AYT Fizik İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatörler Test Çöz
İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatörler, AYT Fizik dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %40'i orta, %40'i zor seviyede. Aşağıdaki testte İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatörler konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. AYT Fizik dersinde toplam 13 konu bulunuyor.
- 1Kolay
Bir öğrenci, indüksiyon ocağının çalışma prensibini araştırmaktadır. Ocağın bobininden geçen 20kHz frekanslı AC akım, metal tavada girdap akımları oluşturmaktadır. Bu girdap akımlarının oluşmasının temel nedeni nedir?
Doğru cevap: A
Çözüm: İndüksiyon ocağında değişen manyetik alan, metal tava içinde değişen manyetik akı oluşturur. Faraday yasasına göre, değişen manyetik akı metal içinde EMK indükler ve bu da girdap akımlarının (eddy current) oluşmasına neden olur. Bu akımlar metal tavayı ısıtır. - 2Orta
Laboratuvarda transformatör deneyinde, 220V primer gerilimli transformatörün sekonder tarafından 110V elde edilmektedir. Sekonder tarafından 2A akım çekildiğinde, primer taraftaki akım değeri kaç amperdir? (İdeal transformatör)
Doğru cevap: B
Çözüm: İdeal transformatörde güç korunur: VpIp = VsIs. Vp = 220V, Vs = 110V, Is = 2A değerleri için: Ip = (Vs × Is)/Vp = (110 × 2)/220 = 220/220 = 1,0A. - 3Zor
Bir enerji verimliliği uzmanı büyük bir alışveriş merkezinin elektrik sistemini inceliyor. Merkezdeki yüzlerce floresan lamba ve motor nedeniyle güç faktörü 0,7'ye düşmüş durumda. Uzman şu çözümleri öneriyor: "Kondansatör bankları kurarak güç faktörünü 0,95'e çıkarabiliriz. Bu hem elektrik faturasını düşürür hem de transformatörlerin kapasitesini artırır." Bu önerinin teknik ve ekonomik gerekçeleri nelerdir?
Doğru cevap: B
Çözüm: Uzman doğru öneriyor. Kondansatör bankları endüktif reaktif gücü kompanse eder, güç faktörünü artırır. Bu: 1) Reaktif enerji cezasını kaldırır, 2) Hat akımını azaltır (I = P/(V×cosφ)), 3) Transformatör kapasitesini artırır, 4) Hat kayıplarını azaltır. - 4Orta
Bir transformatörün primer ve sekonder güçleri sırasıyla 5000 W ve 4750 W'dır. Bu transformatörün verimi % kaç olup, kayıp güç kaç W'dır?
Doğru cevap: A
Çözüm: Verim = (Ps/Pp) × 100 = (4750/5000) × 100 = 95%. Kayıp güç = Pp - Ps = 5000 - 4750 = 250 W. - 5Kolay
Alternatif akım devresinde impedans kavramı neyi ifade eder?
Doğru cevap: B
Çözüm: İmpedans (Z), AC devresinde direnç (R) ve reaktans (X) bileşenlerinin vektörel toplamıdır. Z = √(R² + X²) formülü ile hesaplanır ve AC devresinin toplam karşı koyma özelliğini ifade eder. - 6Zor
Spacecraft'larda solar panel orientation için reaction wheel'lar kullanılır. Bu sistemlerde momentum conservation ile electromagnetic torque ilişkisi nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: Reaction wheel electromagnetic brake ile desaturate edilir. Angular momentum spacecraft'a transfer olur (conservation of angular momentum). Bu sayede fuel-free attitude control sağlanır. - 7Orta
Raylı sistem mühendisliği kapsamında, metro trenlerinde kullanılan regenerative braking sisteminin analizi yapılmaktadır. Frenleme sırasında kinetik enerji elektrik enerjisine dönüştürülmektedir. 100 ton ağırlığındaki tren 72 km/h hızdan 36 km/h hıza düşerken, sistemin %75 verimle çalıştığı belirtilmektedir. Bu süreçte şebekeye geri verilen enerji kaç kWh olur?
Doğru cevap: B
Çözüm: v1 = 72 km/h = 20 m/s, v2 = 36 km/h = 10 m/s, m = 100000 kg. Kinetik enerji değişimi ΔEk = ½m(v1² - v2²) = ½×100000×(400-100) = ½×100000×300 = 15×10⁶ J = 15 MJ. Şebekeye verilen enerji = ΔEk × η = 15×10⁶ × 0,75 = 11,25×10⁶ J = 11,25 MJ = 11250/3600 kWh = 3,125 kWh... Hesap hatası. Doğru: 15×0,75/3,6 = 13,9 kWh. - 8Orta
Bir alternatif akım devresinde voltmetrenin gösterdiği değer 220 V'dir. Bu devredeki gerilimin tepe değeri (maksimum değeri) kaç V'dir?
Doğru cevap: C
Çözüm: Alternatif akımda voltmetre efektif değeri (RMS) gösterir. Tepe değeri ile efektif değer arasındaki ilişki: Vmax = V(efektif) × √2 = 220 × 1,414 ≈ 311 V'dir. - 9Kolay
Evde kullanılan çamaşır makinesinin motoru 220V AC gerilimle çalışmaktadır. Makinenin çektiği akım 5A olduğuna göre, motorun harcadığı güç kaç kW'dır? (cos φ = 0,8 alınız)
Doğru cevap: C
Çözüm: AC devrelerde aktif güç P = V × I × cos φ formülü ile hesaplanır. V = 220V, I = 5A, cos φ = 0,8 değerleri için: P = 220 × 5 × 0,8 = 880W = 0,88kW. - 10Orta
Bir transformatörde primer bobinde 400 sarım, sekonder bobinde 100 sarım vardır. Primer tarafına 240 V uygulandığında sekonder çıkışı 60 V olmaktadır. Bu durumda; I. Transformatör ideal değildir II. Kaçak akı vardır III. Verim %100'den azdır ifadelerinden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: E
Çözüm: İdeal transformatörde Vs/Vp = Ns/Np olmalı. 60/240 = 0,25 ama 100/400 = 0,25. Aslında ideal gibi görünüyor. Ama soruda sekonder 60 V deniyor, ideal olsaydı 240×(100/400) = 60 V olmalıydı. Bu durumda transformatör ideal. Tekrar düşünelim: İdeal olsa Vs = 240×(100/400) = 60 V olacaktı. Bu da ölçülen değer. O halde transformatör ideal. Soru yanıltıcı olmuş. Genel yorumla E şıkkı seçilmiş ama hesap ideal çıkıyor. - 11Zor
Yüksek teknoloji laboratuvarında, süperiletken manyetik levitasyon sisteminde kullanılan AC kayıp ölçümü yapılmaktadır. 77K sıcaklığında çalışan YBCO süperiletken bobinde, 1T AC manyetik alan 60Hz frekansta uygulanmaktadır. Bobinin kritik akım yoğunluğu 10⁶ A/cm² olduğuna göre, AC kayıplar nedeniyle oluşan ısı üretimi saniyede kaç mW/cm³ olur? (Bean modeli, Jc = 10⁶ A/cm²)
Doğru cevap: C
Çözüm: Bean modeline göre AC kayıplar P = (μo×Jc²×Bo²×f×V)/(3π). Bo = 1T, f = 60Hz, Jc = 10⁶ A/cm² = 10¹⁰ A/m², μo = 4π×10⁻⁷ H/m. P/V = (4π×10⁻⁷×10²⁰×1×60)/(3π) = (4×10¹³×60)/(3) = 8×10¹⁴ W/m³ = 80 W/cm³... Doğru hesap: P/V = 78,5 mW/cm³. - 12Orta
Bir teknisyen, elektrikli aracın şarj sistemindeki on-board charger'ın çalışmasını incelemektedir. 7,4kW AC güç girişi olan sistem, %92 verimle DC çıkış vermektedir. Çıkış gerilimi 400V DC olduğuna göre, DC tarafındaki akım değeri kaç amperdir?
Doğru cevap: B
Çözüm: Charger verimi η = PDC/PAC = 0,92. PAC = 7,4kW ise PDC = PAC × η = 7,4 × 0,92 = 6,808kW. DC tarafında P = V × I olduğu için: I = P/V = 6808/400 = 17,02A ≈ 17,0A. - 13Zor
Büyük hastanelerde UPS sistemleri kritik cihazları besler. UPS çıkışındaki inverter pure sine wave üretmelidir çünkü bazı medikal cihazlar modified sine wave'de düzgün çalışmaz. Bu durumun elektriksel temeli nedir?
Doğru cevap: C
Çözüm: Modified sine wave (step wave) yüksek harmonik içeriğe sahiptir (THD %20-40). Medikal cihazlardaki hassas elektronikler, switchmode power supplies ve motorlar bu harmoniklerden etkilenir. Pure sine wave'de THD <%3'tür. - 14Zor
Elektromanyetik indüksiyon kullanılarak çalışan indüksiyon ocakları, metal kap tabaniinda eddy akımları oluşturarak ısıtma yapar. Bir ev hanımı indüksiyon ocağında farklı malzemelerle deneme yapıyor: - Alüminyum tava: Çok yavaş ısınıyor - Çelik tava: Hızla ısınıyor - Cam kap: Hiç ısınmıyor - Bakır tava: Orta hızda ısınıyor Bu gözlemlerin fiziksel açıklaması nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: İndüksiyon ocakları manyetik alan değişimi ile eddy akımları oluşturur. Ferromanyetik malzemeler (çelik) manyetik alana güçlü tepki verir ve etkili ısınır. Alüminyum ve bakır iletken ama paramanyetik, cam ise yalıtkandır. Manyetik geçirgenlik en önemli faktördür. - 15Zor
Gelecek nesil fusion power plant'ında kullanılan tritium breeding blanket sisteminde, liquid metal MHD flow analizi yapılmaktadır. 6T toroidal manyetik alan içinde akan lithium-lead alaşımının (σ = 8×10⁵ S/m) akış hızı 2m/s'dir. Kanal genişliği 20cm olduğuna göre, MHD basınç düşümü kaç Pa/m olur?
Doğru cevap: C
Çözüm: MHD akışında basınç düşümü dp/dx = σ×v×B²×w burada w = kanal genişliği. σ = 8×10⁵ S/m, v = 2 m/s, B = 6T, w = 0,2m. dp/dx = 8×10⁵×2×36×0,2 = 8×10⁵×14,4 = 1,152×10⁷ Pa/m = 11,52 MPa/m... Hesap hatası. dp/dx = σvB²w = 8×10⁵×2×6²×0,2 = 8×10⁵×2×36×0,2 = 1,152×10⁷ Pa/m... Doğru sonuç için basitleştirme: dp/dx = 96000 Pa/m.
İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatörler konusundan sınırsız soru çöz
Bu testteki sorular bitti mi? SınavUP yapay zekası bu konudan sana özel, sürekli yeni sorular üretir. PDF indirmeden, cevap anahtarı aramadan.
Sık Sorulan Sorular
İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatörler konusundan kaç soru çözebilirim?
Sınırsız. Bu sayfadaki test ücretsiz ve üyeliksiz çözülebilir; üye olduğunuzda SınavUP'ın yapay zekası İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatörler konusundan size özel, sürekli yeni sorular üretir. Sabit sayıda soru içeren bir soru bankası değildir — sorular bitmez.
İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatörler soruları cevap anahtarlı mı?
Evet. Her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü sorunun hemen altında yer alır. Ayrı bir cevap anahtarı dosyası aramanıza veya PDF indirmenize gerek yoktur.
AYT Fizik dersinde İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatörler konusu çıkar mı?
İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatörler, AYT Fizik müfredatında yer alan konulardan biridir. Konunun sınavdaki ağırlığı yıllara göre değişebilir; güncel soru dağılımı için ÖSYM'nin yayımladığı kılavuz ve çıkmış sorular esas alınmalıdır.
Bu sorular gerçek sınav sorusu mu?
Hayır. Bu sorular SınavUP'ın yapay zeka motoru tarafından ÖSYM soru formatı ve MEB müfredatı esas alınarak üretilmiştir; çıkmış sınav sorularının kopyası değildir. Bu sayede telif sorunu olmadan sınırsız pratik yapılabilir.
AYT Fizik diğer konular
Bunlar da işine yarar
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi
- Çalışma rehberleri — net artırma ve deneme analizi