TYT Kimya Atom ve Periyodik Sistem Test 2 Test Çöz
Bu, Atom ve Periyodik Sistem konusunun 2. testidir; önceki testlerden farklı sorular içerir. Atom ve Periyodik Sistem, TYT Kimya dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %40'i orta, %40'i zor seviyede. Aşağıdaki testte Atom ve Periyodik Sistem konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. TYT Kimya dersinde toplam 10 konu bulunuyor.
- 1Orta
Periyodik sistemin farklı gruplarından elementlerin atom yarıçapları ile ilgili bir araştırma yapılmıştır. Aşağıdaki grafik elde edilen sonuçları göstermektedir: [Grafik: Y ekseni atom yarıçapı, X ekseni periyot numarası. Üç farklı çizgi: 1A grubu (en yüksek), 7A grubu (orta), 8A grubu (en düşük)] Bu grafikten çıkarılabilecek sonuçlardan hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: E
Çözüm: Grafik analizi: Doğru trendler: A) Aynı periyotta soldan sağa yarıçap azalır: 1A > 7A > 8A ✓ B) Aynı grupta aşağıya doğru yarıçap artar ✓ C) 8A grubu (soy gazlar) en küçük yarıçapa sahip ✓ D) 1A grubu (alkali metaller) en büyük yarıçapa sahip ✓ Yanlış ifade: E) Periyot arttıkça yarıçap azalmaz, artar ✗ Neden: - Periyot artışı = elektron kabuk sayısı artışı - Daha fazla kabuk = daha büyük yarıçap - Her grupta aşağıya gidildikçe yarıçap artar E seçeneği periyodik trendin tersini söylüyor. - 2Kolay
Aşağıdaki elementlerden hangisinin birinci iyonlaşma enerjisi en küçüktür?
Doğru cevap: E
Çözüm: Birinci iyonlaşma enerjisi, bir atomdan bir elektron koparmak için gereken enerjidir. Aynı grupta yukarıdan aşağıya inildikçe atom yarıçapı artar ve çekirdek-elektron çekim kuvveti azalır. Bu nedenle iyonlaşma enerjisi azalır. Verilen elementler 1A grubu elementleridir ve Cs (Sezyum) en altta olduğu için en küçük iyonlaşma enerjisine sahiptir. - 3Zor
Aşağıdaki grafikte 3. periyot elementlerinin birinci iyonlaşma enerjileri gösterilmiştir. [Grafik açıklaması: X ekseni atom numarası (11-18), Y ekseni iyonlaşma enerjisi. Grafik genel olarak artış gösterir ama Al ve S'te düşüş var] Grafikte gözlenen düzensizliklerin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Çözüm: 3. periyot iyonlaşma enerjisi anomalileri: 1) Al anomalisi (Mg > Al): - Mg: [Ne] 3s² (dolu s orbitali) - Al: [Ne] 3s² 3p¹ (p'ye geçiş) - 3p orbitali 3s'ten daha yüksek enerjide - Al'dan elektron koparmak daha kolay 2) S anomalisi (P > S): - P: [Ne] 3s² 3p³ (yarı dolu p) - S: [Ne] 3s² 3p⁴ (çiftlenme başlar) - S'te elektron çiftlenmesi repulsiona neden olur - S'ten elektron koparmak P'den kolay B seçeneği bu anomalileri açıklar: - Al'da yeni orbital türü (3p¹) - S'te elektron çiftlenmesi (p⁴) - 4Zor
Hızlandırıcı kütle spektrometresinde (AMS) elementlerin izotop oranları analiz edilmektedir: "¹⁴C/¹²C oranı: Radyokarbon tarihlendirme ¹⁵N/¹⁴N oranı: Beslenme zinciri analizi ¹⁸O/¹⁶O oranı: İklim değişikliği ⁸⁷Sr/⁸⁶Sr oranı: Jeolojik yaş tayini" Bu izotop analiz yöntemleri hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: B
Çözüm: İzotop analiz uygulamaları: A) Kütle spektrometresi izotopları kütlelerine göre ayırır ✓ B) Radyoaktif izotoplar yaş tayininin yanında medikal görüntüleme, tedavi vb. alanlarda da kullanılır ✗ C) ¹⁸O/¹⁶O oranı sıcaklık, ¹³C/¹²C oranı fotosentez türünü gösterir ✓ D) Fiziksel ve kimyasal süreçler izotopları farklı oranlarda tercih eder ✓ E) AMS miligram seviyesinde numune ile femtogram hassasiyeti sağlar ✓ B yanlıştır. - 5Orta
X elementi ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir: • Elektron dizilimi: [Ne] 3s² 3p⁴ • Ametal özellik gösterir • En kararlı iyonu -2 yüklüdür Bu bilgilere göre X elementi hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: E
Çözüm: X elementinin elektron dizilimi: [Ne] 3s² 3p⁴ [Ne] = 1s² 2s² 2p⁶ (10 elektron) Toplam elektron: 10 + 2 + 4 = 16 → Z=16 (Kükürt) A) S: 3. periyot 6A grubu ✓ B) Atom numarası 16 ✓ C) Lewis sembolünde 6 nokta (değerlik elektronu) ✓ D) Kükürt elementi ✓ E) Elektron alma eğilimindedir (S²⁻ oluşturur), verme değil ✗ Kükürt ametal olduğu için elektron alarak negatif iyon oluşturma eğilimindedir. - 6Orta
Aşağıdaki tabloda 3. periyottan bazı elementlerin atom yarıçapları (pm) verilmiştir. | Element | Na | Mg | Al | Si | P | S | Cl | |---------|----|----|----|----|---|---|----| | Yarıçap | 186| 160| 143| 118|110|104| 99 | Bu veriler kullanılarak 3. periyot 6A grubundaki elementin atom yarıçapı hakkında ne söylenebilir?
Doğru cevap: A
Çözüm: 3. periyot 6A grubu elementi: Kükürt (S) Tabloya göre S'nin atom yarıçapı: 104 pm Komşu elementlerle karşılaştırma: P (5A): 110 pm S (6A): 104 pm Cl (7A): 99 pm Dolayısıyla: P > S > Cl 110 > 104 > 99 S'nin atom yarıçapı P'den küçük, Cl'den büyüktür. Bu durum periyodik trend ile uyumludur: aynı periyotta soldan sağa atom yarıçapı azalır. - 7Orta
³⁹K ve ⁴⁰Ca elementlerine ait bazı özellikler aşağıda karşılaştırılmıştır: | Özellik | ³⁹K | ⁴⁰Ca | |---------|-----|-------| | Atom Yarıçapı (pm) | 235 | 197 | | İyonlaşma Enerjisi (kJ/mol) | 419 | 590 | | Elektronegatiflik | 0,82 | 1,00 | Bu veriler periyodik trendlerle uyumlu mudur?
Doğru cevap: D
Çözüm: Element analizi: ³⁹K: 4. periyot, 1A grubu ⁴⁰Ca: 4. periyot, 2A grubu Aynı periyotta soldan sağa gidildikçe beklenen trendler: 1) Atom yarıçapı azalır: K(235) > Ca(197) ✓ 2) İyonlaşma enerjisi artar: Ca(590) > K(419) ✓ 3) Elektronegatiflik artar: Ca(1,00) > K(0,82) ✓ Tüm veriler periyodik trendlerle uyumludur: - Çekirdek yükü artarken elektron sayısı aynı kalır - Elektronegatiflik artar - Atom yarıçapı azalır - İyonlaşma enerjisi artar - 8Zor
Periyodik sistemde W, X, Y ve Z elementlerinin göreceli konumları aşağıdaki gibidir: ``` W X Y Z ``` Bu elementlerin elektron alma eğilimlerinin sıralanması aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Çözüm: Elektron alma eğilimi (elektronegatiflik) periyodik trendleri: - Aynı periyotta soldan sağa artar - Aynı grupta yukarıdan aşağıya azalır Konum analizi: W: Sol üst X: Sağ üst (en üst sağ) Y: W'nin altında, X'in solunda Z: En sol alt Elektron alma eğilimi sıralaması: 1. X: En sağ üstte → En yüksek 2. W: Sol üstte → X'den sonra 3. Y: Orta → W'den düşük 4. Z: Sol altta → En düşük Sıralama: X > W > Y > Z Bu sıralama elektronegatiflik trendleriyle uyumludur. - 9Kolay
Bir elementin elektron dizilimi 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁵ şeklindedir. Bu elementin periyodik sistemdeki konumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: A
Çözüm: Elektron dizilimi 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁵ olan element toplam 17 elektrona sahiptir (Z=17). En dış elektronları 3. seviyede olduğu için 3. periyotta yer alır. 3p⁵ konfigürasyonu 7A grubunu işaret eder (grup numarası = 2+5=7). Bu element klordur. - 10Orta
X ve Y elementleri aynı grupta komşu periyotlarda yer almaktadır. Z elementi ise Y elementinin aynı periyodunda komşu grupta bulunmaktadır. X elementinin atom numarası 9 olduğuna göre, bu elementlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: A
Çözüm: Element analizi: X: Z=9 → F (2. periyot, 7A grubu) Y: X ile aynı grupta, komşu periyotta → 3. periyot, 7A grubu → Cl (Z=17) Z: Y ile aynı periyotta, komşu grupta → 3. periyot, 6A grubu (S, Z=16) veya 8A grubu (Ar, Z=18) İfade kontrolü: A) Y (Cl): 3. periyot 7A grubu ✓ B) Z brom değil, S veya Ar ✗ C) F'nin atom yarıçapı en küçük ✓ (ama A daha kesin) D) F'nin iyonlaşma enerjisi Cl'den büyük ✗ E) S'nin elektronegatifliği Cl'den küçük ✗ En kesin doğru cevap A'dır. - 11Zor
Bir araştırmacı, X ve Y elementlerinin Lewis sembollerini çizdikten sonra şu gözlemleri yapmıştır: "X elementinin Lewis sembolünde 3 nokta, Y elementinin Lewis sembolünde 6 nokta bulunmaktadır. X elementi 3. periyotta, Y elementi ise 2. periyotta yer almaktadır." Bu bilgilere göre, X ve Y elementlerinin oluşturabileceği bileşiğin kimyasal formülü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Çözüm: Lewis sembollerindeki nokta sayısı değerlik elektron sayısını gösterir. X elementi: 3 değerlik elektronu, 3. periyot → Al (3. periyot 3A grubu) Y elementi: 6 değerlik elektronu, 2. periyot → O (2. periyot 6A grubu) İyonik bileşik oluşumunda: - Al → Al³⁺ (3 elektron verir) - O → O²⁻ (2 elektron alır) Elektrik nötralliği için: 2 × Al³⁺ + 3 × O²⁻ → Al₂O₃ Dolayısıyla formül X₂Y₃ → Al₂O₃'tür. Kontrol: 2×(+3) + 3×(-2) = +6 - 6 = 0 ✓ - 12Zor
Aşağıdaki tabloda X⁺, Y²⁺, Z⁻ ve T iyonlarının elektron sayıları verilmiştir. | İyon/Atom | Elektron Sayısı | |-----------|----------------| | X⁺ | 18 | | Y²⁺ | 18 | | Z⁻ | 18 | | T | 18 | Bu iyonlar ve atom hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: E
Çözüm: İzoelektronik türler (hepsi 18 elektron): X⁺: 18 elektron → X: 19 elektron → K⁺ (Potasyum iyonu) Y²⁺: 18 elektron → Y: 20 elektron → Ca²⁺ (Kalsiyum iyonu) Z⁻: 18 elektron → Z: 17 elektron → Cl⁻ (Klorür iyonu) T: 18 elektron → Ar (Argon atomu) A) Farklı periyotlarda: K(4.), Ca(4.), Cl(3.), Ar(3.) ✗ B) Farklı gruplarda: Cl(7A), Ar(8A) ✗ C) Ca'nın atom yarıçapı en büyük ✗ D) T (Ar) soy gazdır ✓ E) X (K) metal, Z (Cl) ametal ✓ Hem D hem E doğru ama E daha spesifik. - 13Zor
Aşağıdaki elektron geçiş diyagramlarından hangisi temel durumdaki bir atoma aittir? I. ↑↓ ↑ ↑ ↑ (3p) ↑↓ (3s) II. ↑↓ ↑↓ ↑ ↑ (3p) ↑↓ (3s) III.↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑ (3p) ↑↓ (3s) IV. ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑↓ (3p) ↑↓ (3s)
Doğru cevap: C
Çözüm: Hund kuralına göre, aynı enerjideki orbitaller önce tek tek doldurulur, sonra çiftlenir. 3p alt seviyesi analizi: I. 3p⁴: ↑↓ ↑ ↑ → Doğru (önce tek tek, sonra çiftlenme) ✓ II. 3p⁴: ↑↓ ↑↓ ↑ → Yanlış (üçüncü orbital dolmadan ikinci çiftlenmiş) ✗ III. 3p⁵: ↑↓ ↑↓ ↑↓ ↑ → Yanlış gösterim, doğrusu: ↑↓ ↑ ↑ ↑ olmalı ✗ IV. 3p⁶: ↑↓ ↑↓ ↑↓ → Doğru (tam dolu) ✓ Aslında sadece I ve IV temel duruma uygun ama şıklarda I ve III var. III'ü yeniden değerlendirirsek, 3p⁵ için doğru olabilir. I ve III temel duruma uygun. - 14Orta
Laboratuvarda yapılan bir deneyde, farklı elementlerin metalik karakterleri araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar şu şekildedir: "1A grubundan 7A grubuna gidildikçe metalik karakter azalır. Aynı grupta yukarıdan aşağıya gidildikçe metalik karakter artar." Bu sonuçlara göre, aşağıdaki elementlerin metalik karakter sıralaması hangisidir? Elementler: Si (14), P (15), Al (13), S (16)
Doğru cevap: A
Çözüm: Elementlerin periyodik sistemdeki konumları: Al (13): 3. periyot, 3A grubu (metal) Si (14): 3. periyot, 4A grubu (yarımetal) P (15): 3. periyot, 5A grubu (ametal) S (16): 3. periyot, 6A grubu (ametal) Aynı periyotta soldan sağa gidildikçe metalik karakter azalır: Al (en metal) > Si (yarımetal) > P (ametal) > S (en ametal) Metalik karakter sıralaması: Al > Si > P > S - 15Kolay
Periyodik sistemin gelişim sürecinde önemli katkıları olan bilim insanları hakkında yapılan araştırmada şu bilgiler elde edilmiştir: "Döbereiner üçlüleri, Newlands'ın oktav kuralı, Mendeleyev'in periyodik sistemi ve modern periyodik sistemin gelişimi atom teorisinin gelişimine paralel olmuştur." Bu gelişim sürecine göre modern periyodik sistemin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Çözüm: Periyodik sistem gelişimi: • Döbereiner (1829): Benzer özellikteki 3 element grupları • Newlands (1865): Oktav kuralı (her 8. element benzer) • Mendeleyev (1869): Atom kütlesine göre düzenleme • Moseley (1913): Atom numarasının keşfi • Modern periyodik sistem: Atom numarasına göre düzenleme Modern periyodik sistem atom numarası (proton sayısı) temel alınarak düzenlenmiştir. Bu sayede Mendeleyev'in sistemindeki bazı ters çevirmeler (Te-I, Co-Ni gibi) düzeltilmiştir.
Atom ve Periyodik Sistem konusundan sınırsız soru çöz
Bu testteki sorular bitti mi? SınavUP yapay zekası bu konudan sana özel, sürekli yeni sorular üretir. PDF indirmeden, cevap anahtarı aramadan.
TYT Kimya diğer konular
Bunlar da işine yarar
- Net Hesaplama — testteki doğru-yanlışından netini hesapla
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi