AYT Kimya Sıvı Çözeltiler ve Çözünürlük Test 2 Test Çöz
Bu, Sıvı Çözeltiler ve Çözünürlük konusunun 2. testidir; önceki testlerden farklı sorular içerir. Sıvı Çözeltiler ve Çözünürlük, AYT Kimya dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %40'i orta, %40'i zor seviyede. Aşağıdaki testte Sıvı Çözeltiler ve Çözünürlük konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. AYT Kimya dersinde toplam 11 konu bulunuyor.
- 1Kolay
<table> <tr><th>Çözelti Bileşenleri</th><th>Başlangıç Konsantrasyonu</th><th>Sıcaklık</th><th>Çözünürlük</th></tr> <tr><td>Etanol (C2H5OH) - Su (H2O)</td><td>%50 Etanol</td><td>20°C</td><td>Sınırsız</td></tr> </table> Veri uzmanı Cem, etanol-su çözeltisinin çözünürlüğü hakkında bilgi toplamaktadır. Kritik bilgi parçası nedir?
Doğru cevap: D
Çözüm: SEBEP: Çözünürlük değeri, çözeltinin çözünme kapasitesini belirler. Cevap: D - 2Kolay
<table> <tr><th>Çözünürlük Deneyinde Beklenmedik Sonuç</th></tr> <tr><td>Nisa, laboratuvarda bir çözünürlük deneyi yaparken beklenmedik bir sonuç elde eder. Çözünen maddenin, sıcak suda beklediğinden daha az çözündüğünü görür. Nisa, bu durumun nedenini anlamak için farklı açılardan değerlendirme yapar.</td></tr> </table> Bu durumda en doğru yaklaşım nedir?
Doğru cevap: A
Çözüm: SEBEP: Çözünen maddenin saflığı, çözünürlüğü etkileyen önemli bir faktördür. Eğer çözünen madde saf değilse, beklenenden daha az çözünebilir. Cevap: A - 3Zor
Ata müze ziyaretçilerine çözünürlüğe etki eden faktörleri göstermek için üç farklı kapta aynı miktarda AgCl ile deney yapıyor. Birinci kapta saf su, ikinci kapta 0.1 M NaCl çözeltisi, üçüncü kapta 0.1 M NH₃ çözeltisi kullanıyor. Saf suda AgCl'nin çözünürlüğü çok düşükken, NaCl çözeltisinde daha da azaldığını gözlemliyor. Ancak NH₃ çözeltisinde beklenmedik şekilde AgCl'nin tamamen çözündüğünü görüyor. Ata bu durumu analiz ederken, NH₃'ün sadece baz özelliği göstermediğini, aynı zamanda Ag⁺ iyonları ile kompleks oluşturduğunu hatırlıyor. Çözünürlük dengesinin kompleks oluşumu ile nasıl değiştiğini merak ediyor.\n\nBuna göre, NH₃ çözeltisinde AgCl'nin çözünürlüğünün artmasının ana faktörü hangisidir?
Doğru cevap: A
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: AgCl ⇌ Ag⁺ + Cl⁻ dengesinde NH₃ varlığında Ag⁺ + 2NH₃ → [Ag(NH₃)₂]⁺ kompleks oluşumu gerçekleşir. Bu reaksiyon Ag⁺ konsantrasyonunu azaltarak Le Chatelier ilkesine göre dengeyi sağa kaydırır ve daha fazla AgCl çözünür. NaCl çözeltisinde ortak iyon etkisi (Cl⁻) çözünürlüğü azaltır. Kompleks oluşumu çözünürlük dengesini tamamen değiştirir. SONUÇ: Ag⁺ iyonlarının NH₃ ile kararlı kompleks oluşturması çözünürlük dengesini kaydırarak AgCl'nin çözünürlüğünü önemli ölçüde artırmıştır. Cevap: $1A - 4Zor
Berkay, petrokimya sektörü müşterisinin çözücü seçimi problemini değerlendiriyor. Müşteri, polar olmayan organik bileşiğin farklı çözücülerdeki çözünürlük davranışını inceliyor. Henry yasasına göre gaz çözünürlüğü ile çözücü polaritesi arasındaki ilişkiyi analiz ediyor. <table> <tr><th>Çözücü</th><th>Polarite İndeksi</th><th>Gaz Çözünürlüğü (mol/L.atm)</th></tr> <tr><td>n-Hekzan</td><td>0,1</td><td>0,0045</td></tr> <tr><td>Etanol</td><td>5,2</td><td>0,0028</td></tr> <tr><td>Su</td><td>10,2</td><td>0,0013</td></tr> </table> Berkay'ın entegre yaklaşımına göre, polar olmayan gazın çözünürlüğü ile çözücü polaritesi arasındaki ilişki nasıldır?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Tablodaki veriler incelendiğinde, çözücü polaritesi arttıkça gaz çözünürlüğü azalmaktadır. n-Hekzan (polarite: 0,1) → 0,0045 mol/L.atm, Etanol (polarite: 5,2) → 0,0028 mol/L.atm, Su (polarite: 10,2) → 0,0013 mol/L.atm. "Benzer benzer çözer" kuralına göre polar olmayan gaz, polar olmayan çözücüde daha iyi çözünür. SONUÇ: Polar olmayan gazın çözünürlüğü çözücü polaritesi ile ters orantılıdır. Cevap: B - 5Orta
Atmosferik bir deneyde Ceren, farklı sıcaklıklarda KNO3 çözeltileri hazırlıyor. 20°C'de hazırladığı doygun çözeltinin kütlece %25'i KNO3'tür. Bu çözeltiyi 60°C'ye ısıtıp, aynı sıcaklıkta doygunluğa ulaşana kadar KNO3 eklediğinde, son çözeltinin kütlece %'si kaç olur? (60°C'de KNO3'ün çözünürlüğü 110 g/100g su)
Doğru cevap: B
Çözüm: ANALIZ: İlk durumda 25g KNO3, 75g su var. 60°C'de 75g su için çözünürlük: (110×75)/100 = 82.5g KNO3. Kütlece % = (82.5/(82.5+75))×100 = 52.4 - 6Zor
Doğa araştırma üssünde Sude, farklı tuz çözeltilerinin donma noktası depresyonunu inceleyerek buzul oluşum süreçlerini modelliyor. 1000 g suda çözülmüş 0,1 mol NaCl, 0,1 mol CaCl₂ ve 0,1 mol AlCl₃ çözeltilerinin donma noktalarını karşılaştırıyor. Öğrenci bu durumu analiz ederken, koligatif özelliklerin iyon sayısına bağlılığını değerlendiriyor. Kf(su) = 1,86 °C⋅kg/mol olduğuna göre, donma noktası depresyonlarını hesaplarken en kritik parametre nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Donma noktası depresyonu ΔTf = Kf × m × i formülü ile hesaplanır. NaCl → Na⁺ + Cl⁻ (i=2), CaCl₂ → Ca²⁺ + 2Cl⁻ (i=3), AlCl₃ → Al³⁺ + 3Cl⁻ (i=4). 0,1 mol için: NaCl: ΔTf = 1,86 × 0,1 × 2 = 0,372°C, CaCl₂: ΔTf = 1,86 × 0,1 × 3 = 0,558°C, AlCl₃: ΔTf = 1,86 × 0,1 × 4 = 0,744°C. SONUÇ: İyonlaşma sonucu oluşan toplam parçacık sayısı (van't Hoff faktörü), donma noktası depresyonunu belirleyen kritik parametredir. Cevap: B - 7Zor
Simge, istasyonda kullanılacak elektrolit çözeltilerinin iletkenlik özelliklerini inceliyor. Durum A'da 0,1 M NaCl, Durum B'de 0,1 M CH₃COOH çözeltisi hazırlıyor. Her iki çözeltinin iletkenlik değerlerini farklı sıcaklıklarda ölçüyor. <table> <tr><th>Çözelti</th><th>25°C İletkenlik (mS/cm)</th><th>50°C İletkenlik (mS/cm)</th><th>İyonlaşma Derecesi (%)</th></tr> <tr><td>0,1 M NaCl</td><td>10,9</td><td>13,8</td><td>100</td></tr> <tr><td>0,1 M CH₃COOH</td><td>0,52</td><td>0,71</td><td>1,3 → 1,6</td></tr> </table> Sıcaklık artışının iletkenlik üzerindeki etkisi açısından kritik ayrım noktası nedir?
Doğru cevap: D
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: NaCl güçlü elektrolit olduğundan tamamen iyonlaşmıştır (%100). Sıcaklık artışı sadece iyon hareketliliğini (μ) artırarak iletkenliği artırır. CH₃COOH zayıf elektrolit olduğundan kısmen iyonlaşır. Sıcaklık artışı hem iyonlaşma dengesini sağa kaydırır (Ka artar) hem de iyon hareketliliğini artırır. Bu çifte etki nedeniyle zayıf elektrolitlerin iletkenliği sıcaklıkla daha belirgin şekilde artar. SONUÇ: Zayıf elektrolitlerin iletkenlik-sıcaklık ilişkisi daha komplekstir çünkü iki faktör eş zamanlı etki eder. Cevap: $1D - 8Zor
Lara, çevre kulübünün su arıtma projesinde doğal zeolitlerle ağır metal giderimi çalışıyor. Farklı pH değerlerinde Cu²⁺, Pb²⁺ ve Cd²⁺ iyonlarının çözünürlük davranışlarını inceliyor: <table> <tr><th>pH</th><th>Cu²⁺ (ppm)</th><th>Pb²⁺ (ppm)</th><th>Cd²⁺ (ppm)</th><th>Çökelti Türü</th></tr> <tr><td>3.5</td><td>125</td><td>89</td><td>67</td><td>Yok</td></tr> <tr><td>6.8</td><td>45</td><td>23</td><td>52</td><td>Cu(OH)₂ başlangıcı</td></tr> <tr><td>8.2</td><td>8</td><td>3</td><td>38</td><td>Cu(OH)₂, Pb(OH)₂</td></tr> <tr><td>10.1</td><td>2</td><td>0.5</td><td>15</td><td>Tüm hidroksitler</td></tr> </table> Optimum arıtma pH'ını belirlerken çözünürlük çarpımı (Ksp) değerlerini ve amfoter davranışları göz önünde bulundurarak, bu durumda en doğru yaklaşım nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLLI AÇIKLAMA: Ağır metal hidroksitlerin Ksp değerleri farklıdır: Cu(OH)₂ (Ksp≈2×10⁻²⁰), Pb(OH)₂ (Ksp≈1×10⁻¹⁵), Cd(OH)₂ (Ksp≈7×10⁻¹⁵). pH 8.2'de Cu²⁺ ve Pb²⁺ etkili şekilde çökelir (125→8 ppm, 89→3 ppm). Cd²⁺ daha yüksek Ksp'ye sahip olduğu için daha az çökelir. pH 10.1'de aşırı bazik koşullar amfoter davranış gösterebilecek kompleks oluşumuna yol açabilir ve işletme maliyeti artar. SONUÇ: pH 8.2 Cu ve Pb için optimal, Cd için ek adsorpsiyon/iyon değişimi gerekli. Cevap: B --- - 9Orta
Dr. Kaan, laboratuvarda AgCl'nin 25°C'deki çözünürlük çarpımını (Kçç) 1,8x10⁻¹⁰ olarak ölçüyor. Buna göre saf sudaki Ag⁺ derişimi kaç mol/L'dir?
Doğru cevap: A
Çözüm: ANALIZ: AgCl → Ag⁺ + Cl⁻ dengesinde [Ag⁺]=[Cl⁻]=x ise Kçç=x² formülünden x=√Kçç SONUÇ: x=1,3x10⁻⁵ Cevap: A - 10Kolay
<table> <tr><th>Laboratuvarda Çözünürlük Problemi</th></tr> <tr><td>Bilişim uzmanı Nisa, laboratuvarda çalışırken bir çözünürlük problemi ile karşılaşır. Bir maddenin sıcak suda çözündüğünü, ancak soğuk suda çözünmediğini gözlemler. Nisa, bu durumun nedenini anlamak için farklı yaklaşımlar dener.</td></tr> </table> Bu durumda en doğru yaklaşım nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: SEBEP: Sıcaklık, maddelerin çözünürlüğünü etkileyen önemli bir faktördür. Sıcaklık arttıkça, çözünürlük de genellikle artar. Cevap: B - 11Zor
Simge, hava kirliliği ölçümlerinde kullanılacak SO₂ absorpsiyon çözeltilerini karşılaştırıyor. Durum A'da saf su, Durum B'de 0,1 M NaOH çözeltisi kullanıyor. 25°C'de Henry yasası sabiti SO₂ için 1,2 atm·L/mol'dür. <table> <tr><th>Çözelti Türü</th><th>SO₂ Kısmi Basıncı (atm)</th><th>Çözünen SO₂ (mol/L)</th><th>Kimyasal Reaksiyon</th></tr> <tr><td>Saf Su</td><td>0,001</td><td>8,3×10⁻⁴</td><td>SO₂ + H₂O ⇌ H₂SO₃</td></tr> <tr><td>NaOH Çözeltisi</td><td>0,001</td><td>0,095</td><td>SO₂ + 2NaOH → Na₂SO₃ + H₂O</td></tr> </table> Absorpsiyon verimliliği açısından kritik ayrım noktası nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Saf suda SO₂ sadece fiziksel olarak çözünür (Henry yasası: C = kH × P). NaOH çözeltisinde ise kimyasal reaksiyon gerçekleşir ve SO₂ sodyum sülfite dönüşür. Bu kimyasal absorpsiyon, çözünen SO₂'yi sürekli tüketerek dengeyi sağa kaydırır. Sonuç olarak aynı basınçta NaOH çözeltisi ~100 kat daha fazla SO₂ absorbe eder. SONUÇ: Kimyasal absorpsiyon, reaksiyon ile çözünen gazı tüketerek çözünürlüğü dramatik olarak artırır. Cevap: B - 12Zor
İş danışmanı Berkay, ticaret odasında farklı sektörlerden gelen müşterilerin çözünürlük problemlerini analiz ediyor. Tekstil firması temsilcisi, boyama işlemlerinde NaCl'ün 20°C'de çözünürlüğünün 36 g/100 g su olduğunu belirtiyor. Gıda firması ise şeker (sakkaroz) çözünürlüğünün aynı sıcaklıkta 204 g/100 g su olduğunu bildiriyor. Berkay, her iki çözeltinin doygun hale getirilmesi durumunda osmotik basınç değerlerini karşılaştırıyor. NaCl'ün van't Hoff faktörü i=2, sakkarozun i=1 olduğunu biliyor. <table> <tr><th>Çözelti</th><th>Çözünürlük (g/100g su)</th><th>Molar Kütle (g/mol)</th></tr> <tr><td>NaCl</td><td>36</td><td>58,5</td></tr> <tr><td>Sakkaroz</td><td>204</td><td>342</td></tr> </table> Berkay'ın entegre yaklaşımına göre, 25°C'de doygun çözeltilerin osmotik basınç oranı (π_NaCl/π_sakkaroz) yaklaşık kaçtır?
Doğru cevap: D
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Osmotik basınç π = iMRT formülü ile hesaplanır. NaCl için: mol sayısı = 36g/58,5g/mol = 0,615 mol, Molarite = 0,615/0,1 = 6,15 M. Sakkaroz için: mol sayısı = 204g/342g/mol = 0,596 mol, Molarite = 5,96 M. Osmotik basınç oranı: (i₁M₁)/(i₂M₂) = (2×6,15)/(1×5,96) = 12,3/5,96 ≈ 2,0. SONUÇ: NaCl'ün iyonik yapısı nedeniyle osmotik basıncı sakkarozun yaklaşık 2 katıdır. Cevap: D - 13Zor
Yenilik danışmanı Lara, metal geri kazanım prosesinde iki farklı ekstraksiyon çözeltisinin etkinliğini değerlendiriyor. Durum A'da 20°C'de etanol-su karışımında (60:40 hacim oranı) bakır sülfat çözünürlüğü 14,2 g/100 mL iken, Durum B'de saf suda aynı sıcaklıkta 20,7 g/100 mL çözünürlük gösteriyor. Lara, çözücü polaritesinin çözünürlüğe etkisini araştırırken, her iki durumda da doygun çözelti hazırlayıp molar konsantrasyonları hesaplıyor. <table> <tr><th>Durum</th><th>Çözücü</th><th>Çözünürlük (g/100mL)</th><th>Molar Kütle</th></tr> <tr><td>A</td><td>Etanol-Su</td><td>14,2</td><td>159,6 g/mol</td></tr> <tr><td>B</td><td>Saf Su</td><td>20,7</td><td>159,6 g/mol</td></tr> </table> Kritik ayrım noktası nedir?
Doğru cevap: A
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Molarite = (çözünen gram / molar kütle) / çözelti hacmi (L). Durum A: M = (14,2/159,6) / 0,1 = 0,89 M. Durum B: M = (20,7/159,6) / 0,1 = 1,30 M. Etanol-su karışımının daha düşük polaritesi, iyonik CuSO₄'ın çözünürlüğünü azaltır. SONUÇ: Saf suyun yüksek polaritesi daha iyi çözünürlük sağlar, molarite farkı belirgindir. Cevap: A --- - 14Orta
Sağlık merkezinde hazırlanan 500 mL 0.4 M NaCl çözeltisine 100 mL saf su eklendiğinde oluşan çözeltinin molaritesi kaç olur?
Doğru cevap: A
Çözüm: ANALIZ: M₁V₁ = M₂V₂ formülü kullanılır SONUÇ: 0.4x500 = M₂x600 → M₂ = 0.33 M - 15Kolay
Çevre laboratuvarında çalışan yazılım geliştirici Selin, bir başka sıvı çözelti problemi ile karşılaşır. Bu sefer, çözeltinin beklenenden daha yavaş buharlaştığını ve çökelti oluşmadığını gözlemler. Selin, çözeltinin sıcaklık, basınç ve pH değerlerini ölçer. Buna göre, bu durumun en olası nedeni nedir?
Doğru cevap: C
Çözüm: SEBEP: Sıvı çözeltilerin çözünürlüğü sıcaklıkla doğrudan ilişkilidir. Sıcaklık düştükçe, çözücü moleküllerin kinetik enerjisi ve hareketliliği azalarak çözünen maddenin çözünürlüğünü azaltır. Bu durumda, çözeltinin yavaş buharlaşması ve çökelti oluşmaması, çözeltinin sıcaklığının düşük olmasından kaynaklanmaktadır. Cevap: C
Sıvı Çözeltiler ve Çözünürlük konusundan sınırsız soru çöz
Bu testteki sorular bitti mi? SınavUP yapay zekası bu konudan sana özel, sürekli yeni sorular üretir. PDF indirmeden, cevap anahtarı aramadan.
Sıvı Çözeltiler ve Çözünürlük testleri
AYT Kimya diğer konular
Bunlar da işine yarar
- Net Hesaplama — testteki doğru-yanlışından netini hesapla
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi