul ederek pozitivist bir yaklaşım benimsiyor ve karanlık maddenin varlığını reddediyor. Dr. Elif ise, galaksi rotasyon eğrilerindeki anomalileri açıklamak için karanlık madde hipotezini gerekli görüyor ve bilimsel realizm perspektifinden yaklaşıyor. Dr. Mehmet, her iki yaklaşımın da değerli olduğunu düşünerek pragmatist bir tutum sergiliyor. Bu durumda, araştırmacıların sergiledikleri farklı yaklaşımlar hangi bilim felsefesi tartışmasının merkezindedir?

<table><tr><th>Bilim Felsefesi Kavramları Muhasebe Ofisinde</th></tr><tr><td>Veri uzmanı Cem, muhasebe ofisinde Bilim Felsefesi'nin temel kavramları olan Bilimsel Yöntem, Bilimsel Gerçeklik ve Bilimsel Açıklama'nın bir araya geldiğini gözlemliyor. Bu üç kavram, ofisteki günlük işleyişi ve veri analizlerini etkiliyor. Cem, bu kavramların entegre bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini düşünüyor.</td></tr></table> Buna göre, Bilim Felsefesi kavramlarının entegre yaklaşımla ele alınması nasıl olmalıdır?

Ata, sanat merkezindeki "Bilimsel Realizm vs Anti-Realizm" sergisinde, ziyaretçilerin bu felsefi tartışmayı anlamalarını sağlamak için bir deney tasarlıyor. Sergide şu senaryoyu sunuyor:\n\n"Elektronları hiç görmedik ama etkilerini gözlemliyoruz. Atomaltı parçacıkların varlığını kabul ediyor muyuz?"\n\nZiyaretçi yanıtları:\n- Grup A: "Evet, gerçekten var oldukları için etkilerini görüyoruz" (Realizm)\n- Grup B: "Hayır, sadece yararlı teorik araçlardır" (Anti-realizm)\n- Grup C: "Kısmen, gözlemlenebilir etkileri gerçektir" (Yapısal realizm)\n\nBas van Fraassen'in "yapıcı empirizm" yaklaşımına göre, araştırmacı perspektifle optimum yaklaşım nedir?

Berkay, hastane personelinin iş tatmini ile hasta bakım kalitesi arasındaki ilişkiyi araştırırken paradigmatik bir değişim yaşıyor. Başlangıçta pozitivist yaklaşımla sayısal veriler topluyordu: maaş seviyeleri, çalışma saatleri, hasta şikayet sayıları. Ancak derinlemesine görüşmeler yaptıkça fark ediyor ki personelin motivasyonunu etkileyen asıl faktörler ölçülemez nitelikler: anlam arayışı, mesleki gurur, ekip dayanışması. Bu keşif onu Thomas Kuhn'un "paradigma değişimi" kavramını yaşamaya itiyor. Artık hem nicel hem nitel yöntemleri birleştiren post-pozitivist bir yaklaşım benimsiyor.\n\nBuna göre, Berkay'ın yaşadığı bu dönüşümün bilim felsefesi açısından beklenen etkisi nedir?

Burak, farklı park alanlarında toprak pH değerlerini ölçüyor. Veriler: <table> <tr><th>Bölge</th><th>pH</th></tr> <tr><td>A Parkı</td><td>6.5</td></tr> <tr><td>B Parkı</td><td>7.2</td></tr> <tr><td>C Parkı</td><td>5.8</td></tr> </table> Bu araştırmada hangi bilimsel yaklaşım kullanılmıştır?

Ceren'in toprak analizlerinde kullandığı bilimsel yaklaşım için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?