AYT Kimya Çözünürlük Dengesi Test 2 Test Çöz
Bu, Çözünürlük Dengesi konusunun 2. testidir; önceki testlerden farklı sorular içerir. Çözünürlük Dengesi, AYT Kimya dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %40'i orta, %40'i zor seviyede. Aşağıdaki testte Çözünürlük Dengesi konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. AYT Kimya dersinde toplam 11 konu bulunuyor.
- 1Orta
Asistan Ece, PbI₂'nin sıcaklığa bağlı çözünürlüğünü inceliyor. <table> <tr><th>Sıcaklık (°C)</th><th>Kçç</th></tr> <tr><td>25</td><td>7.1 x 10⁻⁹</td></tr> <tr><td>35</td><td>9.8 x 10⁻⁹</td></tr> </table> Bu değişimin sebebi nedir?
Doğru cevap: A
Çözüm: ANALIZ: Sıcaklık artışıyla Kçç artmıştır. SONUÇ: Le Chatelier prensibine göre endotermik çözünme tepkimesi ürünler yönüne kayar. Cevap: A - 2Kolay
<table> <tr><th>Güvenlik şirketi tasarımcısı Zeynep, yeni geliştirdiği bir alarm sisteminin çözünürlük dengesini test ediyor. Sistemin normal çalışma sıcaklığında çözünürlüğü 0,5 mg/L iken, sıcaklık 10°C artınca çözünürlüğün 0,8 mg/L'ye yükseldiğini gözlemliyor.</th></tr> <tr><td>Buna göre, sıcaklık artışının çözünürlük dengesine etkisinin temel nedeni nedir?</td></tr> </table>
Doğru cevap: E
Çözüm: SEBEP: Sıcaklık artışı, çözücü moleküllerinin hareketliliğini artırır. SONUÇ: Artan hareketlilik, çözünen maddenin daha hızlı çözünmesine ve çözünürlüğün artmasına neden olur. Cevap: E - 3Zor
Melek yatırımcı Sude, sağlık ocağının laboratuvarında AgCl, AgBr ve AgI'nin çözünürlüklerini inceliyor. Bu halojen bileşiklerinin Ksp değerleri sırasıyla 1×10⁻¹⁰, 5×10⁻¹³ ve 8×10⁻¹⁷'dir. NH₃ çözeltisi eklediğinde AgCl tamamen çözünürken, AgI'de belirgin bir değişim gözlemlemiyor. Sude'nin deneysel bulgularına dayanarak, çözünürlük dengesi, kompleks oluşumu ve çözünürlük çarpımı sabiti kavramları arasındaki etkileşim nasıl değerlendirilebilir?
Doğru cevap: C
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Ag⁺ + 2NH₃ ⇌ [Ag(NH₃)₂]⁺ kompleks oluşumu ile çözünürlük artar. AgCl için: AgCl(k) ⇌ Ag⁺ + Cl⁻ (Ksp = 1×10⁻¹⁰) ve Ag⁺ + 2NH₃ ⇌ [Ag(NH₃)₂]⁺ (Kf ≈ 10⁷). Toplam denge sabiti K = Ksp × Kf = 10⁻³ olup çözünme lehine. AgI için aynı Kf değeri ile K = 8×10⁻¹⁷ × 10⁷ = 8×10⁻¹⁰ olur ki bu çok küçüktür. Kompleks kararlılık sabiti aynı olsa da, başlangıç Ksp değeri çok düşük olduğunda toplam çözünme yeterli olmaz. SONUÇ: Kompleks oluşumunda çözünme davranışı Ksp ve Kf'nin çarpımı ile belirlenir, sadece biri yeterli değildir. Cevap: C --- - 4Zor
Uzay araştırma merkezinde yenilik danışmanı Lara, Mars kolonisi için su arıtma sistemlerini karşılaştırıyor. İki farklı çözünürlük dengesi sisteminin verilerini analiz ediyor: <table> <tr><th>Sistem</th><th>Çözünen Tuz</th><th>Ksp Değeri</th><th>Sıcaklık (°C)</th><th>Çözünürlük (mol/L)</th></tr> <tr><td>Sistem A</td><td>AgCl</td><td>1,8 × 10⁻¹⁰</td><td>25</td><td>1,34 × 10⁻⁵</td></tr> <tr><td>Sistem B</td><td>PbI₂</td><td>7,1 × 10⁻⁹</td><td>25</td><td>1,21 × 10⁻³</td></tr> </table> Lara, ortak iyon etkisi kullanarak her iki sistemde de çözünürlüğü %90 azaltmak istiyor. AgCl için 0,1 M NaCl, PbI₂ için 0,1 M KI ekleniyor.\n\nBuna göre, ortak iyon etkisi sonrası sistemlerin çözünürlük değerleri arasındaki kritik ayrım noktası nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: AgCl için ortak iyon etkisi: AgCl ⇌ Ag⁺ + Cl⁻, 0,1 M NaCl varlığında [Ag⁺] = Ksp/[Cl⁻] = 1,8×10⁻¹⁰/0,1 = 1,8×10⁻⁹ M. PbI₂ için: PbI₂ ⇌ Pb²⁺ + 2I⁻, 0,1 M KI varlığında [Pb²⁺] = Ksp/[I⁻]² = 7,1×10⁻⁹/(0,1)² = 7,1×10⁻⁷ M. SONUÇ: Sistem A'da çözünürlük 1,8×10⁻⁹ M'a, Sistem B'de 7,1×10⁻⁷ M'a düşer. Kritik ayrım, stokiyometrik katsayıların farklılığından kaynaklanır. Cevap: B --- - 5Kolay
<table> <tr><th>Kültür Merkezi'nde Çözünürlük Dengesi Sorunu</th></tr> <tr><td>Grafik tasarımcısı Oğuz, kültür merkezindeki ofisinde çalışırken, mürekkep bazlı baskı makinelerinin çalışmasında sorunlar yaşadığını fark ediyor. Baskı kalitesi düşüyor ve makineler sık sık tıkanıyor. Oğuz, bu durumun çözünürlük dengesiyle ilgili olabileceğini düşünüyor.</td></tr> </table> Hangi faktör en belirleyicidir?
Doğru cevap: D
Çözüm: SEBEP: Çözücü miktarı, çözünürlük dengesini etkileyen en önemli faktördür. Çözücü miktarının değişmesi, çözünen madde miktarını ve dolayısıyla çözünürlük dengesini doğrudan etkiler. Cevap: D - 6Zor
Sosyal girişimci Ata, müzedeki antik metal eserler sergisinde çalışırken, bronz heykellerin yüzeyinde yeşil renkte bakır karbonat (CuCO₃) tabakası oluştuğunu fark ediyor. Bu durumu önlemek için koruma uzmanları ile görüşüyor. Uzmanlar, hava nem oranının %65'in üzerinde olduğunda CuCO₃ çözünürlüğünün arttığını, pH'ın 7'den düşük olması durumunda çözünme hızının katlandığını belirtiyor. Ata, sergi salonundaki CO₂ konsantrasyonunun da etkili olduğunu öğreniyor. 25°C'de CuCO₃'ın Ksp değeri 2,5×10⁻¹⁰ olduğunda, çözünürlük dengesini etkileyen faktörleri analiz ediyor. <table> <tr><th>Parametre</th><th>Değer</th></tr> <tr><td>Sıcaklık</td><td>25°C</td></tr> <tr><td>Nem Oranı</td><td>%68</td></tr> <tr><td>pH</td><td>6,8</td></tr> <tr><td>CO₂ Konsantrasyonu</td><td>450 ppm</td></tr> </table> Buna göre, CuCO₃ çözünürlük dengesinde en kritik parametre nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: CuCO₃ ⇌ Cu²⁺ + CO₃²⁻ dengesinde, pH 6,8 değeri kritik öneme sahiptir. Asidik ortamda CO₃²⁻ iyonları H⁺ ile reaksiyona girerek HCO₃⁻ ve H₂CO₃ oluşturur, bu da Le Chatelier prensibine göre dengeyi sağa kaydırır. pH'ın 7'den düşük olması çözünürlüğü exponansiyel olarak artırır. SONUÇ: Asidik ortamın H⁺ iyonu konsantrasyonu etkisi, çözünürlük dengesini en güçlü şekilde etkileyen parametredir. Cevap: B --- - 7Zor
Başak, çok bileşenli katalizör sistemlerinde seçici çöktürme yöntemi geliştiriyor. AgCl (Ksp = 1,77 × 10⁻¹⁰), AgBr (Ksp = 5,35 × 10⁻¹³) ve AgI (Ksp = 8,52 × 10⁻¹⁷) içeren karışık çözeltiye kademeli olarak halür iyonları ekliyor. Her bir tuzun çökme sırasını ve çözünürlük farkını analiz ediyor. Başak'ın deneysel verilerine göre, eşit molar Ag⁺ çözeltisine halür iyonları eklendiğinde beklenen sonuç ne olur?
Doğru cevap: C
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Çökme sırası Ksp değerleriyle ters orantılıdır. En düşük Ksp değerine sahip tuz önce çöker. AgI (8,52 × 10⁻¹⁷) < AgBr (5,35 × 10⁻¹³) < AgCl (1,77 × 10⁻¹⁰). SONUÇ: Çözünürlük ürünü en küçük olan AgI önce çöker, ardından AgBr, son olarak AgCl çöker. Cevap: C --- - 8Orta
İrem, Pb(OH)₂'nin suda çözünürlüğünü pH'a bağlı olarak inceliyor: <table> <tr><th>pH</th><th>Çözünürlük (mol/L)</th></tr> <tr><td>7</td><td>1.2×10⁻⁵</td></tr> <tr><td>6</td><td>4.8×10⁻⁵</td></tr> <tr><td>5</td><td>1.9×10⁻⁴</td></tr> </table> Bu verilerden hareketle hangi sonuca ulaşılır?
Doğru cevap: D
Çözüm: ANALIZ: pH düştükçe H⁺ iyonu konsantrasyonu artar, OH⁻ iyonları nötrleşir. SONUÇ: Çözünürlük artar. - 9Zor
Ata'nın su arıtma tesisinde kompleks denge sistemi kurulmuş durumda. Sıcaklık değişiminin çözünürlük dengesi üzerindeki etkisini araştırıyor. CaSO₄·2H₂O (Ksp,25°C = 2,4×10⁻⁵) çökeltisi 25°C'de dengede iken, sistem 60°C'ye ısıtılıyor. Bu sıcaklıkta Ksp değeri 1,8×10⁻⁴'e yükseliyor. Aynı zamanda çözeltide Ca(OH)₂ (Ksp,60°C = 4,7×10⁻⁶) de bulunuyor ve sıcaklık artışıyla çözünürlüğü azalıyor. \nAta'nın araştırmacı yaklaşımıyla yaptığı termodinamik analiz sonucunda, entegre sistem davranışı nasıl yorumlanmalıdır?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: 25°C'de CaSO₄·2H₂O çözünürlüğü: s = √(2,4×10⁻⁵) = 4,9×10⁻³ M. 60°C'de: s = √(1,8×10⁻⁴) = 1,34×10⁻² M (çözünürlük artar). Ca(OH)₂ için 60°C'de çözünürlük azalır. Sıcaklık artışında CaSO₄ daha fazla çözünürken, Ca(OH)₂ çökerek Ca²⁺ tüketir. Le Chatelier ilkesine göre, endotermik çözünme (CaSO₄) desteklenir, ekzotermik çözünme (Ca(OH)₂) engellenir. SONUÇ: CaSO₄ çözünür ve Ca(OH)₂ çökerek Ca²⁺ konsantrasyonu buffer etkisiyle sabit kalır. Cevap: B --- - 10Zor
Teknoloji merkezinde çalışan Simge, atık su arıtımında iki farklı çöktürme stratejisi karşılaştırıyor. A stratejisinde Ca²⁺ iyonlarını CaCO₃ olarak çöktürüyor. B stratejisinde ise aynı Ca²⁺ iyonlarını CaF₂ olarak çöktürmeyi deniyor. <table> <tr><th>Strateji</th><th>Çökelek</th><th>Ksp Değeri</th><th>pH Etkisi</th><th>Kalan [Ca²⁺]</th></tr> <tr><td>A - Karbonat</td><td>CaCO₃</td><td>3,3×10⁻⁹</td><td>pH 9,5</td><td>1,8×10⁻⁴ M</td></tr> <tr><td>B - Florür</td><td>CaF₂</td><td>5,3×10⁻¹¹</td><td>pH 7,0</td><td>2,4×10⁻⁴ M</td></tr> </table> Başlangıç [Ca²⁺] = 0,01 M olduğuna göre, Ca²⁺ giderim verimliliği açısından hangi strateji daha avantajlıdır?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: A stratejisinde giderim verimi = (0,01-1,8×10⁻⁴)/0,01 × 100 = %98,2. B stratejisinde giderim verimi = (0,01-2,4×10⁻⁴)/0,01 × 100 = %97,6. CaF₂'nin Ksp değeri daha düşük olmasına rağmen F⁻ iyonunun aktivitesi pH'dan etkilenmez. SONUÇ: CaCO₃ çöktürmesi daha yüksek giderim verimliliği sağlar. Cevap: A --- - 11Zor
Simge, teknoloji merkezindeki sensör geliştirme projesinde iki farklı elektrot malzemesi test ediyor. İlk elektrot AgBr bazlı, ikincisi ise AgI bazlı çökelek elektrotudur. Her iki sistemde de gümüş iyonu konsantrasyonu değişimini ölçmeyi hedefliyor. <table> <tr><th>Elektrot Tipi</th><th>Çökelek</th><th>Ksp (25°C)</th><th>Hassasiyet</th><th>Ölçüm Aralığı</th></tr> <tr><td>Tip A - Bromür</td><td>AgBr</td><td>5,4×10⁻¹³</td><td>10⁻⁶ M</td><td>10⁻⁷ - 10⁻² M</td></tr> <tr><td>Tip B - İyodür</td><td>AgI</td><td>8,5×10⁻¹⁷</td><td>10⁻⁸ M</td><td>10⁻⁹ - 10⁻³ M</td></tr> </table> Düşük konsantrasyonlarda hassas ölçüm yapabilme açısından hangi elektrot tipi daha avantajlıdır?
Doğru cevap: A
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: AgBr elektrot 10⁻⁶ M hassasiyetle 10⁻⁷ M'a kadar ölçüm yapabilir. AgI elektrot 10⁻⁸ M hassasiyetle 10⁻⁹ M'a kadar ölçüm yapabilir. AgI'nin çok düşük Ksp değeri (8,5×10⁻¹⁷) sayesinde daha az çözünür ve düşük konsantrasyonlarda daha hassas ölçüm sağlar. SONUÇ: AgI bazlı elektrot düşük konsantrasyonlarda 100 kat daha hassas ölçüm avantajı sunar. Cevap: $1A - 12Zor
Muhasebe ofisinde yatırımcı Nehir, iki farklı çözünürlük dengesi koşulunu inceliyor. Koşul A'da PbI₂'nin çözünürlüğü 25°C'de, Koşul B'de aynı bileşiğin çözünürlüğü 0,1 M Pb(NO₃)₂ varlığında 25°C'de test ediliyor. <table> <tr><th>Koşul</th><th>Ortam</th><th>Çözünen PbI₂ (mol/L)</th><th>I⁻ Konsantrasyonu (M)</th></tr> <tr><td>A</td><td>Saf Su</td><td>1,4 × 10⁻³</td><td>2,8 × 10⁻³</td></tr> <tr><td>B</td><td>0,1 M Pb(NO₃)₂</td><td>9,1 × 10⁻⁶</td><td>1,8 × 10⁻⁵</td></tr> </table> Nehir'in öğretmen perspektifiyle birleştirme yöntemiyle değerlendirdiği bu koşullarda temel fark nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: PbI₂ ⇌ Pb²⁺ + 2I⁻ dengesinde Pb(NO₃)₂ eklenmesi Pb²⁺ konsantrasyonunu 0,1 M'a yükseltir. Ortak iyon etkisiyle denge sola kayar, çözünürlük 1,4×10⁻³'den 9,1×10⁻⁶'ya düşer (yaklaşık 150 kat azalma). I⁻ konsantrasyonu da 2,8×10⁻³'den 1,8×10⁻⁵'e düşer. SONUÇ: Pb²⁺ ortak iyonu PbI₂ çözünürlüğünü dramatik şekilde baskılar. Cevap: $1B - 13Zor
Girişimci merkezi laboratuvarında Umut, PbI₂ çözünürlüğünü farklı sıcaklıklarda karşılaştırıyor. Durum A'da 25°C'de çözünürlük 1,4×10⁻³ M ve Ksp = 2,7×10⁻⁹ iken, Durum B'de 60°C'de çözünürlük 4,2×10⁻³ M ve Ksp = 7,4×10⁻⁸ oluyor. Sebep-sonuç ilişkisini kullanarak termodinamik etkiyi araştırıyor. <table> <tr><th>Sıcaklık</th><th>Çözünürlük (M)</th><th>Ksp</th><th>Verimlilik</th><th>Termodinamik</th></tr> <tr><td>25°C</td><td>1,4×10⁻³</td><td>2,7×10⁻⁹</td><td>Düşük</td><td>Endotermik</td></tr> <tr><td>60°C</td><td>4,2×10⁻³</td><td>7,4×10⁻⁸</td><td>Yüksek</td><td>Lehine</td></tr> </table> Bu iki durum arasındaki verimlilik farkının temel nedeni nedir?
Doğru cevap: C
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: PbI₂ çözünmesi endotermik bir prosestir (ΔH > 0). Sıcaklık artışı Le Chatelier prensibine göre endotermik yönü (çözünmeyi) destekler. 25°C'den 60°C'ye çıkışta çözünürlük 3 kat, Ksp ise 27 kat artar. Bu dramatik artış endotermik çözünme prosesinin sıcaklıkla güçlü şekilde desteklendiğini gösterir. SONUÇ: Endotermik çözünme proseslerinde sıcaklık artışı çözünürlüğü önemli ölçüde artırır. Cevap: C - 14Kolay
<table> <tr><th>Laboratuvarda Beklenmedik Çözünürlük Dengesi</th></tr> <tr><td>Bilim insanı Zeynep, laboratuvarda yürüttüğü bir deneyde, kullanılan çözeltinin beklenmedik şekilde çözünürlük dengesinde değişiklik olduğunu fark ediyor. Normalde sabit kalan çözünürlük, ani bir şekilde azalmaya başlıyor ve çözelti berraklaşıyor. Bu durum, deney sonuçlarını olumsuz etkilemeye başlıyor.</td></tr> </table> Buna göre, bu durumun temel nedeni hangisidir?
Doğru cevap: E
Çözüm: SEBEP: Sıcaklığın düşmesi, çözünürlüğün azalmasına neden olur. SONUÇ: Çözelti berraklaşır ve deney sonuçları olumsuz etkilenir. Cevap: E - 15Zor
Nehir'in araştırma ekibi, çok bileşenli çözünürlük dengesi sistemini inceliyor. Aynı çözeltide hem CaCO₃ (Ksp = 4,9 × 10⁻⁹) hem de CaSO₄ (Ksp = 2,4 × 10⁻⁵) bulunuyor. Sistem başlangıçta dengede iken, beklenmedik olarak CO₂ gazı sisteme enjekte ediliyor. Bu durum karbonik asit oluşumuna ve pH düşüşüne neden oluyor. Nehir, bu çoklu denge sistemindeki karşılaştırmalı etkileri analiz ediyor. CaCO₃(k) ⇌ Ca²⁺ + CO₃²⁻\n CaSO₄(k) ⇌ Ca²⁺ + SO₄²⁻\n CO₂ + H₂O ⇌ H₂CO₃ ⇌ H⁺ + HCO₃⁻ <table> <tr><th>Sistem Durumu</th><th>pH</th><th>CaCO₃ Çözünürlüğü</th><th>CaSO₄ Çözünürlüğü</th></tr> <tr><td>Başlangıç</td><td>8,5</td><td>Normal</td><td>Normal</td></tr> <tr><td>CO₂ enjeksiyonu</td><td>6,2</td><td>Artış</td><td>Azalma</td></tr> </table> Yatırımcı Nehir, bu dinamik değişimin prosese olan etkisini değerlendiriyor. Buna göre, CO₂ enjeksiyonunun çoklu denge sistemine beklenen etkisi nedir?
Doğru cevap: A
Çözüm: DETAYЛИ AÇIKLAMA: CO₂ enjeksiyonu pH'ı düşürür (8,5→6,2). Asidik ortamda CO₃²⁻ iyonları protonlanarak HCO₃⁻ ve H₂CO₃ oluşur, bu da CaCO₃ çözünürlüğünü artırır. CaSO₄ sisteminde ise artan Ca²⁺ konsantrasyonu (CaCO₃'den gelen) ortak iyon etkisi yaratır ve CaSO₄ çözünürlüğünü azaltır. SO₄²⁻ iyonları asit-baz reaksiyonlarına katılmadığı için pH değişiminden doğrudan etkilenmez. SONUÇ: CaCO₃ asit etkisi ile daha çok çözünürken, CaSO₄ ortak iyon etkisi ile daha az çözünür. Cevap: $1A
Çözünürlük Dengesi konusundan sınırsız soru çöz
Bu testteki sorular bitti mi? SınavUP yapay zekası bu konudan sana özel, sürekli yeni sorular üretir. PDF indirmeden, cevap anahtarı aramadan.
Çözünürlük Dengesi testleri
AYT Kimya diğer konular
Bunlar da işine yarar
- Net Hesaplama — testteki doğru-yanlışından netini hesapla
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi