TYT Biyoloji Kalıtım Test 5 Test Çöz
Bu, Kalıtım konusunun 5. testidir; önceki testlerden farklı sorular içerir. Kalıtım, TYT Biyoloji dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %40'i orta, %40'i zor seviyede. Aşağıdaki testte Kalıtım konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. TYT Biyoloji dersinde toplam 10 konu bulunuyor.
- 1Zor
Serial entrepreneur Umut, dijital pazarlama ajansında çalışanlarının performans verilerini analiz ederken, genetik danışmanlık firması müşterisi için kampanya hazırlıyor. Müşteri, aile soyağacı analizlerinde normal şartlarda baskın olan bir özelliğin (kahverengi göz) beklenmedik şekilde çekinik özellik (mavi göz) olarak ortaya çıktığını bildiriyor. Aile bireylerinin %75'inde kahverengi göz beklentisi varken, gerçekte %25 oranında görülüyor. Bu durum müşterinin genetik danışmanlık hizmetine olan güvenini sarsmış, kampanya stratejisini yeniden gözden geçirmek zorunda kalmışlar. Umut, bu genetik anomalinin temel nedenini araştırıyor. <table> <tr><th>Beklenen Oran</th><th>Gerçek Oran</th><th>Özellik</th></tr> <tr><td>%75</td><td>%25</td><td>Kahverengi göz</td></tr> <tr><td>%25</td><td>%75</td><td>Mavi göz</td></tr> </table> Buna göre, bu beklenmedik kalıtım sonucunun ana faktörü hangisidir?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Normal Mendel kalıtımında baskın özellik %75, çekinik %25 oranında görülür. Ancak epistaz durumunda, bir genin diğer genin ifadesini maskelemesi sonucu oranlar tersine dönebilir. Kahverengi göz pigmentasyonu için gerekli enzimi kodlayan gen, başka bir gen tarafından engellendiğinde mavi göz fenotipik olarak baskın hale gelir. SONUÇ: Epistaz etkileşimi, beklenen Mendel oranlarını değiştirerek çekinik özelliğin fenotipik olarak baskın görünmesine neden olur. Cevap: $1B - 2Zor
Hub'daki sosyal girişimcilik projesinde Ata, iki farklı kalıtsal hastalık taşıyıcılığı durumunu karşılaştırıyor: Durum A: Otozomal resesif hastalık taşıyıcısı çift (Aa × Aa)\n Durum B: X'e bağlı resesif hastalık taşıyıcısı çift (X^A X^a × X^A Y) <table> <tr><th>Kalıtım Tipi</th><th>Hasta Çocuk Riski</th><th>Taşıyıcı Çocuk Riski</th><th>Cinsiyet Bağımlılığı</th></tr> <tr><td>Durum A</td><td>%25</td><td>%50</td><td>Yok</td></tr> <tr><td>Durum B</td><td>%25 (sadece erkek)</td><td>%25 (sadece kız)</td><td>Var</td></tr> </table> Genetik danışmanlık perspektifinden, aile planlaması açısından hangi durum daha avantajlıdır?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: X'e bağlı kalıtımda erkek çocuklar hemizigot olduğu için hastalık durumu kesin belirlenebilir. Otozomal resesif kalıtımda ise taşıyıcılık durumu belirsizlik yaratır. Durum B'de erkek çocuklarda %50 sağlıklı, %50 hasta; kız çocuklarda %50 sağlıklı, %50 taşıyıcı olur. Bu durum genetik danışmanlıkta daha net öngörü sağlar. SONUÇ: Durum B'nin erkek çocuklarda kesin tanı imkanı sunması, aile planlaması için kritik avantaj oluşturur. Cevap: B --- - 3Zor
Hub'daki sağlık teknolojileri startup'ında çalışan Başak, genetik hastalık tarama algoritması geliştiren bir projeye danışmanlık yapıyor. Şirket, X'e bağlı resesif bir hastalığın aile içi yayılımını modelliyor. Analiz edilen ailede: \nBaba: Normal (XᴬY) Anne: Taşıyıcı (XᴬXᵃ) \n4 çocukları var: 2 erkek, 2 kız Başak, bu ailenin gelecek nesillerdeki risk analizini yapmak için olasılık hesaplamaları yapıyor. Buna göre, bu çiftin çocuklarında hastalık durumunu öngörmek için en etkili strateji hangisidir?
Doğru cevap: D
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: X'e bağlı resesif kalıtımda erkek ve kız çocuklar farklı risk profilleri gösterir. Erkek çocuklarda %50 hasta (XᵃY), %50 normal (XᴬY); kız çocuklarda %50 taşıyıcı (XᴬXᵃ), %50 normal (XᴬXᴬ) olma olasılığı vardır. Kız çocuklarda hastalık görülmez çünkü babadan Xᴬ alırlar. SONUÇ: Cinsiyete özgü risk analizi, X'e bağlı hastalıklarda en doğru öngörüyü sağlar. Cevap: D --- - 4Orta
İrem, alg kültürlerinde sıcaklık direncini (T) kodlayan genin eksik baskınlık gösterdiğini keşfediyor: <table> <tr><th>Genotip</th><th>Direnç Sıcaklığı</th></tr> <tr><td>TT</td><td>45°C</td></tr> <tr><td>Tt</td><td>35°C</td></tr> <tr><td>tt</td><td>25°C</td></tr> </table> Homozigot dirençli (TT) ve homozigot hassas (tt) bireylerin çaprazlanması sonucu F2 kuşağında 35°C'ye dirençli birey oranı kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: ANALIZ: F1'de tüm bireyler Tt (35°C). F2'de TT:Tt:tt (1:2:1) oluşur. SONUÇ: Ara fenotip (Tt) oranı 1/2'dir. Cevap: A - 5Orta
Ece, atık su arıtma bakterilerinde antibiyotik direnci çalışması yapıyor. Dirençlilik (R) özelliği resesif (r) özelliğe baskındır. Test çaprazlaması sonucu: <table> <tr><th>Genotip</th><th>Sayı</th></tr> <tr><td>Dirençli</td><td>120</td></tr> <tr><td>Duyarlı</td><td>118</td></tr> </table> Bu verilere göre ebeveyn bakterinin genotipi nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: ANALIZ: Yaklaşık 1:1 oranı test çaprazlamasında heterozigot ebeveyn göstergesidir. SONUÇ: Ebeveyn Rr genotipindedir. Cevap: B - 6Zor
Veri analitik uzmanı Ata, insan genetiği araştırmasında kan grupları kalıtımını inceliyor. Bir ailede anne AB kan grubu, baba O kan grubu. Normal şartlarda çocukların %50'si A, %50'si B kan grubu olması bekleniyor. Ancak 6 çocuktan 2'si A, 2'si B, 1'i AB, 1'i O kan grubu çıkıyor. Ata bu beklenmedik durumu araştırdığında, annenin genetik mozaiklik gösterdiğini keşfediyor. <table> <tr><th>Kan Grubu</th><th>Beklenen Sayı</th><th>Gözlenen Sayı</th><th>Fark</th></tr> <tr><td>A grubu</td><td>3</td><td>2</td><td>-1</td></tr> <tr><td>B grubu</td><td>3</td><td>2</td><td>-1</td></tr> <tr><td>AB grubu</td><td>0</td><td>1</td><td>+1</td></tr> <tr><td>O grubu</td><td>0</td><td>1</td><td>+1</td></tr> </table> Bu genetik mozaikliğin sonuç zinciri nasıl gelişir?
Doğru cevap: A
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Normal AB (IᴬIᴮ) x O (ii) çaprazlanmasında sadece A (Iᴬi) ve B (Iᴮi) çocuklar beklenir. AB ve O çocukların varlığı, annenin germ hücrelerinin bir kısmının AO (Iᴬi), bir kısmının BO (Iᴮi) genotipli olduğunu gösterir. Bu mozaiklik erken embriyonik dönemde mitotik hata sonucu oluşur. SONUÇ: Germ hücre mozaikliği beklenmedik genotip kombinasyonlarına yol açar. Cevap: A --- - 7Orta
Genç araştırmacı Ceren, laboratuvarında bezelyelerde çapraz tozlaşma deneyleri yapıyor. Mor çiçekli (MM) ve beyaz çiçekli (mm) bezelyeleri çaprazladığında F1 dölünde tüm bezelyeler mor çiçekli oluyor. F1 dölündeki mor çiçekli bezelyeleri kendi aralarında çaprazladığında ise F2 dölünde hem mor hem de beyaz çiçekli bezelyeler gözlemliyor. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: E
Çözüm: ANALIZ: F1'de tüm bireyler Mm genotipinde ve mor çiçekli olur. SONUÇ: F1'de beyaz çiçekli birey olamaz. Cevap: E - 8Kolay
<table> <tr><th>Biyometrik Güvenlik Sisteminde Beklenmedik Kalıtım Değişikliği</th></tr> <tr><td>AR/VR tasarımcısı Oğuz, biyometrik güvenlik şirketinde çalışmaktadır. Şirketin yeni geliştirdiği yüz tanıma sistemi, bazı kullanıcıların yüz özelliklerindeki beklenmedik kalıtsal değişiklikler nedeniyle sorun yaşamaktadır. Sistem, bu kişilerin yüzlerini tanımakta zorlanmakta ve güvenlik açığına neden olmaktadır. Oğuz, bu durumun temel nedenini araştırmaktadır.</td></tr> </table> Buna göre, bu durumun temel nedeni hangisidir?
Doğru cevap: A
Çözüm: SEBEP: Mutasyon, kalıtsal materyaldeki beklenmedik değişiklikler nedeniyle yüz özelliklerinin değişmesine yol açmıştır. SONUÇ: Biyometrik güvenlik sisteminin bu kişileri tanıyamaması ve güvenlik açığı oluşturması. Cevap: A - 9Orta
Toplumsal etki araştırma enstitüsünde hemofili kalıtımı üzerine yapılan bir çalışmada: Normal anne + Hemofili baba evliliğinden doğacak; - Kız çocuklarının tümü taşıyıcı - Erkek çocukların tümü normal Bu kalıtım şekli için hangisi doğrudur?
Doğru cevap: D
Çözüm: ANALIZ: Kız çocukları babanın X'ini alarak taşıyıcı olur. Erkek çocuklar annenin normal X'ini alır. SONUÇ: X'e bağlı resesif kalıtım görülür. - 10Kolay
<table> <tr> <th>Oğuz, kültürlerarası iletişim merkezindeki katılımcıların aile ağacını incelemeye başlıyor. Bazı ailelerde belirgin kalıtsal özelliklerin devam ettiğini, diğerlerinde ise daha karmaşık bir örüntü olduğunu fark ediyor. Bu durumu daha iyi anlamak için, kalıtım konusundaki bilgilerini kullanmaya çalışıyor.</th> </tr> <tr> <td>Bu durumda, kalıtsal özelliklerin aktarımındaki farklılıkların nedeni ne olabilir?</td> </tr> </table>
Doğru cevap: D
Çözüm: SEBEP: Epigenetik değişimler, kalıtsal özelliklerin aktarımında farklılıklara neden olabilir. Epigenetik mekanizmalar, genler üzerindeki değişiklikleri ifade eder ve bu değişiklikler sonraki nesillere aktarılabilir. Bu durum, aile ağacında görülen karmaşık kalıtsal örüntülerin temel nedeni olabilir. Cevap: D - 11Zor
Tech innovator Başak, girişimci ekosistem hub'ında genetik veri analizi yapan bir startup'ın danışmanı olarak çalışıyor. Şirket, aile soyağaçlarından kalıtım örüntülerini analiz eden bir AI algoritması geliştiriyor. Test verilerinde bir ailenin üç nesil boyunca göz rengi kalıtımını inceliyor: <table> <tr><th>Nesil</th><th>Birey</th><th>Göz Rengi</th><th>Genotip</th></tr> <tr><td>1. Nesil</td><td>Anne</td><td>Kahverengi</td><td>BB</td></tr> <tr><td>1. Nesil</td><td>Baba</td><td>Mavi</td><td>bb</td></tr> <tr><td>2. Nesil</td><td>4 çocuk</td><td>Tümü kahverengi</td><td>?</td></tr> <tr><td>3. Nesil</td><td>16 torun</td><td>12 kahverengi, 4 mavi</td><td>?</td></tr> </table> Başak, bu kalıtım örüntüsünü analiz ederek algoritmanın doğruluğunu test etmek istiyor. Buna göre, 2. nesildeki bireylerin genotiplerini belirlemek için en etkili strateji hangisidir?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: 3. nesilde 12 kahverengi : 4 mavi oranı (3:1) klasik Mendel oranını gösterir. Bu, 2. nesildeki tüm bireylerin heterozigot (Bb) olduğunu kanıtlar. Çünkü Bb x Bb çaprazlamasından %75 kahverengi (BB, Bb, Bb) ve %25 mavi (bb) çıkar. SONUÇ: Geriye doğru analiz, genotipleri kesin olarak belirlemenin en güvenilir yöntemidir. Cevap: B --- - 12Kolay
<table><tr><th>Siber Güvenlik Merkezi'nde Beklenmedik Kalıtım Değişimi: Selin'in Gözlemleri</th></tr><tr><td>Selin, siber güvenlik merkezindeki laboratuvarda yürüttüğü genetik araştırmaları sırasında, normal kalıtım süreçlerinde beklenmedik bir değişiklik fark eder. Bu değişiklik, bazı genlerin ifade edilme düzeylerinde anormal artışlara yol açmaktadır. Selin, bu durumun hücresel işlevleri ve organizma düzeyindeki özellikleri nasıl etkileyebileceğini merak etmektedir.\n\nBuna göre, bu durumun beklenen etkisi nedir?</td></tr></table>
Doğru cevap: A
Çözüm: SEBEP: Genlerin ifade edilme düzeylerindeki artış, hücre bölünmesini hızlandırır. SONUÇ: Bu durum, organizmadaki çeşitli işlevleri etkiler. Cevap: A - 13Zor
Ata'nın hub'ında iki farklı kalıtım stratejisi modellemesi yapılıyor. Araştırmacı bakış açısıyla deney tasarlarken, çaprazlama sonuçlarını analiz ediyor: Deney A: AaBb × AaBb çaprazlaması\n Deney B: AABB × aabb çaprazlaması <table> <tr><th>Deney Tipi</th><th>F1 Fenotip Çeşitliliği</th><th>F2 Genotip Sayısı</th><th>Rekombinant Oran</th></tr> <tr><td>Deney A</td><td>4 farklı fenotip</td><td>9 genotip</td><td>%62.5</td></tr> <tr><td>Deney B</td><td>1 fenotip</td><td>1 genotip</td><td>%0</td></tr> </table> Genetik çeşitlilik üretimi ve yeni kombinasyonlar elde etme açısından hangi deney stratejisi daha avantajlıdır?
Doğru cevap: C
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Deney A'da dihybrid çaprazlama sonucu 4 farklı fenotip, 9 genotip ve %62.5 rekombinant oran elde edilir. Deney B'de monohybrid çaprazlama sadece tek tip sonuç verir. Genetik çeşitlilik üretimi için rekombinant oluşum kapasitesi kritiktir. Yüksek rekombinant oran, yeni gen kombinasyonlarının oluşmasını sağlar. SONUÇ: Deney A'nın rekombinant oluşum kapasitesi, genetik çeşitlilik ve adaptasyon için temel avantaj sağlar. Cevap: C --- - 14Kolay
<table> <tr><th>Kalıtım Durum A</th><th>Kalıtım Durum B</th></tr> <tr><td>Tek gen tarafından kontrol edilen kalıtım</td><td>Çok gen tarafından kontrol edilen kalıtım</td></tr> <tr><td>Fenotip belirgin, genotip açık</td><td>Fenotip belirsiz, genotip karmaşık</td></tr> <tr><td>Basit Mendelci kalıtım kuralları geçerli</td><td>Çoklu gen etkileşimleri söz konusu</td></tr> </table> Buna göre, Kalıtım Durum A ile Kalıtım Durum B arasındaki kritik ayrım noktası nedir?
Doğru cevap: D
Çözüm: SEBEP: Kalıtım Durum A'da tek gen tarafından kontrol edilen basit kalıtım söz konusu iken, Kalıtım Durum B'de çok sayıda genin etkileşimi ile karmaşık kalıtım örüntüsü oluşur. Cevap: D - 15Kolay
<table> <tr><th>Kalıtım Durum A</th><th>Kalıtım Durum B</th></tr> <tr><td>Tek gen tarafından kontrol edilen özellikler</td><td>Çok gen tarafından kontrol edilen özellikler</td></tr> <tr><td>Fenotip tamamen belirlenebilir</td><td>Fenotip çevresel faktörlerden etkilenir</td></tr> <tr><td>Kalıtım deseni daha basit</td><td>Kalıtım deseni daha karmaşık</td></tr> </table> Buna göre, tek gen ve çok gen tarafından kontrol edilen kalıtım durumları arasındaki kritik ayrım noktası nedir?
Doğru cevap: C
Çözüm: SEBEP: Tek gen tarafından kontrol edilen özellikler, genlerin sayısı açısından daha basit bir kalıtım deseni sergiler. Çok gen tarafından kontrol edilen özellikler ise daha karmaşık bir genetik yapıya sahiptir. Cevap: C
Kalıtım konusundan sınırsız soru çöz
Bu testteki sorular bitti mi? SınavUP yapay zekası bu konudan sana özel, sürekli yeni sorular üretir. PDF indirmeden, cevap anahtarı aramadan.
Kalıtım testleri
TYT Biyoloji diğer konular
Bunlar da işine yarar
- Net Hesaplama — testteki doğru-yanlışından netini hesapla
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi