AYT Kimya Çözünürlük Dengesi Test 5 Test Çöz
Bu, Çözünürlük Dengesi konusunun 5. testidir; önceki testlerden farklı sorular içerir. Çözünürlük Dengesi, AYT Kimya dersinin alt konularından biridir. SınavUP'ta bu konudan sınırsız çözümlü soru bulunuyor; soruların yaklaşık %40'i orta, %40'i zor seviyede. Aşağıdaki testte Çözünürlük Dengesi konusundan seçilmiş sorular yer alıyor. Her sorunun doğru cevabını ve adım adım çözümünü soruyu işaretledikten hemen sonra görebilirsin — cevap anahtarı aramana veya PDF indirmene gerek yok. Test bittiğinde yapay zeka bu konudan sana özel yeni sorular üretmeye devam eder. AYT Kimya dersinde toplam 11 konu bulunuyor.
- 1Zor
Sude'nin finansal desteği ile laboratuvarda PbI₂'nin çözünürlük davranışı araştırılıyor. Araştırmacılar önce 25°C'de saf suda PbI₂ çözünürlüğünü test ediyorlar. Sonrasında aynı sıcaklıkta 0,1 M KI çözeltisinde deneyi tekrarlıyorlar. Mikroskop analizi sırasında Sude, ikinci ortamda sarı renkli PbI₂ çökeleklerinin çok daha yoğun oluştuğunu gözlemliyor. Test etme yaklaşımıyla değerlendirdiğinde, PbI₂ ⇌ Pb²⁺ + 2I⁻ dengesinde I⁻ iyonu konsantrasyonunun kritik etkisini fark ediyor. Beklenmedik şekilde, KI varlığında çözünürlük normal değerin 1/25'ine düşüyor. <table> <tr><th>Deney Ortamı</th><th>I⁻ Konsantrasyonu</th><th>Çözünürlük Oranı</th></tr> <tr><td>Saf su</td><td>Sadece PbI₂'den</td><td>1,00</td></tr> <tr><td>0,1 M KI</td><td>Yüksek</td><td>0,04</td></tr> </table> Buna göre, KI çözeltisinde PbI₂ çözünürlüğünün 25 kat azalmasının temel sebebi nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: PbI₂ çözünürlük dengesi PbI₂(k) ⇌ Pb²⁺(suda) + 2I⁻(suda) şeklindedir. KI eklendiğinde çözeltide I⁻ iyon konsantrasyonu önemli ölçüde artar. Le Chatelier ilkesine göre, ortak iyon olan I⁻ konsantrasyonundaki artış dengeyi sola (çökelme yönüne) kaydırır. Bu durum Pb²⁺ konsantrasyonunun azalmasına ve PbI₂ çözünürlüğünün düşmesine neden olur. Çözünürlükteki 25 katlık azalma, I⁻ konsantrasyonundaki artışın karesel etkisinden kaynaklanır (Ksp = [Pb²⁺][I⁻]²). SONUÇ: Ortak iyon etkisi, özellikle çok değerlikli anyonlu tuzlarda çözünürlüğü dramatik şekilde azaltır. Cevap: B - 2Kolay
Tasarımcı Zeynep, rehabilitasyon merkezindeki bir başka projede, yüksek çözünürlüğe sahip bir boya çözeltisi kullanmak zorunda. Ancak, bu çözelti zamanla kristalleşmeye başlıyor ve boya uygulamasında sorunlar yaratıyor. Zeynep, çözünürlük dengesini yeniden sağlamak için çeşitli yöntemler deniyor. Buna göre, çözünürlük dengesini yeniden sağlamak için Zeynep'in en etkili yaklaşımı hangisi olabilir?
Doğru cevap: C
Çözüm: SEBEP: Çözünürlük dengesi, sıcaklıkla doğrudan ilişkilidir. Sıcaklık arttıkça, çözünürlük genellikle artar. Zeynep'in karşılaştığı kristalleşme sorunu, sıcaklığın düşmesi nedeniyle olabilir. Bu nedenle, sıcaklığı yükseltmek, çözünürlük dengesini yeniden sağlamak için en etkili yaklaşım olacaktır. Cevap: C - 3Zor
Berkay, muayenehanedeki kan tahlili sonuçlarını değerlendirirken, kalsiyum fosfat [Ca₃(PO₄)₂] çözünürlük dengesi, tampon sistemi etkisi ve hidroliz reaksiyonlarının birleşik analizini yapıyor. Kan pH'ının 7.4'te tutulması için fosfat tampon sistemi çalışırken, aynı zamanda PO₄³⁻ iyonunun hidrolizi gerçekleşiyor. Bu durumda kemik mineralizasyonu için gerekli denge koşulları araştırılıyor. <table> <tr><th>Reaksiyon</th><th>Denge Sabiti</th><th>pH Etkisi</th></tr> <tr><td>Ca₃(PO₄)₂ ⇌ 3Ca²⁺ + 2PO₄³⁻</td><td>Ksp = 2.0×10⁻²⁹</td><td>Doğrudan</td></tr> <tr><td>PO₄³⁻ + H₂O ⇌ HPO₄²⁻ + OH⁻</td><td>Kb = 2.2×10⁻²</td><td>pH azaltır</td></tr> <tr><td>HPO₄²⁻ + H₂O ⇌ H₂PO₄⁻ + OH⁻</td><td>Kb = 1.6×10⁻⁷</td><td>pH azaltır</td></tr> </table> Bu karmaşık sistemde kavramlar arasındaki ilişki nedir?
Doğru cevap: C
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: PO₄³⁻ iyonunun hidrolizi (Kb = 2.2×10⁻²) serbest fosfat konsantrasyonunu önemli ölçüde azaltır. Bu durum Le Chatelier ilkesine göre daha fazla Ca₃(PO₄)₂'nin çözünmesine neden olur. Tampon sistemi (HPO₄²⁻/H₂PO₄⁻) pH'ı 7.4'te tutmaya çalışır, hidrolizin pH etkisini sınırlar. SONUÇ: Hidroliz çözünürlüğü artırır, tampon sistemi pH dengesini korur, dinamik denge oluşur. Cevap: C --- - 4Zor
Lara, Mars atmosferindeki CO₂'nin çözünürlük dengesini simüle eden iki farklı basınç sistemini karşılaştırıyor: <table> <tr><th>Sistem</th><th>Basınç (atm)</th><th>Henry Sabiti (mol/L·atm)</th><th>pH</th><th>Çözünen CO₂ (mol/L)</th></tr> <tr><td>Düşük Basınç</td><td>0,01</td><td>3,4 × 10⁻²</td><th>6,8</th><td>3,4 × 10⁻⁴</td></tr> <tr><td>Yüksek Basınç</td><td>5,2</td><td>3,4 × 10⁻²</td><th>4,2</th><td>1,77 × 10⁻¹</td></tr> </table> CO₂ + H₂O ⇌ H₂CO₃ ⇌ H⁺ + HCO₃⁻ dengesi göz önünde bulundurularak, karbonat türlerinin dağılımı analiz ediliyor.\n\nBuna göre, iki sistem arasındaki çözünürlük dengesi açısından kritik ayrım noktası nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Henry yasası: [CO₂] = kH × PCO₂. Düşük basınç: 3,4×10⁻² × 0,01 = 3,4×10⁻⁴ M. Yüksek basınç: 3,4×10⁻² × 5,2 = 1,77×10⁻¹ M. Çözünürlük artışı: 1,77×10⁻¹/3,4×10⁻⁴ = 520 kat. pH değişimi: 6,8 - 4,2 = 2,6 birim azalma. SONUÇ: Basınç artışı hem fiziksel çözünürlüğü hem de kimyasal dengeyi (H⁺ üretimi) dramatik şekilde etkiler. Kritik ayrım, çok katlı artış ve asitlik değişimidir. Cevap: B --- - 5Orta
Bilim insanı Ceren, AgCl tuzunun çözünürlüğünü araştırırken aşağıdaki tabloyu oluşturuyor: <table> <tr><th>Sıcaklık (°C)</th><th>Çözünürlük (g/100g su)</th></tr> <tr><td>20</td><td>0.00179</td></tr> <tr><td>60</td><td>0.00216</td></tr> </table> Buna göre, AgCl için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: A
Çözüm: ANALIZ: Sıcaklık artışıyla çözünürlük artmış SONUÇ: Endotermik çözünme gerçekleşir - 6Zor
İş merkezindeki Başak'ın laboratuvarında kompleks çözünürlük dengesi çalışması yapılıyor. Üç farklı sıcaklıkta (25°C, 50°C, 75°C) Ca(OH)₂ çözünürlüğü ölçülüyor. 25°C'de Ksp = 5,5×10⁻⁶, çözünürlük endotermik süreç. Aynı zamanda CaSO₄·2H₂O hidratlı çökeltisi (Ksp = 9,1×10⁻⁶) ve anhidrit CaSO₄ (Ksp = 4,9×10⁻⁵) arasındaki denge inceleniyor. Başak, sıcaklık artışının bu üç çözünürlük dengesine etkisini pratik olarak test ediyor. Buna göre, sıcaklık değişiminin bu üç çözünürlük dengesine etkisini belirleyen birleştirici faktör nedir?
Doğru cevap: D
Çözüm: DETAYLLI AÇIKLAMA: Ca(OH)₂ çözünmesi endotermik (ΔH > 0), sıcaklık artışı çözünürlüğü artırır. CaSO₄ çözünmesi genellikle ekzotermik, sıcaklık artışı çözünürlüğü azaltır. Hidratlı-anhidrit dengesi dehidratasyon içerir. SONUÇ: Le Chatelier prensibi ve çözünme entalpisi işaretleri sıcaklık etkisini belirler. Cevap: B --- - 7Orta
Poliklinik laboratuvarında CaCO₃'ın çözünürlüğü incelenirken: I. pH düşürülmesi II. Ortak iyon eklenmesi III. Sıcaklık artışı işlemlerinden hangileri çözünürlüğü artırır?
Doğru cevap: C
Çözüm: ANALIZ: pH düşmesi CO₃²⁻'ı azaltır, sıcaklık artışı endotermik çözünmeyi artırır. SONUÇ: I ve III çözünürlüğü artırır. - 8Orta
Kimya laboratuvarında asistan Ece, AgCl tuzunun çözünürlüğünü inceliyor. 25°C'de doygun AgCl çözeltisine NaCl eklendiğinde çökeleğin arttığını gözlemliyor. Aşağıdaki tabloda deney verileri gösterilmiştir: <table> <tr><th>NaCl (mol/L)</th><th>AgCl Çözünürlüğü (mol/L)</th></tr> <tr><td>0.0</td><td>1.3x10⁻⁵</td></tr> <tr><td>0.1</td><td>0.8x10⁻⁵</td></tr> </table> Bu durumun temel sebebi nedir?
Doğru cevap: A
Çözüm: ANALIZ: Cl⁻ iyonlarının derişiminin artması, Le Chatelier prensibine göre dengeyi çökelme yönüne kaydırır. SONUÇ: AgCl çözünürlüğü azalır. - 9Zor
Simge'nin akıllı ev sisteminde hidroponik bahçe ünitesi bulunuyor. Bitkilerin kalsiyum ihtiyacını karşılamak için kalsiyum fosfat [Ca₃(PO₄)₂] çözeltisi hazırlıyor. Sistem pH'ı otomatik olarak ayarlayabiliyor ve farklı pH değerlerinde çözünürlük değişimini gözlemliyor: <table> <tr><th>pH Değeri</th><th>Ca₃(PO₄)₂ Çözünürlüğü</th><th>Bitki Emilimi</th></tr> <tr><td>6.0</td><td>Yüksek</td><td>Düşük</td></tr> <tr><td>7.0</td><td>Orta</td><td>Orta</td></tr> <tr><td>8.0</td><td>Düşük</td><td>Yüksek</td></tr> </table> Ca₃(PO₄)₂ ⇌ 3Ca²⁺ + 2PO₄³⁻ dengesi için Ksp = 2.0 × 10⁻²⁹ olduğuna göre, Simge'nin varsayım kurma yaklaşımıyla bitki beslenmesini optimize etmek için optimum yaklaşım nedir?
Doğru cevap: D
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Düşük pH'da H⁺ + PO₄³⁻ → HPO₄²⁻ reaksiyonu çözünürlüğü artırır ancak bitki emilimi azalır. Yüksek pH'da çözünürlük azalır ancak PO₄³⁻ formu bitki emilimi için idealdir. SONUÇ: Dinamik pH kontrolü hem çözünürlük hem emilimi optimize eder, sürekli beslenme sağlar. Cevap: D --- - 10Zor
Halk eğitim merkezinde Nehir, çözünürlük dengeleri üzerine çalışırken iki farklı durumu analiz ediyor: <table> <tr><th>Deney</th><th>Çözelti</th><th>pH Değeri</th><th>Çözünürlük Değişimi</th><th>Gözlem</th></tr> <tr><td>A</td><td>Fe(OH)₃ süspansiyonu</td><td>pH = 3</td><td>Çözünürlük arttı</td><td>Çökelek eridi</td></tr> <tr><td>B</td><td>CaCO₃ süspansiyonu</td><td>pH = 5</td><td>Çözünürlük arttı</td><td>Çökelek azaldı</td></tr> </table> Nehir vatandaş mantığıyla düşünerek, bu iki çözünürlük dengesi değişimi arasındaki temel fark nedir?
Doğru cevap: C
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Adım 1: Fe(OH)₃ sisteminde H⁺ + OH⁻ → H₂O reaksiyonu gerçekleşir. Adım 2: CaCO₃ sisteminde H⁺ + CO₃²⁻ → HCO₃⁻ reaksiyonu olur. Adım 3: Her iki durumda da asidik ortam çözünürlüğü artırır ama farklı mekanizmalarla. SONUÇ: Vatandaş perspektifinden, temel fark reaksiyona giren iyonların farklı olması: biri hidroksit iyonu, diğeri karbonat iyonu ile etkileşim. Cevap: C --- - 11Kolay
<table><tr><th>Çözünürlük Dengesi Sisteminde Beklenmedik Değişim</th></tr><tr><td>Grafik tasarımcı Oğuz, çevre kulübünde çözünürlük dengesi konusunu incelerken, sistemde normal şartlarda beklenmedik bir değişiklik olduğunu fark ediyor. Bu değişikliğin, birbirine bağlı çoklu etki sonuçlarını doğurduğunu gözlemliyor.\n\nBuna göre, çözünürlük dengesi sistemindeki bu beklenmedik değişimin beklenen etkisi nedir?</td></tr></table>
Doğru cevap: A
Çözüm: SEBEP: Çözünürlük dengesi sistemindeki beklenmedik değişim, çözünen madde miktarının azalmasına neden olur. SONUÇ: Çözünen madde konsantrasyonu düşer. - 12Zor
Yenilik danışmanı Lara, metal geri kazanım ünitesinde CuS (Ksp = 6,3×10⁻³⁶), ZnS (Ksp = 2,5×10⁻²²) ve FeS (Ksp = 6,3×10⁻¹⁸) çökeltilerinin seçici çöktürme prosesini analiz ediyor. Sistemde [S²⁻] = 1,0×10⁻¹⁵ M sabit tutulurken, metal iyonlarının konsantrasyonları değiştirilerek optimum ayırma koşulları araştırılıyor. Lara, hangi metal sülfürünün çökelme sırasının belirlenmesinde kritik parametreyi tespit etmeye çalışıyor. Çökelme başlangıç konsantrasyonları:\n[Cu²⁺] = 0,1 M, [Zn²⁺] = 0,05 M, [Fe²⁺] = 0,02 M Buna göre, bu seçici çöktürme sisteminde birleştirici faktör nedir?
Doğru cevap: A
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Çökelme için gerekli minimum metal iyon konsantrasyonları hesaplanır: CuS için [Cu²⁺]min = Ksp/[S²⁻] = 6,3×10⁻³⁶/1,0×10⁻¹⁵ = 6,3×10⁻²¹ M, ZnS için [Zn²⁺]min = 2,5×10⁻²²/1,0×10⁻¹⁵ = 2,5×10⁻⁷ M, FeS için [Fe²⁺]min = 6,3×10⁻¹⁸/1,0×10⁻¹⁵ = 6,3×10⁻³ M. Mevcut konsantrasyonlar bu minimum değerleri aştığından, en düşük Ksp'ye sahip CuS ilk çöker. SONUÇ: Ksp değerlerinin büyüklük sırası çökelme sırasının birleştirici faktörüdür. Cevap: A --- - 13Zor
Sude'nin tarım işletmesinde mikrobesin elementi uygulaması için iki demir bileşiği karşılaştırılıyor. Bilim insanı perspektifiyle sebep-sonuç analizi: <table> <tr><th>Bileşik</th><th>Çözünürlük Dengesi</th><th>Toprak pH'ı Etkisi</th><th>Oksijen Etkisi</th><th>Bitki Alımı</th></tr> <tr><td>Fe(OH)₂</td><td>Ksp = 4,9×10⁻¹⁷</td><td>pH > 7'de çözünürlük azalır</td><td>Fe³⁺'e oksitlenir</td><td>Orta</td></tr> <tr><td>Fe(OH)₃</td><td>Ksp = 2,8×10⁻³⁹</td><td>pH > 4'te çözünürlük çok düşük</td><td>Kararlı</td><td>Düşük</td></tr> </table> Toprak pH'ı 7,2 ve oksijen seviyesi yüksektir. Bu koşullarda Fe(OH)₂ uygulaması Fe(OH)₃'e dönüşmektedir. Kritik ayrım noktası nedir?
Doğru cevap: D
Çözüm: DETAYLI AÇIKLAMA: Yüksek pH ve oksijen varlığında Fe(OH)₂ → Fe(OH)₃ dönüşümü gerçekleşir. Fe(OH)₃'ün çok düşük Ksp değeri nedeniyle çözünürlüğü minimal olur. SONUÇ: Toprak redoks koşulları demir türlerinin kararlılığını ve dolayısıyla biyoyararlanımını belirleyen kritik faktördür. Cevap: D - 14Orta
Laboratuvarda CaSO₄'ın suda çözünürlüğünü inceleyen Ceren, çözeltiye Na₂SO₄ eklediğinde çözünürlüğün azaldığını gözlemliyor. Bu durumun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Çözüm: ANALIZ: Na₂SO₄ eklenmesi SO₄²⁻ derişimini artırır. SONUÇ: Ortak iyon etkisiyle çözünürlük azalır. Cevap: B - 15Orta
Burak, AgCl çökeleğine NH3 çözeltisi eklediğinde çökeleğin çözündüğünü gözlemliyor. Ag+ + 2NH3 → [Ag(NH3)2]+ Bu durumun sebebi nedir?
Doğru cevap: C
Çözüm: ANALIZ: Ag+ iyonları NH3 ile kompleks iyon oluşturarak ortamdan uzaklaşır. SONUÇ: Denge çözünme yönüne kayar.
Çözünürlük Dengesi konusundan sınırsız soru çöz
Bu testteki sorular bitti mi? SınavUP yapay zekası bu konudan sana özel, sürekli yeni sorular üretir. PDF indirmeden, cevap anahtarı aramadan.
Çözünürlük Dengesi testleri
AYT Kimya diğer konular
Bunlar da işine yarar
- Net Hesaplama — testteki doğru-yanlışından netini hesapla
- YKS Puan Hesaplama — netlerinden puan ve sıralama hesapla
- YKS Tercih Sihirbazı — puanına göre bölüm önerisi