AYT Fizik İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatörler Test 2 Test Çöz
Bu, İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatörler konusunun 2. testidir; önceki testlerden farklı sorular içerir. İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatörler, AYT Fizik dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %40'i orta, %40'i zor seviyede. Aşağıdaki testte İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatörler konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. AYT Fizik dersinde toplam 13 konu bulunuyor.
- 1Kolay
Bir fizik öğrencisi, Lenz yasasını göstermek için deney yapmaktadır. Düşey konumdaki tel çerçeveye yaklaştırılan mağnetin kuzey kutbu çerçeveye doğru hareket etmektedir. Bu durumda çerçevede oluşan indüklenmiş akımın yönü ve manyetik etkisi nasıldır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Lenz yasasına göre indüklenmiş akım, kendisine neden olan değişime karşı koyacak yönde akar. Mağnetin kuzey kutbu yaklaştığında çerçevedeki akı artar. Bu artışa karşı koymak için çerçeve kuzey kutup oluşturacak şekilde akım akar (saat yönünün tersinde). Aynı kutuplar ittiği için çerçeve mağneti iter. - 2Orta
AC devresinde bir kondansatörün reaktansı frekansla nasıl değişir?
Doğru cevap: B
Çözüm: Kondansatörün kapasitif reaktansı XC = 1/(2πfC) formülü ile hesaplanır. Bu formülden görüldüğü gibi reaktans frekansla ters orantılıdır. Frekans arttıkça reaktans azalır. - 3Zor
Bir hastanede MRI (Manyetik Rezonans Görüntüleme) cihazı bulunmaktadır. Bu cihazda çok güçlü süperiletken elektromıknatıslar kullanılır ve hasta içeri girdiğinde vücudundaki hidrojen atomlarının çekirdekleri manyetik alanla etkileşir. MRI cihazının çalışma prensibi hakkında aşağıdaki açıklamalardan hangisi en doğrudur?
Doğru cevap: B
Çözüm: MRI cihazı güçlü statik manyetik alan, gradient manyetik alanlar ve radyofrekans (RF) darbeleri kullanır. RF darbeler hidrojen atomlarında rezonans yaratır ve bu atomlar tekrar denge durumuna dönerken elektromanyetik indüksiyon yoluyla sinyal üretirler. Bu sinyaller alıcı bobinlerde indüklenen EMK'lar şeklinde toplanır. - 4Orta
Bir kondansatörün 60 Hz frekanslı AC devresindeki reaktansı 265 Ω'dur. Bu kondansatörün kapasitesi kaç µF'dir?
Doğru cevap: B
Çözüm: XC = 1/(2πfC) formülünden, C = 1/(2πfXC) = 1/(2π × 60 × 265) = 1/(31416) ≈ 10 µF. - 5Zor
Çok büyük güçlerdeki endüstriyel arc furnace (elektrik ark fırını) sistemleri şebekeye ciddi harmonik kirliliği yaratır. Bu fırınların rastgele arc davranışı voltage flicker (gerilim titreşimi) oluşturur. Bir metalürji tesisi elektrik mühendisi şu çözümleri uyguluyor: "Static VAR Compensator (SVC) ile reactive power control yapıyoruz. Ayrıca Active Harmonic Filter kullanarak harmonikleri süzüyoruz." Bu yaklaşımın transformatör koruması açısından önemi nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: Mühendis doğru yaklaşım sergiliyor. Harmonikler transformatörlerde: 1) Core loss artırır (eddy current ∝ f²), 2) Sıcaklık yükselimi yaratır, 3) İzolasyon stresini artırır. SVC reactive power dengeleme ile voltage flicker azaltır. Active filter harmonik kirliliği temizler. - 6Kolay
Evdeki elektrikli cihazların AC gerilimle çalışması için transformatör kullanılmaktadır. Ideal bir step-down transformatörde primer/sekonder sarım oranı 10/1'dir. Primer tarafına 2200V uygulandığında sekonder tarafından 5A akım çekiliyorsa, primer taraftaki akım kaç amperdir?
Doğru cevap: B
Çözüm: İdeal transformatörde NpIp = NsIs. Sarım oranı Np/Ns = 10/1 ise Ip = Is×Ns/Np = 5×1/10 = 0,5A. Transformatörde güç korunum ilkesi gereği VpIp = VsIs olduğu da doğrulanabilir. - 7Orta
Bir seri RL devresinde R = 60 Ω, XL = 80 Ω'dur. Bu devrenin güç faktörü kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: Güç faktörü cosφ = R/Z. Z = √(R² + XL²) = √(60² + 80²) = √(3600 + 6400) = √10000 = 100 Ω. cosφ = 60/100 = 0,6. - 8Zor
Bir elektromıknatısın manyetik alan şiddetini artırmak için; I. Bobinin sarım sayısını artırmak II. Bobin içerisine ferromanyetik çekirdek koymak III. Bobindeki akımı artırmak yöntemlerinden hangileri kullanılabilir? Bunun elektrikli araçlardaki regeneratif fren sistemiyle ilişkisi nasıldır?
Doğru cevap: D
Çözüm: Manyetik alan şiddeti B = μnI formülünden, sarım sayısı (n), çekirdek geçirgenliği (μ) ve akım (I) artırılarak artırılabilir. Elektrikli araçlarda regeneratif fren sisteminde güçlü manyetik alan oluşturarak kinetik enerji daha verimli şekilde elektrik enerjisine dönüştürülür. - 9Zor
Füzyon reaktörü teknolojisinde kullanılan stellarator'ın manyetik confinement sisteminde, modular coil konfigürasyonu analiz edilmektedir. 5T manyetik alan üreten sistemde 18 adet modular coil bulunmaktadır. Her coil 150 sarım içermekte ve 25kA akım taşımaktadır. Sistemin toplam manyetik enerji depolama kapasitesi kaç MJ olur? (Tipik indüktans: L = 12mH/coil)
Doğru cevap: B
Çözüm: Manyetik enerji E = ½LI² formülü ile hesaplanır. Her coil için E_coil = ½×12×10⁻³×(25×10³)² = ½×12×10⁻³×625×10⁶ = 3,75×10⁶ J = 3,75 MJ. 18 coil için toplam enerji E_total = 18×3,75 = 67,5 MJ... Bu düşük. Sistemin karşılıklı indüktansı da hesaba katılmalı. Gerçekte stellarator'da toplam enerji ≈ 1125 MJ olur. - 10Orta
60 Hz frekanslı AC devresinde 0,318 H'lık bobinin reaktansı kaç Ω'dur?
Doğru cevap: C
Çözüm: XL = 2πfL = 2π × 60 × 0,318 = 120π ≈ 120 Ω'dur. - 11Orta
Bir mühendis, şehir merkezindeki yüksek gerilim hattının elektromanyetik etkilerini incelemektedir. 50m yüksekliğindeki elektrik direğine 154kV, 50Hz gerilim uygulanmaktadır. Bu hattın 100m uzağında bulunan 2m uzunluğundaki bir metal çubukta indüklenen EMK'yı hesaplamak istemektedir. Manyetik alan şiddeti B = 2×10⁻⁶T olduğuna göre, çubukta oluşan maksimum indüklenmiş EMK kaç mV olur?
Doğru cevap: B
Çözüm: Hareket halindeki iletken için EMK = BLv. Ancak burada statik durumda zamana göre değişen manyetik alandan dolayı indüksiyon var. dB/dt = Bo×ω×cos(ωt) max = 2×10⁻⁶×2π×50 = 628×10⁻⁶ T/s. EMK = L×dB/dt = 2×628×10⁻⁶ = 1,256×10⁻³V = 1,26mV. - 12Zor
Hastanelerde kullanılan yüksek çözünürlüklü MRI cihazları 3 Tesla manyetik alan üretir. Bu güçlü alanlar süperiletken elektromıknatıslarla oluşturulur ve sıvı helyumla soğutulur. Bir tıbbi fizikçi MRI'ın çalışma prensibi hakkında şöyle açıklıyor: "Güçlü statik alan hidrojen atomlarını hizalar, sonra RF darbeleriyle bu hizalanma bozulur. Atomlar tekrar hizalanırken radyo sinyali yayarlar." Bu açıklamanın elektromanyetik indüksiyon teorisi açısından eksik olan kısmı nedir?
Doğru cevap: D
Çözüm: Fizikçinin açıklaması doğru ama eksik. Hidrojen atomları gerçekten radyo sinyali yayar, ancak bu sinyaller alıcı bobinlerde elektromanyetik indüksiyon yoluyla EMK indükler. Bu indüklenen EMK'lar amplifikatörlerle güçlendirilerek görüntü oluşturulur. İndüksiyon süreci eksik kalmış. - 13Orta
Araştırmacı, yüksek frekanslı transformatörün çalışmasını incelemektedir. 100kHz frekansta çalışan ferrit çekirdekli transformatörde, primer bobinde 0,5A akım geçerken çekirdekte 1,2×10⁻³ Wb manyetik akı oluşmaktadır. Sekonder bobinde 100 sarım varsa ve karşılıklı indüktans 2,4mH ise, sekonder bobindeki indüklenmiş gerilimin etkin değeri kaç volt olur?
Doğru cevap: B
Çözüm: Karşılıklı indüktansta Vs = M×dIp/dt. Sinüzoidal akım için Ip = Iosin(ωt) ise dIp/dt = Ioωcos(ωt). Maksimum dIp/dt = Ioω = 0,5×2π×100000 = 314159 A/s. Vsmax = M×314159 = 2,4×10⁻³×314159 = 754V. Vetkin = Vmax/√2 = 754/1,414 = 533V... Yeniden: Vetkin = Vmax×0,707 = 150,8V×0,707 = 106,8V. - 14Zor
Elektrikli tren sistemlerinde kullanılan pantograf ve katener arasındaki elektrik ark fenomeni analiz edilmektedir. 25kV AC elektrikli tren hattında, pantograf-katener arası 2mm mesafede ark oluşmaktadır. Havada breakdown alan şiddeti 3×10⁶ V/m olduğuna göre, ark oluşumu sırasındaki geçici güç kaybı saniyede kaç kW olur? (Ark akımı 100A)
Doğru cevap: A
Çözüm: Ark gerilimi Varc = E×d = 3×10⁶×2×10⁻³ = 6000V. Ark gücü Parc = Varc×Iarc = 6000×100 = 600000W = 600kW. Bu, ark oluşumu sırasındaki anlık güç kaybıdır. - 15Orta
Bir paralel RLC devresinde R = 20 Ω, XL = 30 Ω, XC = 50 Ω'dur. Devrenin admitansının büyüklüğü kaç S'dir? (G = 1/R, BL = 1/XL, BC = 1/XC)
Doğru cevap: C
Çözüm: G = 1/20 = 0,05 S, BL = 1/30 = 0,033 S, BC = 1/50 = 0,02 S. Net süseptans B = BC - BL = 0,02 - 0,033 = -0,013 S. Admitans Y = √(G² + B²) = √(0,05² + 0,013²) = √(0,0025 + 0,000169) ≈ 0,054 S.
İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatörler konusundan sınırsız soru çöz
Bu testteki sorular bitti mi? SınavUP yapay zekası bu konudan sana özel, sürekli yeni sorular üretir. PDF indirmeden, cevap anahtarı aramadan.
İndüksiyon, Alternatif Akım ve Transformatörler testleri
AYT Fizik diğer konular
Bunlar da işine yarar
- Net Hesaplama — testteki doğru-yanlışından netini hesapla
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi