Doğru cevap: B
AYT Fizik Basit Makineler Test Çöz
Basit Makineler, AYT Fizik dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %50'i orta, %30'i zor seviyede. Aşağıdaki testte Basit Makineler konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. AYT Fizik dersinde toplam 13 konu bulunuyor.
- 1KolayAşağıdaki basit makinelerden hangisi ideal durumda kuvvetten kazanç sağlamaz, yalnızca uygulanan kuvvetin yönünü değiştirir?Çözüm: Sabit makarada ipin iki ucundaki gerilme kuvvetleri eşittir; yükü dengelemek için yük kadar kuvvet uygulanır. Bu nedenle sabit makara kuvvetten kazanç sağlamaz, yalnızca kuvvetin yönünü değiştirerek iş kolaylığı sağlar. Hareketli makara, eğik düzlem, çıkrık ve vida ise uygun düzenlemede kuvvetten kazanç sağlar.
- 2KolayŞekildeki sürtünmesiz eğik düzlemin uzunluğu 5 m, yüksekliği 1 m'dir. Ağırlığı 500 N olan yük, eğik düzleme paralel F kuvvetiyle sabit hızla yukarı çıkarılıyor.
Buna göre F kuvvetinin büyüklüğü kaç N'dir?Doğru cevap: C
Çözüm: Sürtünme olmadığından kuvvetin yaptığı iş, yükün potansiyel enerjisindeki artışa eşittir: F·L = P·h. F·5 = 500·1 eşitliğinden F = 100 N bulunur. 500 N yükü doğrudan kaldırmak için gereken kuvvettir; eğik düzlem kuvvetten 5 kat kazanç sağlar, yoldan ise aynı oranda kaybettirir. - 3OrtaAğırlığı 20 N olan türdeş çubuk eşit bölmelidir ve O noktasından desteklenmektedir. Çubuğun sol ucuna 60 N ağırlığındaki yük asılmıştır.
Çubuğun yatay dengede kalması için sağ ucuna düşey aşağı yönde uygulanması gereken F kuvvetinin büyüklüğü kaç N'dir?Doğru cevap: A
Çözüm: Çubuk 6 eşit bölmeli olduğundan destek sol uçtan 2d, çubuğun ağırlık merkezi (orta noktası) sol uçtan 3d, yani desteğin 1d sağındadır; F ise desteğin 4d sağındadır. O noktasına göre tork dengesi: 60·2d = 20·1d + F·4d, yani 120 = 20 + 4F ve F = 25 N bulunur. Çubuğun ağırlığı ihmal edilirse 30 N, ağırlığın torku yanlış yöne alınırsa 35 N bulunur. - 4OrtaŞekildeki düzenekte ipin bir ucu tavana bağlıdır; ip hareketli makaranın altından ve sabit makaranın üstünden geçmektedir. Hareketli makaranın ağırlığı 20 N, asılı yükün ağırlığı 100 N'dir.
Sistemin dengede kalması için ipin serbest ucuna uygulanması gereken F kuvvetinin büyüklüğü kaç N'dir? (İp ağırlığı ve sürtünmeler önemsizdir.)Doğru cevap: D
Çözüm: Hareketli makara, yük ile birlikte iki ip parçası tarafından taşınır; ip boyunca gerilme her yerde aynı ve T'dir. Hareketli makaranın dengesi: 2T = 100 + 20 = 120 N, buradan T = 60 N bulunur. Sabit makara yalnızca yön değiştirdiği için F = T = 60 N'dir. Makaranın ağırlığı unutulursa 50 N bulunur. - 5OrtaKol yarıçapı 50 cm, silindirinin yarıçapı 10 cm olan bir çıkrıkla 200 N ağırlığındaki yük, kola dik uygulanan F kuvvetiyle sabit hızla yukarı çekiliyor.
Sürtünmeler önemsiz olduğuna göre
I. F kuvvetinin büyüklüğü 40 N'dir.
II. Yükün 1,2 m yükselmesi için kol 2 tur döndürülmelidir.
III. F kuvvetinin yaptığı iş, yükün potansiyel enerjisindeki artıştan büyüktür.
yargılarından hangileri doğrudur? (π = 3 alınız.)Doğru cevap: C
Çözüm: Çıkrıkta tork dengesi F·R = P·r bağıntısıyla yazılır: F·50 = 200·10, F = 40 N (I doğru). Bir turda silindire sarılan ip uzunluğu 2π·r = 2·3·0,1 = 0,6 m olduğundan 1,2 m için 2 tur gerekir (II doğru). Sürtünmesiz (ideal) makinede kuvvetin yaptığı iş, yükün kazandığı potansiyel enerjiye eşittir; basit makineler işten kazanç sağlamaz (III yanlış). - 6OrtaŞekildeki K, L ve M dişli çarklarının yarıçapları sırasıyla 3r, r ve 2r'dir. K dişlisi saat yönünde 2 tur dönüyor.
Buna göre M dişlisi kaç tur ve hangi yönde döner?Doğru cevap: C
Çözüm: Birbirine geçmiş dişlilerde temas noktalarının çizgisel hızları eşit olduğundan tur sayısı ile yarıçapın çarpımı sabittir: nK·3r = nL·r = nM·2r. 2·3r = nM·2r eşitliğinden nM = 3 tur bulunur (aradaki L dişlisinin yarıçapı sonucu etkilemez; L 6 tur döner). Birbirine geçen dişliler zıt yönde döner: K saat yönünde ise L saat yönünün tersine, M yeniden saat yönünde döner. - 7OrtaAğırlığı 400 N olan bir yük, uzunluğu 8 m ve yüksekliği 2 m olan sürtünmeli bir eğik düzlem boyunca, eğik düzleme paralel 125 N'luk kuvvetle sabit hızla en üst noktaya çıkarılıyor.
Buna göre
I. Eğik düzlemin verimi %80'dir.
II. Yüke etki eden sürtünme kuvvetinin büyüklüğü 25 N'dir.
III. Sürtünme olmasaydı gereken kuvvet 100 N olurdu.
yargılarından hangileri doğrudur?Doğru cevap: E
Çözüm: Yapılan toplam iş 125·8 = 1000 J, yararlı iş (potansiyel enerji artışı) 400·2 = 800 J'dür; verim 800/1000 = %80'dir (I doğru). Aradaki 200 J sürtünmeye harcanır: f·8 = 200, f = 25 N (II doğru). Sürtünmesiz durumda F·8 = 400·2 eşitliğinden F = 100 N bulunur (III doğru); 100 + 25 = 125 N sonucu da bunu doğrular. - 8ZorŞekildeki K kasnağı ile L kasnağı düz kayışla, M kasnağı ile N kasnağı çapraz kayışla bağlıdır. L ve M kasnakları aynı merkezli olup birbirine perçinlidir. Kasnakların yarıçapları şekilde verilmiştir.
K kasnağı saat yönünde 2 tur döndüğünde N kasnağı kaç tur ve hangi yönde döner? (Kayışlar kaymamaktadır.)Doğru cevap: A
Çözüm: Kayışla bağlı kasnaklarda n·r çarpımı eşittir: 2·3r = nL·r, nL = 6 tur. Düz kayış yönü değiştirmez; L saat yönünde döner. M, L'ye perçinli olduğundan o da saat yönünde 6 tur döner. M ile N arasında 6·2r = nN·4r eşitliğinden nN = 3 tur bulunur; çapraz kayış yönü tersine çevirdiği için N saat yönünün tersine döner. 6 tur seçenekleri, perçinli kasnaklardan sonraki aktarmanın unutulmasıyla elde edilir. - 9ZorAdımı 0,5 cm olan bir vidanın başına takılı 25 cm uzunluğundaki kolun ucuna, kola ve vida eksenine dik olarak 20 N'luk kuvvet uygulanıyor.
Sürtünmeler önemsiz olduğuna göre vidanın ilerleme doğrultusunda uygulayabileceği kuvvetin büyüklüğü kaç N'dir? (π = 3 alınız.)Doğru cevap: D
Çözüm: Kol bir tur döndüğünde kuvvet 2π·R = 2·3·25 = 150 cm yol alır, vida ise bir adım (0,5 cm) ilerler. İş eşitliğinden F·2πR = P·a yazılır: 20·150 = P·0,5 ve P = 6000 N bulunur. 12000 N, kol uzunluğu yarıçap yerine çap gibi kullanılıp 2 ile fazladan çarpılarak elde edilir. - 10ZorŞekildeki düzenekte çıkrığın silindirine sarılan ipin diğer kısmı hareketli makaranın altından geçerek tavana bağlanmıştır. Çıkrığın kol yarıçapı R = 60 cm, silindirinin yarıçapı r = 20 cm'dir. Makaraya 360 N ağırlığındaki yük asılıdır.
Sistemin dengede kalması için kola dik uygulanması gereken F kuvvetinin büyüklüğü kaç N'dir? (Makara ve ip ağırlıkları ile sürtünmeler önemsizdir.)Doğru cevap: B
Çözüm: Hareketli makarayı iki ip parçası taşıdığından ipteki gerilme T = 360/2 = 180 N'dur. Çıkrıkta silindire T kuvveti etki eder; tork dengesi F·R = T·r bağıntısından F·60 = 180·20 ve F = 60 N bulunur. Makara hesaba katılmazsa 120 N, çıkrık hesaba katılmazsa 180 N bulunur.
Sık Sorulan Sorular
Basit Makineler konusundan kaç soru çözebilirim?
Sınırsız. Bu sayfadaki test ücretsiz ve üyeliksiz çözülebilir; üye olduğunuzda SınavUP'ın yapay zekası Basit Makineler konusundan size özel, sürekli yeni sorular üretir. Sabit sayıda soru içeren bir soru bankası değildir — sorular bitmez.
Basit Makineler soruları cevap anahtarlı mı?
Evet. Her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü sorunun hemen altında yer alır. Ayrı bir cevap anahtarı dosyası aramanıza veya PDF indirmenize gerek yoktur.
AYT Fizik dersinde Basit Makineler konusu çıkar mı?
Basit Makineler, AYT Fizik müfredatında yer alan konulardan biridir. Konunun sınavdaki ağırlığı yıllara göre değişebilir; güncel soru dağılımı için ÖSYM'nin yayımladığı kılavuz ve çıkmış sorular esas alınmalıdır.
Bu sorular gerçek sınav sorusu mu?
Hayır. Bu sorular SınavUP'ın yapay zeka motoru tarafından ÖSYM soru formatı ve MEB müfredatı esas alınarak üretilmiştir; çıkmış sınav sorularının kopyası değildir. Bu sayede telif sorunu olmadan sınırsız pratik yapılabilir.
AYT Fizik diğer konular
Bunlar da işine yarar
- Net Hesaplama — testteki doğru-yanlışından netini hesapla
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi
- Sıralama Rehberi — sıralaman hangi bölümlere yetiyor?
- Üniversiteler ve Taban Puanları — hedef bölümünün taban puanını gör
- Blog — çalışma stratejileri ve sınav rehberleri