AYT Kimya Çözünürlük Dengesi Test 3 Test Çöz
Bu, Çözünürlük Dengesi konusunun 3. testidir; önceki testlerden farklı sorular içerir. Çözünürlük Dengesi, AYT Kimya dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %40'i orta, %40'i zor seviyede. Aşağıdaki testte Çözünürlük Dengesi konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. AYT Kimya dersinde toplam 11 konu bulunuyor.
- 1Zor
Girişimci merkezi laboratuvarında iş insanı Umut, CaF₂ çözünürlüğünü iki farklı ortamda inceliyor. Durum A'da saf suda çözünürlük 2,1×10⁻⁴ M iken, Durum B'de 0,1 M NaF çözeltisinde çözünürlük 3,6×10⁻⁹ M oluyor. Umut sebep-sonuç ilişkisini araştırarak bu dramatik farkın nedenini bulmaya çalışıyor. <table> <tr><th>Ortam</th><th>Çözünürlük (M)</th><th>[Ca²⁺] (M)</th><th>[F⁻] (M)</th><th>Etki</th></tr> <tr><td>Saf su</td><td>2,1×10⁻⁴</td><td>2,1×10⁻⁴</td><td>4,2×10⁻⁴</td><td>Normal</td></tr> <tr><td>0,1 M NaF</td><td>3,6×10⁻⁹</td><td>3,6×10⁻⁹</td><td>≈0,1</td><td>Baskılanmış</td></tr> </table> Bu iki durum arasındaki temel fark nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: CaF₂ ⇌ Ca²⁺ + 2F⁻ dengesinde, Durum B'de NaF'den gelen F⁻ iyonları ortak iyon etkisi yaratır. Le Chatelier prensibine göre denge sola kayar ve çözünürlük azalır. Durum A'da böyle bir etki yoktur. Çözünürlük farkı: 2,1×10⁻⁴ / 3,6×10⁻⁹ ≈ 58.000 kat. SONUÇ: Ortak iyon etkisi çözünürlük dengesini önemli ölçüde etkiler ve çözünürlüğü dramatik şekilde azaltır. Cevap: C --- - 2Kolay
Güvenlik merkezi'nde çalışan Nisa, güvenlik kameralarının çözünürlüğünü optimize etmek için farklı senaryolar üzerinde çalışıyor. Örneğin, yüksek çözünürlüklü kameralar kullanarak suç tespitini iyileştirmeyi, ancak bunun veri depolama maliyetlerini artıracağını düşünüyor. Diğer yandan, düşük çözünürlüklü kameralar kullanarak veri depolama maliyetlerini azaltmayı, ancak bu durumda suç tespitinin etkinliğinin azalabileceğini öngörüyor. Buna göre, Nisa'nın güvenlik kameralarının optimum çözünürlüğünü belirlemek için kullanabileceği en uygun yaklaşım hangisidir?
Doğru cevap: A
Çözüm: SEBEP: Nisa, güvenlik ihtiyaçları ve veri depolama maliyetleri arasındaki dengeyi göz önünde bulundurarak optimum çözünürlük seviyesini belirleyebilir. Cevap: A - 3Orta
Ticaret odasındaki sunumda PbI₂'nin suda çözünme dengesi tartışılıyor: PbI₂(k) ⇌ Pb²⁺(aq) + 2I⁻(aq) 25°C'de Kçç = 8.0x10⁻⁹ Çözeltiye 0.1 M KI eklenirse çözünürlük nasıl değişir?
Doğru cevap: A
Çözüm: ANALIZ: Ortak iyon etkisiyle I⁻ derişimi artar, denge sola kayar. SONUÇ: Çözünürlük azalır. - 4Zor
Girişimci Simge, iş geliştirme ofisinde yeni bir su arıtma sistemi için iki farklı çöktürme yöntemi değerlendiriyor. Sistem A'da AgCl çöktürmesi kullanılırken, Sistem B'de PbI₂ çöktürmesi tercih ediliyor. Laboratuvar testlerinde aşağıdaki veriler elde ediliyor: <table> <tr><th>Sistem</th><th>Çöktürülen Bileşik</th><th>Ksp Değeri</th><th>Çözünürlük (mol/L)</th><th>Arıtma Verimi (%)</th></tr> <tr><td>A</td><td>AgCl</td><td>1,8 × 10⁻¹⁰</td><td>1,34 × 10⁻⁵</td><td>92</td></tr> <tr><td>B</td><td>PbI₂</td><td>7,1 × 10⁻⁹</td><td>1,21 × 10⁻³</td><td>78</td></tr> </table> Simge'nin maliyet-etkinlik analizi sonucunda tercih edilecek sistem hangisidir?
Doğru cevap: C
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Öğrenci gözünden adım adım analiz: 1) AgCl'nin çözünürlüğü (1,34×10⁻⁵ M) PbI₂'den (1,21×10⁻³ M) çok düşük 2) Düşük çözünürlük daha az çözünmüş iyon demektir 3) Az çözünen madde daha etkili çöktürme yapar 4) Sistem A'nın %92 arıtma verimi, Sistem B'nin %78'inden yüksek 5) Maliyet-etkinlik için hem düşük çözünürlük hem yüksek verim önemli SONUÇ: AgCl sistemi hem teorik (düşük çözünürlük) hem pratik (yüksek verim) açıdan üstün performans gösterir. Cevap: C - 5Kolay
<table> <tr><th>Oğuz, müşteri için hazırladığı tasarımda kullanmak üzere özel bir boya pigmenti elde etmeye çalışırken, pigmentin çözünürlüğünü artırmak için farklı sıcaklıklarda deneyler yapar. Sıcaklık artışıyla birlikte pigmentin çözünürlüğünün de arttığını gözlemler. Ancak, sıcaklık artışının çözünürlüğe etkisinin neden bu kadar belirgin olduğunu merak eder.</th></tr> </table> Hangi faktör en belirleyicidir?
Doğru cevap: E
Çözüm: SEBEP: Sıcaklık artışı, çözünme işleminin entropik doğasından dolayı çözünürlüğü artırır. Çözünme, düzensizliğin (entropinin) artmasına neden olduğundan, sıcaklık artışı bu entropi artışını daha da destekler ve çözünürlüğü yükseltir. Cevap: E - 6Zor
Ata, gençlik merkezindeki çevre projesi için farklı sıcaklıklarda çözünürlük dengelerini inceliyor. CaCO₃ (endotermik çözünme) ve Ca(OH)₂ (ekzotermik çözünme) bileşiklerinin 25°C ve 75°C'deki çözünürlük değişimlerini karşılaştırıyor. Van't Hoff denklemi kullanarak sıcaklık etkisini analiz ediyor. Ata'nın gözlemlediği sıcaklık-çözünürlük ilişkisinde, termodinamik prensiplerin çözünürlük dengesi üzerindeki etkisi nasıl açıklanır?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Le Chatelier prensibine göre, endotermik çözünme prosesinde (CaCO₃) sıcaklık artışı çözünmeyi destekler, çözünürlük artar. Ekzotermik çözünme prosesinde (Ca(OH)₂) sıcaklık artışı çözünmeyi engeller, çözünürlük azalır. Van't Hoff denklemi: d(lnKsp)/dT = ΔH°/RT². CaCO₃ için ΔH° > 0, Ksp sıcaklıkla artar. Ca(OH)₂ için ΔH° < 0, Ksp sıcaklıkla azalır. SONUÇ: Çözünme entalpisi işareti çözünürlük-sıcaklık ilişkisini belirler. Cevap: B - 7Zor
Teknoloji girişimcisi Başak, gençlik merkezinde su arıtma projesi geliştiriyor. İki farklı çöktürme yöntemi test ediyor: <table> <tr><th>Parametre</th><th>Durum A (AgCl)</th><th>Durum B (PbI₂)</th></tr> <tr><td>Ksp değeri</td><td>1,8 × 10⁻¹⁰</td><td>7,1 × 10⁻⁹</td></tr> <tr><td>İyon konsantrasyonu</td><td>[Ag⁺] = [Cl⁻] = 1,34 × 10⁻⁵ M</td><td>[Pb²⁺] = 1,21 × 10⁻³ M, [I⁻] = 2,42 × 10⁻³ M</td></tr> <tr><td>Sıcaklık etkisi</td><td>Artan sıcaklıkta çözünürlük artar</td><td>Artan sıcaklıkta çözünürlük azalır</td></tr> </table> Başak'ın pratik test sonuçlarına göre, kritik ayrım noktası nedir?
Doğru cevap: C
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Durum A için Qsp = [Ag⁺][Cl⁻] = (1,34×10⁻⁵)² = 1,8×10⁻¹⁰ = Ksp, sistem dengede. Durum B için Qsp = [Pb²⁺][I⁻]² = (1,21×10⁻³)(2,42×10⁻³)² = 7,1×10⁻⁹ = Ksp, bu da dengede. Ancak verilen konsantrasyonlar çözünürlük sınırlarını aştığında, PbI₂'nin Ksp değeri daha büyük olduğu için çökelme eğilimi AgCl'den farklıdır. SONUÇ: Kritik ayrım, çözünürlük ürünü sabitleri ve iyon konsantrasyonlarının karşılaştırılmasında ortaya çıkar. Cevap: C --- - 8Kolay
<table> <tr><th>Araştırma Merkezi'nde Çözünürlük Dengesi Problemi</th></tr> <tr><td>Tasarımcı Zeynep, yeni bir kimyasal bileşik geliştirme projesi üzerinde çalışırken, çözünürlük dengesini sağlamakta zorlanıyor. Bileşiğin suda çözünürlüğü çok düşük, ancak organik çözücülerde iyi çözünüyor. Bu durum, bileşiğin kullanım alanlarını sınırlandırıyor. Zeynep, çözünürlüğü artırmak için farklı yöntemler deniyor, ancak henüz istediği sonucu elde edememiş durumda.</td></tr> </table> Buna göre, optimal çözüm yolu hangisidir?
Doğru cevap: E
Çözüm: SEBEP: Çözünen maddenin yapısını değiştirerek, suda daha iyi çözünebilen bir bileşik elde etmek. SONUÇ: Çözünürlüğün artırılması ve kullanım alanlarının genişletilmesi. Cevap: E - 9Orta
Bilim insanı Ceren, halk eğitim merkezinde AgCl çözünürlüğünü inceliyor. 25°C'de saf suda AgCl'nin çözünürlük çarpımı Kçç = 1,8x10⁻¹⁰'dur. Aynı sıcaklıkta 0,1 M AgNO₃ çözeltisine 0,2 M NaCl çözeltisi eklendiğinde çökelme gözleniyor. <table> <tr><th>İyon</th><th>Derişim (M)</th></tr> <tr><td>Ag⁺</td><td>0,1</td></tr> <tr><td>Cl⁻</td><td>0,2</td></tr> </table> Buna göre, oluşan çözeltideki Ag⁺ derişimi kaç M'dır?
Doğru cevap: A
Çözüm: ANALIZ: Kçç = [Ag⁺][Cl⁻] = 1,8x10⁻¹⁰ formülünden, [Ag⁺] = Kçç/[Cl⁻] = 1,8x10⁻¹⁰/0,2 = 9x10⁻¹⁰ M bulunur. - 10Orta
Profesör Tolga, CaCO3 içeren antasit tabletlerin çözünürlüğünü inceliyor. Hastalardan gelen şikayetler üzerine, tabletlerin mide ortamında beklenenden daha hızlı çözündüğünü fark ediyor. Yapılan analizlerde: <table> <tr><th>pH</th><th>Çözünürlük (mol/L)</th></tr> <tr><td>7.0</td><td>5.0×10⁻⁵</td></tr> <tr><td>2.0</td><td>2.5×10⁻²</td></tr> </table> Çözünürlükteki bu artışın sebebi nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: ANALIZ: Düşük pH'da H+ iyonları CaCO3 ile reaksiyona girer. SONUÇ: Karbonat iyonları H+ ile reaksiyona girerek çözünürlüğü artırır. - 11Zor
Umut, gençlik merkezindeki kimya atölyesinde buffer sistemleri ve çözünürlük dengesi arasındaki etkileşimi inceliyor. CaCO₃'ün farklı buffer çözeltilerindeki çözünürlüğünü test ediyor. Asetat buffer (pH=4,7), fosfat buffer (pH=7,4) ve amonyak buffer (pH=9,2) sistemlerinde kalsiyum karbonatın davranışını gözlemliyor. CO₃²⁻ iyonunun protonlanma eğilimi ve pH'ın çözünürlük üzerindeki etkisini analiz ediyor. Bu deneysel çalışmada, buffer kapasitesi, çözünürlük dengesi ve iyon protonlanması kavramları arasındaki ilişki nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Düşük pH'da CO₃²⁻ + H⁺ → HCO₃⁻ → H₂CO₃ → CO₂ + H₂O reaksiyonu → Ortak iyon konsantrasyonu azalır → CaCO₃ çözünürlüğü artar → Buffer sistemi pH'ı sabit tutar → Sürekli protonlanma devam eder. SONUÇ: Asidik buffer sistemlerinde anyon protonlanması çözünürlüğü önemli ölçüde artırır. Cevap: B --- - 12Zor
Yenilik danışmanı Lara, banka şubesinin yeni güvenlik sistemini test ederken, gümüş klorür (AgCl) sensörlerinin performansını analiz ediyor. Sensör çözeltisinde başlangıçta saf suda AgCl'nin çözünürlük dengesi kurulmuş durumda. Lara, sistemin güvenilirliğini artırmak için çözeltiyi 0,1 M NaCl çözeltisi ile seyreltmeyi planlıyor. Bu işlem sırasında ortak iyon etkisi devreye girecek ve çözünürlük değişecek. Aynı zamanda sıcaklık artışının da etkisini hesaba katması gerekiyor. AgCl için Ksp = 1,8 × 10⁻¹⁰ olduğuna göre, bu üç faktörün (başlangıç dengesi, ortak iyon etkisi, sıcaklık değişimi) birleşiminden ortaya çıkan sentez sonucu ne olur? <table> <tr><th>Parametre</th><th>Başlangıç</th><th>NaCl Eklendikten Sonra</th></tr> <tr><td>AgCl Çözünürlüğü</td><td>1,34 × 10⁻⁵ M</td><td>?</td></tr> <tr><td>Cl⁻ Konsantrasyonu</td><td>1,34 × 10⁻⁵ M</td><td>0,1 M + x</td></tr> </table>
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Başlangıçta AgCl ⇌ Ag⁺ + Cl⁻ dengesi kurulmuş, [Ag⁺] = [Cl⁻] = √Ksp = 1,34 × 10⁻⁵ M. NaCl eklenmesiyle Cl⁻ konsantrasyonu 0,1 M'a yükselir (ortak iyon etkisi). Le Chatelier ilkesine göre denge sola kayar: Ksp = [Ag⁺][Cl⁻] = [Ag⁺](0,1) = 1,8 × 10⁻¹⁰, dolayısıyla [Ag⁺] = 1,8 × 10⁻⁹ M'a düşer. SONUÇ: Ortak iyon etkisi çözünürlüğü dramatik şekilde azaltır, çökelme artar, denge sola kayar. Cevap: B --- - 13Orta
İnternet kafe ortamında, Gökçe Hoca'nın gösterdiği AgCl çözünürlük dengesini izliyorum. Çözeltiye NaCl eklendiğinde beyaz çökelti miktarının arttığını gözlemledim. Başlangıçta berrak olan çözelti bulanıklaşmaya başladı. Bu durumun temel sebebi nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: ANALIZ: NaCl eklenmesi Cl⁻ iyonu konsantrasyonunu artırır. SONUÇ: Ortak iyon etkisiyle AgCl'nin çözünürlüğü azalır. - 14Kolay
Bilişim uzmanı Nisa, su arıtma tesisindeki çözünürlük dengesini analiz ederken, çözünen madde konsantrasyonunun sıcaklık ve basınç değişimine göre nasıl değiştiğini inceliyor. Buna göre, Nisa'nın entegre yaklaşımı hangi yönde olmalıdır?
Doğru cevap: C
Çözüm: SEBEP: Sıcaklık artışı ve basınç artışı, çözünürlüğü arttırarak çözünen madde konsantrasyonunu aynı yönde etkiler. Cevap: C - 15Zor
Ata, gençlik merkezindeki su arıtma sistemini geliştirirken, ortak iyon etkisinin çözünürlük dengesine etkisini araştırıyor. CaF₂ (Ksp = 3,2 × 10⁻¹¹) çözeltisine NaF eklendiğinde çözünürlüğün nasıl değiştiğini gözlemliyor. İlk durumda saf suda CaF₂'nin çözünürlüğü s₁, daha sonra 0,1 M NaF varlığında çözünürlüğü s₂ oluyor. Ata'nın gözlemlediği ortak iyon etkisi, Le Chatelier prensibi ve çözünürlük çarpımı sabiti arasındaki ilişki nasıl açıklanır?
Doğru cevap: A
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: CaF₂ ⇌ Ca²⁺ + 2F⁻ dengesinde, NaF eklenmesiyle F⁻ konsantrasyonu artar. Le Chatelier prensibine göre sistem dengeyi korumak için F⁻ artışını kompanse etmeye çalışır, denge sola kayar. Saf suda s₁ = ∛(Ksp/4) = 2,0×10⁻⁴ M. NaF varlığında [F⁻] = 0,1 M olduğunda, Ksp = [Ca²⁺][F⁻]² = s₂×(0,1)² = s₂×0,01, s₂ = 3,2×10⁻⁹ M. SONUÇ: Ortak iyon etkisi çözünürlüğü önemli ölçüde azaltır, s₂ << s₁. Cevap: A ---
Çözünürlük Dengesi konusundan sınırsız soru çöz
Bu testteki sorular bitti mi? SınavUP yapay zekası bu konudan sana özel, sürekli yeni sorular üretir. PDF indirmeden, cevap anahtarı aramadan.
Çözünürlük Dengesi testleri
AYT Kimya diğer konular
Bunlar da işine yarar
- Net Hesaplama — testteki doğru-yanlışından netini hesapla
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi