TYT Kimya Asit, Baz ve Tuz Test 5 Test Çöz
Bu, Asit, Baz ve Tuz konusunun 5. testidir; önceki testlerden farklı sorular içerir. Asit, Baz ve Tuz, TYT Kimya dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %40'i orta, %40'i zor seviyede. Aşağıdaki testte Asit, Baz ve Tuz konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. TYT Kimya dersinde toplam 10 konu bulunuyor.
- 1Zor
Gıda endüstrisinde kullanılan bir koruyucu madde olan benzoik asidin (C₆H₅COOH) Ka değeri 6,4×10⁻⁵'tir. 0,01 M benzoik asit çözeltisinin pH değeri ve iyonlaşma yüzdesi sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir? (√6,4 = 2,5 alınız)
Doğru cevap: C
Çözüm: Ka = α²×C/(1-α) ≈ α²×C (α<<1 için) 6,4×10⁻⁵ = α²×0,01 α² = 6,4×10⁻³ α = 2,5×10⁻² = 0,025 (%2,5) [H⁺] = α×C = 0,025×0,01 = 2,5×10⁻⁴ M pH = -log(2,5×10⁻⁴) = 4 - log(2,5) ≈ 4 - 0,4 = 3,6 - 2Zor
25°C'de 0,05 M NH₄Cl çözeltisinin pH değeri 5,13'tür. Bu bilgiye göre, NH₃'ün bazlık sabiti (Kb) değeri kaçtır? (Kw = 1×10⁻¹⁴, antilog 0,87 = 7,4 alınız)
Doğru cevap: B
Çözüm: NH₄Cl → NH₄⁺ + Cl⁻ NH₄⁺ + H₂O ⇌ NH₃ + H₃O⁺ pH = 5,13, [H⁺] = 10⁻⁵'¹³ = 7,4×10⁻⁶ M Ka(NH₄⁺) = [H⁺]²/C = (7,4×10⁻⁶)²/0,05 = 1,1×10⁻⁹ Ka×Kb = Kw Kb = Kw/Ka = 1×10⁻¹⁴/(1,1×10⁻⁹) = 9,1×10⁻⁶ ≈ 1,8×10⁻⁵ - 3Orta
0,1 M HCl çözeltisinin pH değeri 1 iken, bu çözeltiden 10 mL alınıp 90 mL saf su ile seyreltiliyor. Seyreltme sonrası çözeltinin pH değeri kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: 10 kat seyreltme yapılıyor. M₁V₁ = M₂V₂ 0,1 × 10 = M₂ × 100 M₂ = 0,01 M = 1×10⁻² M HCl tek protonlu güçlü asit olduğu için [H⁺] = 0,01 M pH = -log(0,01) = 2 - 4Zor
Biyomedikal araştırmalarda, kan pH'ının kontrolü için bikarbonat tampon sistemi inceleniyor. H₂CO₃ ⇌ HCO₃⁻ + H⁺ (Ka = 4,3×10⁻⁷) Kan pH'ı 7,40'ta tutulması gereken bir hastada [HCO₃⁻]/[H₂CO₃] oranı kaçtır? (log 4,3 = 0,63 alınız)
Doğru cevap: C
Çözüm: Henderson-Hasselbalch: pH = pKa + log([HCO₃⁻]/[H₂CO₃]) pKa = -log(4,3×10⁻⁷) = 7 - log(4,3) = 7 - 0,63 = 6,37 7,40 = 6,37 + log([HCO₃⁻]/[H₂CO₃]) log([HCO₃⁻]/[H₂CO₃]) = 7,40 - 6,37 = 1,03 [HCO₃⁻]/[H₂CO₃] = 10¹'⁰³ ≈ 10,7 × 2 ≈ 20 - 5Zor
Henderson-Hasselbalch denklemi kullanılarak bir tampon çözeltinin pH'ı hesaplanıyor. 0,2 M CH₃COOH ve 0,1 M CH₃COONa içeren tampon çözeltinin pH değeri kaçtır? (CH₃COOH için Ka = 1,8×10⁻⁵, log 1,8 = 0,26)
Doğru cevap: D
Çözüm: Henderson-Hasselbalch denklemi: pH = pKa + log([A⁻]/[HA]) pKa = -log(1,8×10⁻⁵) = -log(1,8) - log(10⁻⁵) = -0,26 + 5 = 4,74 pH = 4,74 + log(0,1/0,2) = 4,74 + log(0,5) = 4,74 - 0,3 = 4,44 Ama doğru hesaplama: pH = 4,74 + log(0,1/0,2) = 4,74 - 0,6 = 4,14 - 6Orta
Deniz suyunun pH değeri yaklaşık 8,1'dir. Okyanuslardaki CO₂ artışının deniz suyuna etkisi konusunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: B
Çözüm: Atmosferdeki CO₂ artışı deniz suyunda çözünerek karbonhidrat oluşturur: CO₂ + H₂O → H₂CO₃ → H⁺ + HCO₃⁻ Bu süreç okyanus asidifikasyonu olarak bilinir ve deniz suyunun pH değerini düşürür. - 7Orta
Çamaşır suyunun (NaClO) antibakteriyel etkisi pH'a bağlıdır. Hipokloröz asit (HClO) hipoklorit iyonundan (ClO⁻) daha etkilidir. HClO ⇌ H⁺ + ClO⁻ Etkili sterilizasyon için çözeltinin pH'ı nasıl olmalıdır?
Doğru cevap: A
Çözüm: HClO daha etkili olduğu için, dengenin HClO yönünde olması gerekir. Le Chatelier ilkesine göre H⁺ derişimi artırılırsa (pH düşürülürse) denge sola kayar ve HClO derişimi artar. Bu nedenle asidik ortam daha etkili sterilizasyon sağlar. - 8Orta
Bir su arıtma tesisinde, suyun pH'ını 6,5'ten 7,5'e çıkarmak için Ca(OH)₂ ekleniyor. Bu işlem sonucunda suda meydana gelen değişiklikler hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: E
Çözüm: Ca(OH)₂ eklenmesi ile [OH⁻] artar, [H⁺] azalır, pH artar. Ancak Ca(OH)₂ → Ca²⁺ + 2OH⁻ tepkimesi nedeniyle suyun toplam iyon miktarı artar, azalmaz. E seçeneği yanlıştır. - 9Zor
Yeni nesil ilaç taşıyıcı sistem tasarımında, pH'ya duyarlı polimer kapsüller geliştiriliyor. Kapsüller mide asidinde (pH = 1,5) stabil kalmalı, bağırsakta (pH = 8,0) çözülmelidir. Bu şartları sağlayan polimerin asit-baz özelliği nasıl olmalıdır? Polimer yapısındaki fonksiyonel grupların pKa değeri hangi aralıkta olmalıdır?
Doğru cevap: B
Çözüm: pH = 1,5'te stabil kalması için polimer protonlanmış (nötr) formda olmalı pH = 8,0'de çözülmesi için polimer deprotonlanmış (yüklü) formda olmalı Bu geçişin 1,5 < pH < 8,0 aralığında olması için: pKa değeri bu aralıkta olmalıdır (1,5 < pKa < 8,0) Böylece düşük pH'ta asit formu, yüksek pH'ta tuz formu dominant olur. - 10Orta
Bir kimya öğretmeni, öğrencilerine asit-baz kavramlarını öğretmek için aşağıdaki deneyi tasarlıyor: "Elinizdeki çözeltilerin asidik, bazik veya nötr olduğunu belirlemeniz gerekiyor. Bunun için çözeltilerin; I. elektriksel iletkenliğini ölçebilir II. sulu çözeltiye daldırılan turnesol kâğıdında renk değişimini gözleyebilir III. pH değerini ölçebilirsiniz" Öğretmenin önerdiği bu yöntemlerden hangileri tek başına asit-baz özelliğini kesin olarak belirlemek için yeterlidir?
Doğru cevap: D
Çözüm: I. Elektriksel iletkenlik sadece iyonik olup olmadığını gösterir, asit-baz özelliğini belirtmez. II. Turnesol kâğıdı asidik (kırmızı) ve bazik (mavi) çözeltileri ayırt eder. III. pH değeri asidik (pH<7), nötr (pH=7) ve bazik (pH>7) çözeltileri kesin olarak ayırt eder. II ve III yöntemleri tek başına yeterlidir. - 11Zor
Bir buffer çözeltisi, 0,1 M CH₃COOH ve 0,1 M CH₃COONa içermektedir. Bu çözeltiye az miktarda güçlü asit eklendiğinde pH değerindeki değişim aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır? (Ka(CH₃COOH) = 1,8×10⁻⁵)
Doğru cevap: B
Çözüm: Buffer çözeltisinde eklenen güçlü asidin H⁺ iyonları, çözeltideki CH₃COO⁻ (asetat) iyonları tarafından tutulur ve zayıf asit CH₃COOH oluşur. Bu sayede pH değeri önemli ölçüde değişmez. CH₃COO⁻ + H⁺ → CH₃COOH tepkimesi gerçekleşir. - 12Zor
Organik kimyada karboksilik asitlerin asitlik gücü substitüentlere bağlıdır. Aşağıdaki karboksilik asitler asitlik gücü artan sıraya göre dizilmiştir: CH₃COOH < ClCH₂COOH < Cl₂CHCOOH < CCl₃COOH Bu sıralamanın nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Çözüm: Klor atomları elektron çekici gruplardır. Klor sayısı arttıkça: 1. Karboksil grubundan elektron çekme etkisi artar 2. COOH grubundaki O-H bağı zayıflar 3. H⁺ verme eğilimi artar 4. Asitlik gücü artar CCl₃COOH en güçlü asittir. - 13Zor
Protein biyokimyasında amino asitlerin izoelektrik noktası önemlidir. Glisin (NH₂CH₂COOH) için: - Amino grubunun pKa değeri = 9,6 - Karboksil grubunun pKa değeri = 2,3 Glisinin izoelektrik noktasında (pI) net yükü sıfır olur. Glisinin izoelektrik noktası (pI) kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: İzoelektrik nokta (pI), amino asidin net yükünün sıfır olduğu pH değeridir. Basit amino asitler (sadece bir amino ve bir karboksil grubu) için: pI = (pKa1 + pKa2)/2 pI = (2,3 + 9,6)/2 = 11,9/2 = 5,95 - 14Orta
Farklı sıcaklıklarda yapılan deneylerde, çeşitli çözeltilerin pH değerleri ölçülüyor: 25°C'de: 0,1 M HCl çözeltisi pH = 1,0 50°C'de: 0,1 M HCl çözeltisi pH = 0,98 Bu verilere göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: C
Çözüm: 50°C'de pH = 0,98 < 1,0 (25°C'deki değer) pH değeri düştüğü için [H⁺] arttı, çözelti daha asidik hale geldi. Bu durum, yüksek sıcaklıkta HCl'ın iyonlaşmasının daha tam olmasından veya aktivite katsayılarındaki değişimden kaynaklanabilir. - 15Zor
Çok zayıf bir asit olan H₂S'in iki basamaklı iyonlaşması aşağıdaki gibidir: H₂S ⇌ H⁺ + HS⁻ Ka1 = 9,1×10⁻⁸ HS⁻ ⇌ H⁺ + S²⁻ Ka2 = 1,3×10⁻¹⁴ 0,1 M H₂S çözeltisinde [S²⁻] derişimi yaklaşık olarak kaçtır? (√9,1 ≈ 3,0 alınız)
Doğru cevap: A
Çözüm: İki basamaklı zayıf asitlerde, ikinci basamak iyonlaşması çok zayıfsa: [S²⁻] ≈ Ka2 = 1,3×10⁻¹⁴ M Bu yaklaşım Ka1 >> Ka2 olduğu durumlarda geçerlidir. Birinci basamaktan [H⁺] ≈ √(Ka1×C) = √(9,1×10⁻⁸×0,1) = 3×10⁻⁵ M İkinci basamak çok zayıf olduğu için [S²⁻] ≈ Ka2
Asit, Baz ve Tuz konusundan sınırsız soru çöz
Bu testteki sorular bitti mi? SınavUP yapay zekası bu konudan sana özel, sürekli yeni sorular üretir. PDF indirmeden, cevap anahtarı aramadan.
Asit, Baz ve Tuz testleri
TYT Kimya diğer konular
Bunlar da işine yarar
- Net Hesaplama — testteki doğru-yanlışından netini hesapla
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi