TYT Kimya Atom ve Periyodik Sistem Test 4 Test Çöz
Bu, Atom ve Periyodik Sistem konusunun 4. testidir; önceki testlerden farklı sorular içerir. Atom ve Periyodik Sistem, TYT Kimya dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %40'i orta, %40'i zor seviyede. Aşağıdaki testte Atom ve Periyodik Sistem konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. TYT Kimya dersinde toplam 10 konu bulunuyor.
- 1Kolay
Aşağıdaki atomlardan hangisinin en dış yörüngesinde 2 elektron bulunur?
Doğru cevap: B
Çözüm: Elektron dizilimlerini yazalım: ₃Li: 1s² 2s¹ → En dış yörünge (2s) 1 elektron ₄Be: 1s² 2s² → En dış yörünge (2s) 2 elektron ✓ ₅B: 1s² 2s² 2p¹ → En dış yörünge (2p) 1 elektron ₆C: 1s² 2s² 2p² → En dış yörünge (2p) 2 elektron ₇N: 1s² 2s² 2p³ → En dış yörünge (2p) 3 elektron Berillyum (Be) atomunun en dış yörüngesinde 2 elektron bulunur. - 2Orta
Periyodik sistemde X ve Y elementleri aynı periyotta komşu gruplarda yer almaktadır. X elementinin iyonlaşma enerjisi 1012 kJ/mol, Y elementinin iyonlaşma enerjisi 1000 kJ/mol'dür. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Doğru cevap: B
Çözüm: Aynı periyotta soldan sağa gidildikçe iyonlaşma enerjisi artar. Verilen değerler: X: 1012 kJ/mol (daha büyük) Y: 1000 kJ/mol (daha küçük) X'in iyonlaşma enerjisi Y'den büyük olduğu için X, Y'den sağda yer almalıdır. Dolayısıyla Y, X'den sola doğru yer alır. A) X sağda, Y solda ✗ B) Y solda, X sağda ✓ C) Sağda olan X'in atom yarıçapı daha küçük ✗ D) Sağda olan X'in elektronegatifliği daha büyük ✗ E) Karşılaştırma yapılabilir ✗ - 3Zor
Aşağıdaki tabloda periyodik sistemin 3. periyodundaki bazı elementlerin atom yarıçapları verilmiştir. | Element | Na | Mg | Al | Si | P | S | Cl | |---------|----|----|----|----|---|---|----| | Atom Yarıçapı (pm) | 186 | 160 | 143 | 118 | 110 | 104 | 99 | Bu veriler ışığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
Doğru cevap: A
Çözüm: 3. periyot atom yarıçapı analizi: Na(186) > Mg(160) > Al(143) > Si(118) > P(110) > S(104) > Cl(99) Farklar: Na-Mg: 26 pm Mg-Al: 17 pm Al-Si: 25 pm Si-P: 8 pm P-S: 6 pm S-Cl: 5 pm A) Düzenli azalma gözleniyor ✓ B) Si-P farkı (8) diğerlerinden küçük ✗ C) Metal-ametal geçişi belirgin bir sıçrama göstermiyor ✗ D) Cl'nin değeri normal trend içinde ✗ E) En büyük fark Na-Mg arası ✗ Aynı periyotta soldan sağa çekirdek yükü artarken elektron sayısı aynı kaldığı için atom yarıçapı düzenli azalır. - 4Zor
Bir laboratuvarda çalışan kimyager, bilinmeyen bir metalin aşağıdaki özelliklerini belirlemiştir: • Element X, 4. periyotta yer alıyor • +2 yüklü iyon oluşturuyor • İyonu, Ar atomunun elektron dizilimine sahip • Oda sıcaklığında katı halde • Suda çözünür bileşikler oluşturuyor Bu bilgilere göre X elementi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Doğru cevap: D
Çözüm: X²⁺ iyonu Ar (Z=18) elektron dizilimine sahipse: X²⁺ = 18 elektron X atomu = 20 elektron = Z=20 (Kalsiyum, Ca) A) Ca, 4. periyot 2A grubundadır ✓ B) Z=20'dir ✓ C) 2A grubu alkali toprak metalleridir ✓ D) Ca zaten kalsiyum olduğu için CaCl₂ formülü doğru ancak 'X elementi' denildiği için XCl₂ formülü daha uygun olurdu. Soru belirsiz ama en yakın cevap budur ✗ E) Aynı grupta aşağıya inildikçe iyonlaşma enerjisi azalır, Ca'nın iyonlaşma enerjisi Mg'den küçüktür ✓ D şıkkı X elementi için değil Ca için yazılmış gibi görünüyor. - 5Zor
³⁵Cl ve ³⁷Cl izotopları doğada sırasıyla %75 ve %25 oranlarında bulunmaktadır. Bu bilgilere göre, klor elementinin ortalama atom kütlesi kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Ortalama atom kütlesi = (İzotop₁ × Yüzdesi) + (İzotop₂ × Yüzdesi) Ortalama atom kütlesi = (35 × 0,75) + (37 × 0,25) Ortalama atom kütlesi = 26,25 + 9,25 Ortalama atom kütlesi = 35,5 Klor elementinin ortalama atom kütlesi 35,5'tir. - 6Zor
X⁺², Y⁻ ve Z atomlarının elektron sayıları sırasıyla 18, 10 ve 8'dir. Bu bilgilere göre, X, Y ve Z atomlarının periyodik sistemdeki konumları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: D
Çözüm: İyon ve atom analizi: X⁺²: 18 elektron → X atomu: 20 elektron → Z=20 (Ca) Ca: 4. periyot, 2A grubu Y⁻: 10 elektron → Y atomu: 9 elektron → Z=9 (F) F: 2. periyot, 7A grubu Z: 8 elektron → Z=8 (O) O: 2. periyot, 6A grubu Konum kontrolü: A) X (Ca): 4. periyot 2A grubu ✓ B) Y (F): 2. periyot 7A grubu ✓ C) Z (O): 2. periyot 6A grubu ✓ D) X (4. periyot) ve Z (2. periyot) farklı periyotlarda ✗ E) Y (2. periyot) ve Z (2. periyot) aynı periyotta ✓ - 7Orta
Çöl kumu mineral kompozisyonunun Mars simülasyon çalışmalarında kullanılması: "Sahara kumu: SiO₂ (%95), Fe₂O₃ (%3), Al₂O₃ (%1) Atacama çölü: SiO₂ (%60), Fe₂O₃ (%20), CaSO₄ (%15) Mars regoliti tahmini: SiO₂ (%45), Fe₂O₃ (%18), Al₂O₃ (%14)" Bu mineral kompozisyonların karşılaştırmalı analizi için aşağıdakilerden hangisi en uygun yöntem değildir?
Doğru cevap: D
Çözüm: Mineral analiz yöntemleri: A) XRD kristal yapıları (kuvars, hematit, feldspar vs.) tanımlar ✓ B) XRF element kompozisyonunu (Si, Fe, Al oranları) ölçer ✓ C) SEM parçacık morfolojisi ve mineral dağılımını gösterir ✓ D) NMR çözelti fazında organik moleküller için uygundur, katı mineral fazlar için pratik değil ✗ E) TGA/DSC mineral fazların termal davranışını analiz eder ✓ D en az uygun yöntemdir. - 8Orta
Bir araştırmacı, 2. ve 3. periyot elementlerinin elektronegatiflik değerlerini ölçerek aşağıdaki grafiği oluşturmuştur: [Grafik açıklaması: X ekseninde atom numaraları (3-18), Y ekseninde elektronegatiflik değerleri gösterilmiştir. Grafik, her iki periyotta da soldan sağa genel bir artış göstermektedir.] Bu grafikten elde edilebilecek bilgiler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: E
Çözüm: Grafikten çıkarılabilecek bilgiler: A) Aynı periyotta nükleer yük arttığı için elektronegatiflik artar ✓ B) Flor (F, Z=9) en elektronegatif element olup 2. periyottadır ✓ C) Li (Z=3) ve Na (Z=11) en düşük elektronegatifliğe sahiptir ✓ D) F (Z=9) ve Cl (Z=17) en yüksek elektronegatifliğe sahiptir ✓ E) Aynı grupta yukarıdan aşağıya inildikçe elektronegatiflik azalır. 2. periyot elementleri (F > Cl, O > S, vs.) 3. periyot elementlerinden daha elektronegatiftir ✗ Dolayısıyla E ifadesi yanlıştır. - 9Zor
Periyodik sistemde A elementi B elementinin bir köşegen komşusudur (çapraz komşu). A elementinin elektron dizilimi [He] 2s¹, B elementinin elektron dizilimi [He] 2s² 2p² şeklindedir. Bu elementlerin oluşturabileceği bileşikle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: C
Çözüm: Element analizi: A: [He] 2s¹ → Li (2. periyot, 1A grubu) B: [He] 2s² 2p² → C (2. periyot, 4A grubu) Köşegen komşuluk: Li ve C gerçekten köşegen komşudur - Li: 2. periyot, 1A grubu - C: 2. periyot, 4A grubu Bileşik oluşumu: - Li → Li⁺ + e⁻ (1 elektron verir) - C + 4e⁻ → C⁴⁻ (4 elektron alır) Elektrik nötralliği için: 4 × Li⁺ + 1 × C⁴⁻ → Li₄C Formül: A₄B → Li₄C Bu iyonik bir bileşiktir çünkü: - Li metal, C ametal - Büyük elektronegatiflik farkı - Elektron transferi Kontrol: 4×(+1) + 1×(-4) = 0 ✓ - 10Zor
Periyodik sistemde X elementinin etrafındaki elementlerin göreceli konumları şöyledir: ``` A B X C D ``` X elementinin atom numarası 16 olduğuna göre, A, B, C ve D elementleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Doğru cevap: B
Çözüm: X elementi: Z=16 → S (3. periyot, 6A grubu) Komşu elementler: A: P (3. periyot, 5A grubu) - üst B: Al (3. periyot, 3A grubu) - sol C: Cl (3. periyot, 7A grubu) - sağ D: Se (4. periyot, 6A grubu) - alt Periyodik trendler: - Soldan sağa: atom yarıçapı azalır, elektronegatiflik artar, iyonlaşma enerjisi artar - Yukarıdan aşağıya: atom yarıçapı artar, metalik karakter artar A) C'nin elektronegatifliği en büyük ✗ B) D'nin atom yarıçapı en büyük (en altta) ✓ C) B'nin metalik karakteri büyük ama D daha büyük olabilir ✗ D) C'nin iyonlaşma enerjisi büyük ama A daha büyük olabilir ✗ E) X ortanca değil ✗ - 11Orta
Periyodik sistemin 2. periyodunda bulunan C, N, O ve F elementleri ile ilgili; I. Atom yarıçapları C > N > O > F şeklindedir II. Elektronegatiflik değerleri F > O > N > C şeklindedir III. Birinci iyonlaşma enerjileri F > N > O > C şeklindedir ifadelerinden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: B
Çözüm: 2. periyotta C, N, O, F elementleri soldan sağa sıralıdır. I. Atom yarıçapı: Aynı periyotta soldan sağa azalır → C > N > O > F ✓ II. Elektronegatiflik: Aynı periyotta soldan sağa artar → F > O > N > C ✓ III. İyonlaşma enerjisi: Genel olarak soldan sağa artar ama N > O olur (yarı dolu p orbitali kararlılığı nedeniyle). Doğru sıralama: F > N > O > C değil, F > O > N > C olmalıdır ✗ Gerçek iyonlaşma enerjisi sıralaması: F(1681) > N(1402) > O(1314) > C(1086) kJ/mol - 12Kolay
Kozmetik endüstrisinde kullanılan güneş koruyucu aktif maddeler ve çalışma mekanizmaları: "ZnO (çinko oksit): Fiziksel UV blokeri TiO₂ (titanyum dioksit): Fiziksel UV blokeri Octyl methoxycinnamate: Kimyasal UV absorber Benzophenone: Kimyasal UV absorber" Bu güneş koruyucu malzemelerinin UV korunma mekanizmaları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: B
Çözüm: Güneş koruyucu malzemelerinin çalışma mekanizmaları: A) Fiziksel blokerler UV'yi absorbe etmez, saçar/yansıtır ✗ B) ZnO ve TiO₂ parçacıkları UV ışığını fiziksel olarak saçar ve yansıtır ✓ C) Kimyasal absorberler geniş spektrumda (UV-A ve UV-B) koruma sağlayabilir ✗ D) Nano boyutlu parçacıklar daha iyi dağılım ve şeffaflık sağlar ✗ E) Farklı malzemeler farklı UV dalga boylarında etkili olur ✗ B doğrudur. - 13Zor
Çevre kimyasında ozon tabakasının incelmesine neden olan elementler araştırılmaktadır. CFC (Kloroflorokarbon) bileşiklerindeki halojen elementlerinin özellikleri: "Cl ve F elementleri 3. ve 2. periyot 7A grubunda yer alır. Bu elementler UV ışığı altında serbest radikal oluşturarak ozon moleküllerini parçalar." Bu konuda verilen bilgiler doğrultusunda aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: E
Çözüm: Halojen elementleri ve ozon tahribatı: A) Cl ve F 7A grubu halojen elementleridir ✓ B) 7A grubu elementleri 7 değerlik elektronu taşır ✓ C) F en elektronegatif element olup Cl'den daha elektronegatiftir ✓ D) Cl radikali F radikaline göre daha kararlı ve uzun yaşar ✓ E) Cl atomu binlerce ozon molekülünü parçalayabilirken, F daha reaktif olduğu için çabuk başka moleküllerle reaksiyona girer ve ozon tahribatı Cl'den daha azdır ✗ Cl'un ozon tahribat potansiyeli F'den yüksektir. - 14Orta
₁₄Si ve ₁₇Cl elementleri ile ilgili; I. İkisi de 3. periyotta yer alır II. Si metalken Cl ametaldır III. Cl'nin elektronegatifliği Si'den büyüktür IV. Si'nin atom yarıçapı Cl'den büyüktür ifadelerinden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: C
Çözüm: ₁₄Si: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p² (3. periyot, 4A grubu) ₁₇Cl: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁵ (3. periyot, 7A grubu) I. İkisi de en dış elektronları 3. seviyede olduğu için 3. periyotta yer alır ✓ II. Si yarımetal (metalloid) özellik gösterir, tam metal değildir ✗ III. Aynı periyotta soldan sağa gidildikçe elektronegatiflik artar. Cl > Si ✓ IV. Aynı periyotta soldan sağa gidildikçe atom yarıçapı azalır. Si > Cl ✓ - 15Zor
Yenilenebilir enerji teknolojilerinde kullanılan elementlerin özellikleri karşılaştırılmaktadır: "Güneş pilleri: Si (yarı iletken) Rüzgar türbinleri: Nd (mıknatıs) Li-iyon bataryalar: Li, Co Yakıt hücreleri: Pt (katalizör)" Bu teknolojilerde kullanılan elementlerin periyodik özelliklerini değerlendiren bir mühendis için aşağıdakilerden hangisi en önemli faktör değildir?
Doğru cevap: E
Çözüm: Yenilenebilir enerji teknolojilerinde kritik faktörler: A) Si'nin yarı iletkenlik özelliği güneş pilleri için kritik ✓ B) Pt'nin katalitik aktivitesi yakıt hücrelerinde H₂ oksidasyon reaksiyonları için önemli ✓ C) Nd'nin manyetik özellikleri güçlü kalıcı mıknatıslar için gerekli ✓ D) Li'nin düşük iyonlaşma enerjisi elektron verme kabiliyetini, Co'nun değişken değerliği katot reaksiyonlarını etkiler ✓ E) Atomik kütle bu uygulamalarda doğrudan kritik bir faktör değildir ✗ E en az önemli faktördür.
Atom ve Periyodik Sistem konusundan sınırsız soru çöz
Bu testteki sorular bitti mi? SınavUP yapay zekası bu konudan sana özel, sürekli yeni sorular üretir. PDF indirmeden, cevap anahtarı aramadan.
TYT Kimya diğer konular
Bunlar da işine yarar
- Net Hesaplama — testteki doğru-yanlışından netini hesapla
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi